ถูกใจ

แชร์

สุนัขเป็นโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง: อาการ สาเหตุ การวินิจฉัย การรักษา และการดูแล

สมอง/การรับรู้ไกด์โรคคณะที่ปรึกษาสัตวแพทย์ Meongsiljang

โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงในสุนัขเกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันที่รอยต่อประสาทและกล้ามเนื้อ ทำให้กล้ามเนื้ออ่อนแรงผิดปกติ หากมีอาการล้มหลังออกกำลังกายหรืออาเจียนหลังอาหารซ้ำๆ ควรตรวจทันที

โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงในสุนัขคืออะไร?

โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงในสุนัข (Myasthenia Gravis) เป็นโรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเองที่ตัวรับอะเซทิลโคลีนที่รอยต่อประสาทและกล้ามเนื้อถูกโจมตีโดยระบบภูมิคุ้มกันอย่างไม่ถูกต้อง ทำให้การส่งสัญญาณถูกขัดขวางและกล้ามเนื้ออ่อนแรงผิดปกติ สิ่งสำคัญที่สุดคือการตรวจพบแต่เนิ่นๆ หากสุนัขนั่งลงอย่างไม่มีแรงแม้เคลื่อนไหวเพียงเล็กน้อย หรืออาเจียนซ้ำๆ หลังอาหารทันที ควรไปพบสัตวแพทย์เฉพาะทางระบบประสาททันที แม้โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงที่เกิดขึ้นภายหลังที่ไม่ได้เกิดจากเนื้องอกต่อมไทมัสอาจมีการหายเองได้ แต่โดยทั่วไปควรพิจารณาพยากรณ์โรคอย่างระมัดระวัง ดังนั้นการวินิจฉัยที่ถูกต้องแต่เนิ่นๆ และการดูแลอย่างต่อเนื่องจึงสำคัญที่สุด

ทำไมถึงเกิด? — สาเหตุและกลไกการเกิดโรค

โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงแบ่งออกเป็นสามประเภทตามสาเหตุการเกิดโรค

ที่เกิดขึ้นภายหลัง (ภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง): เป็นรูปแบบที่พบบ่อยที่สุด ระบบภูมิคุ้มกันโจมตีตัวรับอะเซทิลโคลีนที่รอยต่อประสาทและกล้ามเนื้ออย่างไม่ถูกต้อง ทำให้การส่งสัญญาณขาดหาย

แต่กำเนิด: ตัวรับไม่พัฒนาตามพันธุกรรม ทำให้กล้ามเนื้ออ่อนแรงตั้งแต่อายุน้อย

เกี่ยวข้องกับเนื้องอก: เนื้องอกต่อมไทมัส (เนื้องอกในอก) อาจกระตุ้นปฏิกิริยาภูมิคุ้มกันทำลายตนเองและทำให้เกิดโรค ควรระวังเป็นพิเศษในสุนัขวัยกลางคนขึ้นไป

รายการตรวจสอบอาการหลักที่มักมองข้าม

ไม่ทนต่อการออกกำลังกาย: นั่งลงอย่างไม่มีแรงแม้เคลื่อนไหวเพียงเล็กน้อย กล้ามเนื้ออ่อนแรงลงอย่างรวดเร็วหลังออกกำลังกายหรือการกระตุ้นซ้ำๆ และการฟื้นตัวช้ามาก

อาเจียนและกลืนลำบาก: เกิดจากหลอดอาหารขยายใหญ่ ทำให้ขย้อนอาหารที่ยังไม่ย่อยออกมาซ้ำๆ หลังรับประทานอาหาร

การตอบสนองของเปลือกตาอ่อนแรง: เปลือกตาตกและเมื่อกระตุ้นการกระพริบตา (เปลือกตา) ซ้ำๆ จะเหนื่อยง่ายจนลืมตาไม่ขึ้น

การเปลี่ยนแปลงของเสียง: กล้ามเนื้อกล่องเสียงอ่อนแรง ทำให้เสียงเห่าแหบพร่าหรือไม่มีแรงทันที

