ถูกใจ

แชร์

โรคไลม์ในสุนัข: คู่มือโรคที่เห็บเป็นพาหะอย่างสมบูรณ์

ภูมิคุ้มกันไกด์โรคคณะที่ปรึกษาสัตวแพทย์ Meongsiljang

โรคไลม์ในสุนัขเป็นโรคติดเชื้อแบคทีเรียจากการถูกเห็บกัด มีข้ออักเสบ ไข้สูง และเบื่ออาหารเป็นสัญญาณหลัก การให้ยาปฏิชีวนะตั้งแต่เนิ่นๆ และการป้องกันเห็บคือหัวใจสำคัญ

โรคไลม์ในสุนัขคืออะไร?

ภาพประกอบแสดงการขยายภาพหมัดระหว่างขนของบีเกิลบนสนามหญ้า

โรคไลม์ในสุนัขเป็นโรคติดเชื้อที่เกิดจากแบคทีเรีย Borrelia burgdorferi เข้าสู่ร่างกายจากการถูกเห็บ Ixodes กัด สิ่งสำคัญที่สุดคือการจัดการตั้งแต่ระยะแรก เห็บต้องเกาะผิวหนังและดูดเลือดนานประมาณ 50 ชั่วโมง (2 วัน) ขึ้นไปจึงจะแพร่เชื้อได้ ดังนั้นการตรวจหาเห็บทั่วร่างกายหลังเดินเล่นอย่างละเอียดสามารถป้องกันได้มาก หากพบสัญญาณเช่นข้ออักเสบ ไข้สูง อ่อนเพลีย หรือเบื่ออาหาร ต้องพาไปพบแพทย์ทันที

Cause: Bacteria Transmitted by Ixodes Ticks

The true cause of Lyme disease is a spiral-shaped bacterium called Borrelia burgdorferi. This bacterium enters your dog's body when ticks from the Ixodes genus, such as the deer tick, feed on blood. Exposure typically occurs from spring through autumn in mountainous areas, wooded regions, and grassy lawns. Infection only takes hold if the tick remains attached to the skin and feeds for approximately 50 hours or more. Therefore, promptly removing ticks right after walks significantly reduces the risk of developing the disease.

รายการตรวจสอบอาการหลัก

โรคไลม์มักแสดงอาการหลังจากติดเชื้อ 2-5 เดือน ทำให้พลาดได้ง่าย หากพบสัญญาณต่อไปนี้ร่วมกันควรสงสัย

ข้ออักเสบแบบเคลื่อนที่: บริเวณที่เดินกะเผลกเปลี่ยนไป เช่น วันนี้ขาหน้า พรุ่งนี้ขาหลัง

ไข้สูง: มีไข้สูงกว่าปกติติดต่อกันหลายวัน

บวมและปวดข้อ: ข้อบวมและเจ็บเมื่อสัมผัส

เบื่ออาหาร: ปฏิเสธอาหารหรือขนมที่เคยชอบ

ต่อมน้ำเหลืองบวม: ต่อมน้ำเหลืองใต้คางหรือรักแร้บวมเมื่อสัมผัส

อ่อนเพลีย: ปฏิเสธการเดินเล่นและไม่อยากขยับตัว

When to Visit the Vet Immediately

If you notice protein in the urine (proteinuria), swelling in the face or legs, a sudden loss of appetite, or repeated vomiting, Lyme nephropathy (kidney damage) should be suspected. When Lyme nephropathy is present, the prognosis can worsen, and delaying treatment may become life-threatening. Additionally, immediate veterinary care is necessary if there is severe limping that prevents the pet from putting weight on a leg, joint swelling lasting more than 24 hours, or persistent high fever and lethargy.