กล้ามเนื้อใบหน้าอ่อนแรง: กล้ามเนื้อใบหน้าและคออ่อนแรง ทำให้ปิดปากไม่สนิทหรือกลืนลำบาก

อ่อนเพลียทั้งตัว: พลังงานลดลงอย่างเห็นได้ชัดและลุกขึ้นเองได้ยาก

หากมีอาการเหล่านี้ ให้ไปโรงพยาบาลสัตว์ฉุกเฉินทันที

หากมีอาการไอหรือหายใจดังวี๊ดรุนแรงหลังรับประทานอาหาร แสดงสัญญาณของปอดบวมจากการสำลัก หากเหงือกเปลี่ยนเป็นสีฟ้าหรือซีด หรือล้มลงและลุกไม่ขึ้นทันที ต้องรีบเคลื่อนย้ายทันที หากมีอาการหายใจลำบากอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต ปอดบวมจากการสำลักเป็นภาวะแทรกซ้อนที่อันตรายที่สุดของโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง

โรงพยาบาลสัตว์วินิจฉัยอย่างไร?

การวินิจฉัยดำเนินการตามขั้นตอนต่อไปนี้

การทดสอบต้านโคลีนเอสเทอเรส (Tensilon): ให้ยาออกฤทธิ์สั้นเช่นเอโดรโฟเนียมแล้วสังเกตว่ากล้ามเนื้อฟื้นตัวชั่วคราวหรือไม่ หากเป็นบวกจะสงสัยโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงอย่างแรง

การทดสอบแอนติบอดีตัวรับอะเซทิลโคลีน (AChR): เป็นวิธีที่แน่นอนที่สุดในการวัดแอนติบอดีในเลือดโดยตรง แต่ในกรณีระยะเริ่มแรกหรือรูปแบบเฉพาะที่อาจเกิดผลลบลวง (ผลลบปลอม) หากสงสัยควรแนะนำให้ตรวจซ้ำ

เอกซเรย์ทรวงอก: ตรวจสอบว่ามีหลอดอาหารขยายใหญ่และปอดบวมจากการสำลักหรือไม่

การตรวจ CT: ใช้ในการประเมินว่ามีก้อนเนื้อในหน้าอกเช่นเนื้องอกต่อมไทมัสหรือไม่

วิธีการรักษา — แตกต่างกันอย่างไรตามสาเหตุ?

การรักษาแตกต่างกันตามสาเหตุและความรุนแรง

ยาต้านโคลีนเอสเทอเรส: ยาที่ช่วยการส่งสัญญาณประสาท-กล้ามเนื้อ สัตวแพทย์จะกำหนดขนาดยาตามน้ำหนักและสภาพ

การรักษาด้วยภูมิคุ้มกันกด: การกดภูมิคุ้มกันเป็นหัวใจสำคัญของการรักษา ใช้เพรดนิโซโลน (สเตียรอยด์) เพียงอย่างเดียว หรือใช้ร่วมกับยาเช่นไซโคลสปอรินหรือไซทาราบิน (ไซโตซีนอาราบิโนไซด์) และต้องตรวจสอบผลข้างเคียงในช่วงเริ่มต้นการรักษา

การผ่าตัดเนื้องอกต่อมไทมัส: หากเนื้องอกเป็นสาเหตุควรพิจารณาการตัดเนื้องอกต่อมไทมัส แต่ในกรณีที่มีเนื้องอกต่อมไทมัสพยากรณ์โรคไม่แน่นอนและมีความเสี่ยงในช่วงก่อนและหลังผ่าตัด ต้องปรึกษาสัตวแพทย์อย่างเพียงพอ

การดูแลหลอดอาหารขยายใหญ่: การให้อาหารในท่านั่งตรงจะช่วยลดความเสี่ยงการสำลักได้อย่างมาก

สุนัขกำลังรับประทานอาหารบนเก้าอี้ให้อาหารในท่านั่งตรง

จุดดูแลที่สามารถทำได้ที่บ้าน

การให้อาหารในท่านั่งตรง: ต้องรักษาท่าทางตั้งตรงอย่างน้อย 10-20 นาทีหลังรับประทานอาหาร เป็นวิธีดูแลที่สำคัญที่สุดในการป้องกันอาเจียนและการสำลัก ควรให้น้ำในปริมาณน้อยบ่อยครั้งและจากตำแหน่งที่สูงขึ้น

จำกัดการออกกำลังกาย: การออกกำลังกายมากเกินไปอาจทำให้กล้ามเนื้ออ่อนแรงและหายใจลำบาก ควรเคลื่อนไหวเพียงสั้นๆ และเบาๆ

ปฏิบัติตามเวลาให้ยา: หากตารางการกินยาคลาดเคลื่อนเพียงเล็กน้อยอาการอาจแย่ลงได้

บันทึกอาการผิดปกติ: จดบันทึกอาการไอ อาเจียน และการเปลี่ยนแปลงของความต้องการอาหารพร้อมวันที่และความถี่เพื่อแบ่งปันระหว่างการตรวจรักษา

ผู้ดูแลกอดสุนัขในท่านั่งตรงหลังรับประทานอาหาร

พันธุ์ที่มีความเสี่ยง — หากเป็นพันธุ์เหล่านี้ควรระวังเป็นพิเศษ

โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงพบได้บ่อยในบางพันธุ์ การเกิดขึ้นภายหลังพบมากในเยอรมันเชพเพิร์ด โกลเด้นรีทรีฟเวอร์ และลาบราดอร์รีทรีฟเวอร์ นอกจากนี้หากอายุมากกว่า 3 เดือนหลังเกิดอาจเกิดขึ้นได้ทุกวัยโดยไม่เกี่ยวข้องกับพันธุ์ ยังมีรูปแบบแต่กำเนิด (พันธุกรรม) ทำให้สุนัขบางตัวอาจมีกล้ามเนื้ออ่อนแรงตั้งแต่อายุน้อย โดยเฉพาะในสุนัขชราหากมีอาการอ่อนแรงอย่างกะทันหันและอาเจียนซ้ำๆ ไม่ควรละเลยว่าเป็นเพียงความชรา แต่ต้องเข้ารับการตรวจทันที

สัตวแพทย์ผู้ตรวจสอบคอนเทนต์นี้

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

สัตวแพทย์

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงสามารถรักษาให้หายขาดได้หรือไม่?

โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงที่เกิดขึ้นภายหลังที่ไม่ได้เกิดจากเนื้องอกต่อมไทมัสอาจมีการหายเองได้ด้วยการรักษาภูมิคุ้มกัน แต่โดยทั่วไปควรพิจารณาพยากรณ์โรคอย่างระมัดระวัง อัตราการเสียชีวิตภายใน 1 ปีหลังการวินิจฉัยประมาณ 50% และสาเหตุการเสียชีวิตที่พบบ่อยที่สุดคือปอดบวมจากการสำลัก ดังนั้นการป้องกันภาวะแทรกซ้อนและการดูแลอย่างต่อเนื่องจึงสำคัญมาก และหากมีเนื้องอกต่อมไทมัสร่วมด้วยพยากรณ์โรคจะยิ่งไม่แน่นอน ส่วนชนิดแต่กำเนิดมักต้องดูแลตลอดชีวิตป้องกันภาวะแทรกซ้อนและการดูแลอย่างต่อเนื่องจึงสำคัญมาก และหากมีเนื้องอกต่อมไทมัสพยากรณ์โรคจะไม่แน่นอนมากขึ้น รูปแบบแต่กำเนิดมักต้องการการดูแลตลอดชีวิต

หากเกิดหลอดอาหารขยายใหญ่ควรดูแลอย่างไร?