วิธีการวินิจฉัย

โรคไลม์วินิจฉัยได้ยากจากอาการเพียงอย่างเดียว การตรวจเลือดจึงจำเป็น ตามตำราเวชศาสตร์สัตว์ใช้การตรวจแอนติบอดี (C6 ELISA Snap Test) เพื่อตรวจสอบการติดเชื้ออย่างรวดเร็ว หากผลเป็นบวกจะทำการตรวจเชิงปริมาณเพื่อวัดระดับแอนติบอดี ในกรณีที่มีอาการปวดข้อรุนแรงอาจดูดน้ำจากข้อต่อเพื่อดูเซลล์อักเสบ การตรวจปัสสาวะ (อัตราส่วน UPC) เพื่อตรวจสอบโปรตีนูเรียมักทำควบคู่กัน

เปรียบเทียบยาป้องกันเห็บ

รายการ	จุดบน (Fipronil)	ยาเคี้ยว (Fluralaner)	ปลอกคอ (Dermectin)
วิธีการให้ยา	ทาที่คอ	ให้ทางปาก (แบบขนม)	สวมใส่
ระยะเวลาการออกฤทธิ์	ประมาณ 4 สัปดาห์	ประมาณ 12 สัปดาห์	ประมาณ 6-8 เดือน
การว่ายน้ำ/อาบน้ำ	ทำได้หลัง 48 ชั่วโมง	ไม่มีผล	ไม่มีผล
การป้องกันเห็บ

ส่วนประกอบและขนาดยาของแต่ละผลิตภัณฑ์ต่างกัน ต้องปรึกษาสัตวแพทย์ก่อนเลือก

วิธีการรักษา: ยาปฏิชีวนะ + การรักษาเสริม

พื้นฐานของการรักษาโรคไลม์คือยาปฏิชีวนะ ตามตำราเวชศาสตร์สัตว์และเอกสารข้อตกลง ACVIM Doxycycline เป็นยาทางเลือกแรก Minocycline ก็ใช้ได้เช่นกัน แม้ระยะเวลาและขนาดยาที่เหมาะสมที่สุดจะยังไม่ชัดเจน แต่โดยทั่วไปจะให้ยาประมาณ 4 สัปดาห์ โดยคำนึงถึงความเป็นไปได้ของการติดเชื้อร่วม หากมีอาการปวดข้อรุนแรงจะใช้ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) ร่วมด้วย การรักษาโรคไลม์เนฟโรซิสที่มีค่าการทำงานของไตแย่ลงต้องใช้การรักษาเชิงรุกโดยให้ยากดภูมิคุ้มกันร่วมด้วยกับ Doxycycline ซึ่งสำคัญต่อการรอดชีวิต และต้องรักษาในโรงพยาบาลควบคู่กับการควบคุมอาหาร ขนาดยาและระยะเวลาต้องกำหนดโดยสัตวแพทย์ตามน้ำหนักและอาการ

การดูแลและการป้องกันที่บ้าน

ระหว่างการรักษาหรือระยะพักฟื้นควรหลีกเลี่ยงการออกกำลังกายหนัก การเดินเล่นควรเป็นเส้นทางสั้นและเรียบ การป้องกันในชีวิตประจำวันก็สำคัญ

ตรวจสอบหลังเดินเล่น: ตรวจสอบด้านในหู รักแร้ ขาหนีบ และระหว่างนิ้วเท้าอย่างละเอียด

การกำจัดเห็บ: ใช้คีมจับส่วนหัวแล้วดึงออกช้าๆ อย่าให้แตก

หลีกเลี่ยงพื้นที่หญ้า: พยายามหลีกเลี่ยงพื้นที่ที่มีหญ้าสูง

ยาป้องกันตลอดปี: แม้ในฤดูหนาวเห็บก็ออกหากินในวันที่อากาศอบอุ่น การใช้งานตลอดทั้งปีจึงปลอดภัยกว่า

ระวังการกลับมาเป็นซ้ำและเรื้อรัง

โรคไลม์อาจมีแบคทีเรียบางส่วนยังคงอยู่ในร่างกายหลังการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะและกลับมาเป็นซ้ำในอีกไม่กี่เดือนต่อมาด้วยอาการข้ออักเสบหรืออาการทางไต หากหยุดการป้องกันหลังจากการรักษาเสร็จสิ้น อาจถูกเห็บตัวเดิมกัดและติดเชื้อซ้ำได้ ควรตรวจสอบการฟื้นตัวด้วยการตรวจเลือดและปัสสาวะเป็นประจำอย่างน้อย 6 เดือนหลังการรักษา และการใช้ยาป้องกันเห็บอย่างต่อเนื่องตลอดชีวิตจะปลอดภัยกว่า

สัตวแพทย์ผู้ตรวจสอบคอนเทนต์นี้

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

สัตวแพทย์

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

คนติดเชื้อไลม์จากสุนัขได้ไหม?