การรักษาท่าทางตั้งตรงอย่างน้อย 10-20 นาทีหลังรับประทานอาหารเป็นสิ่งจำเป็น การใช้เครื่องมือช่วยเช่นเก้าอี้เบย์ลีจะช่วยลดความเสี่ยงของปอดบวมจากการสำลัก ควรให้น้ำในปริมาณน้อยบ่อยครั้งและจากตำแหน่งที่สูงขึ้น และควรปรึกษาสัตวแพทย์เกี่ยวกับรูปแบบอาหารและวิธีการให้อาหาร

สามารถฉีดวัคซีนป้องกันโรคในช่วงการรักษาด้วยภูมิคุ้มกันกดได้หรือไม่?

การฉีดวัคซีนเชื้อเป็นอาจเป็นอันตรายในช่วงการรักษาด้วยภูมิคุ้มกันกด ต้องปรึกษาสัตวแพทย์ผู้ดูแลอย่างเพียงพอเพื่อกำหนดเวลาและชนิดของการฉีด มีวิธีในการประเมินความจำเป็นในการฉีดด้วยการทดสอบระดับแอนติบอดี

หากกินยาเป็นเวลานานจะมีผลข้างเคียงหรือไม่?

หากให้ยาต้านโคลีนเอสเทอเรสเกินขนาดอาจเกิดอาการเช่นน้ำลายไหล ท้องเสีย การให้สเตียรอยด์ในระยะยาวอาจทำให้เสี่ยงต่อการติดเชื้อหรือเกิดอาการคล้ายโรคคุชชิง ต้องมีการตรวจเลือดเป็นประจำและปรึกษาสัตวแพทย์

หลังวินิจฉัยโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงจะมีผลต่ออายุขัยของสุนัขหรือไม่?

หากมีการหายเองได้สามารถมีชีวิตคล้ายสุนัขทั่วไป แต่หากเกิดภาวะแทรกซ้อนเช่นปอดบวมจากการสำลักพยากรณ์โรคอาจแย่ลง และโดยทั่วไปควรพิจารณาพยากรณ์โรคอย่างระมัดระวัง การปฏิบัติตามการให้ยาและการดูแลการให้อาหารในท่านั่งตรงอย่างต่อเนื่องสำคัญต่อทั้งอายุขัยและคุณภาพชีวิต

แชร์

คอนเทนต์ที่เกี่ยวข้อง

2026 แนะนำอาหารเสริมลดความเครียด TOP 5

วิตามินบี12(โคบาลามิน) ประโยชน์และอาการขาด

2026 แนะนำอาหารเสริมสมองแมว TOP 5

อาการเริ่มต้นและการวินิจฉัย·การรักษาของมะเร็งต่อมในปอดแมว, คู่มือการพยากรณ์โรคและการดูแล

หากแมวของคุณดูอ่อนเพลียเสมอ — สัญญาณเตือนของโรคไตอักเสบและการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ

แมวของเราผอมลงและอาเจียน — สาเหตุของโรคไตเรื้อรังและเวลาที่เหมาะสมในการไปโรงพยาบาล

สุนัขของคุณเกาบ่อย — สรุปอาการ·เส้นทางการติดเชื้อ·วิธีรักษาโรคไรขน

อุจจาระแมวมีเม็ดคล้ายข้าว — อาการและวิธีรักษาพยาธิตัวตืดในแมว

อาการและเส้นทางการติดเชื้อพยาธิแส้ม้าในสุนัข การรักษากับการป้องกัน

สุนัขถูกเห็บกัด, จากโลหิตจางถึงปัสสาวะมีเลือด — อาการและเวลาการรักษาโรคบาเบเซีย

เอกสารอ้างอิง

[1] Shelton GD. Myasthenia gravis and congenital myasthenic syndromes in dogs and cats. Vet Clin North Am Small Anim Pract. 2002;32(1):189-206.

[2] Dewey CW, da Costa RC. Practical Guide to Canine and Feline Neurology, 3rd Ed. Wiley-Blackwell, 2016.

[3] Hartmann K, Langhorn R (eds.). Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed. CRC Press, 2022.

[4] Shelton GD, Schule A, Kass PH. Risk factors for acquired myasthenia gravis in dogs: 1154 cases (1991-1995). J Am Vet Med Assoc. 1997;211(11):1428-1431.