ไม่มีการแพร่เชื้อโดยตรงจากสุนัขสู่คน แต่เห็บในสภาพแวดล้อมเดียวกันอาจกัดคนได้ ดังนั้นหากสุนัขถูกเห็บกัด ผู้ดูแลควรตรวจสอบร่างกายหลังเดินเล่นเสมอ

ถูกเห็บกัดแล้วจะเป็นโรคไลม์เสมอไปไหม?

ไม่ใช่ เห็บต้องเกาะผิวหนังและดูดเลือดอย่างเพียงพอประมาณ 50 ชั่วโมงขึ้นไปจึงจะแพร่เชื้อได้ หากกำจัดออกอย่างรวดเร็วหลังเดินเล่น ความเสี่ยงในการติดเชื้อจะลดลงมาก

จำเป็นต้องฉีดวัคซีนโรคไลม์หรือไม่?

ในประเทศไทยอัตราการเกิดโรคไลม์ค่อนข้างต่ำ แต่หากไปแคมป์ปิ้งหรือปีนเขาบ่อย หรืออาศัยในพื้นที่ที่มีการสัมผัสเห็บบ่อย ควรปรึกษาสัตวแพทย์เกี่ยวกับการฉีดวัคซีน

สามารถดึงเห็บออกด้วยมือเปล่าได้ไหม?

ห้ามทำเด็ดขาด หากทำให้แตกหรือเหลือหัวไว้ในผิวหนังจะเพิ่มความเสี่ยงต่อการอักเสบและการติดเชื้อ ควรใช้คีมกำจัดเห็บหรือเครื่องมือเฉพาะเจาะจงดึงออกช้าๆ หรือให้โรงพยาบาลสัตว์จัดการ

ต้องติดตามอาการหลังรักษาจนถึงเมื่อไหร่?

แนะนำให้ตรวจเลือดและปัสสาวะเป็นประจำอย่างน้อย 6 เดือน ต้องตรวจสอบว่าแอนติบอดี C6 เชิงปริมาณลดลงอย่างเพียงพอ (ประมาณครึ่งหนึ่งขึ้นไป) เมื่อเทียบกับก่อนรักษา และค่าการทำงานของไตและโปรตีนูเรียเป็นปกติหรือไม่ เพื่อไม่ให้พลาดการกลับมาเป็นซ้ำหรือเรื้อรัง

แชร์

คอนเทนต์ที่เกี่ยวข้อง

เปรียบเทียบโรงพยาบาลสัตว์ระดับ 1 กับระดับ 2

คู่มือประสิทธิภาพและการให้วิตามิน C

7 อันดับสายพันธุ์สุนัขขาสั้น

การรักษาโรคหูชั้นนอกในสุนัขตามชนิด (แบคทีเรีย·รา·ไร)

หากสุนัขหรือแมวสัมผัสสารกำจัดศัตรูพืช — สัญญาณเตือนน้ำลายไหล·ชักและการรับมือฉุกเฉิน

การรับมือฉุกเฉินเมื่อแมวได้รับพิษจากลิลลี่

อาการและการรักษาภาวะองุ่นและลูกเกดเป็นพิษ

หากเหงือกสุนัขเปลี่ยนเป็นสีดำ — สัญญาณสงสัยมะเร็งผิวหนังช่องปากและเวลาไปโรงพยาบาล

เนื้องอกในกระเพาะปัสสาวะสุนัข (มะเร็งเยื่อบุทางเดินปัสสาวะ) อาการและตัวเลือกการรักษา

โรคคอกซิเดียในลูกแมว — คู่มือสาเหตุและวิธีรักษาอาการท้องเสียเรื้อรัง

เอกสารอ้างอิง

[1] Ettinger, S.J. et al., Textbook of Veterinary Internal Medicine, 8th Edition, Chapter on Tick-borne Diseases

[2] BSAVA Manual of Canine and Feline Dermatology, 4th Edition, Ectoparasite Control Chapter

[3] Littman, M.P. et al., ACVIM consensus update on Lyme borreliosis in dogs and cats, Journal of Veterinary Internal Medicine, 2018

[4] Principles and Practices of Canine and Feline Clinical Parasitic Diseases, Tick-borne Pathogens Section