สุนัขเชื้อราผิวหนัง (Ringworm) กับปรสิต: อาการ สาเหตุ การวินิจฉัย การรักษา และการดูแล

โรคติดเชื้อ/พยาธิไกด์โรคคณะที่ปรึกษาสัตวแพทย์ Meongsiljang

เชื้อราผิวหนังในสุนัข (Ringworm) เป็นโรคผิวหนังจากเชื้อรา มีอาการคล้ายปรสิต การวินิจฉัยและการรักษาที่ถูกต้องมีความสำคัญ

เชื้อราผิวหนัง (Ringworm) ในสุนัขเกิดจากการสัมผัสกับสิ่งแวดล้อม

อาการ Ringworm แผลเป็นวงกลมที่ขาของสุนัข

เชื้อราผิวหนัง (Ringworm) ในสุนัขเกิดจากเชื้อรา Dermatophyte เช่น Microsporum canis ในสุนัขและแมว Microsporum canis และ Trichophyton mentagrophytes เป็นสาเหตุหลัก - เชื้อก่อโรคหลัก: Microsporum canis พบได้บ่อยที่สุดในสุนัขและแมว โดยแมวเป็นพาหะหลัก - การแพร่กระจาย: ติดต่อผ่านการสัมผัสกับสัตว์ที่ติดเชื้อหรือสปอร์ในสิ่งแวดล้อม เช่น ที่นอน พรม กรง - ลักษณะอาการ: มักพบสะเก็ดและขุย มีแผลเป็นวงกลมที่ขนร่วง แผลมักเกิดที่ใบหน้า รอบปาก หู ขา นิ้ว หาง ระดับอาการคันแตกต่างกันไปในแต่ละตัว - ความจำเป็นในการแยกโรค: อาการคล้ายการติดเชื้อปรสิตหรือโรคผิวหนังอื่น จึงต้องให้สัตวแพทย์ประเมิน - การป้องกัน: ทำความสะอาดสิ่งแวดล้อม ดูแลเท้าหลังออกนอกบ้าน หลีกเลี่ยงการสัมผัสกับแมวที่ติดเชื้อ

สาเหตุหลักคือสปอร์ของเชื้อราและสิ่งแวดล้อมที่ปนเปื้อน

สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดของเชื้อราผิวหนังในสุนัขคือการสัมผัสกับสปอร์ของเชื้อรา Dermatophyte เช่น Microsporum canis สปอร์เหล่านี้มักมาจากขนหรือผิวหนังของสัตว์ที่ติดเชื้อ โดยเฉพาะแมว นอกจากนี้ยังอยู่รอดได้นานในสิ่งแวดล้อมที่ปนเปื้อน เช่น ที่นอน พรม สนามเล่น กรง เมื่อสุนัขสัมผัสกับสัตว์ที่ติดเชื้อหรือสปอร์ในสิ่งแวดล้อม การติดเชื้อจะเริ่มขึ้น การติดเชื้อมักเกิดในสภาพแวดล้อมที่อบอุ่นและชื้น ความเครียด การเลี้ยงหนาแน่น และการดูแลสุขอนามัยที่ไม่ดี โดยเฉพาะในลูกสุนัข หากไม่มีการสัมผัสโดยตรง ความเสี่ยงจะไม่เพิ่มขึ้นเพียงเพราะอายุมาก

สปอร์ของเชื้อราและชิ้นส่วนขนที่พบในที่นอนสุนัขที่ปนเปื้อน

อาการหลักคือแผลเป็นวงกลมและขนร่วง

อาการที่พบบ่อยที่สุดของเชื้อราผิวหนังในสุนัขคือแผลผิวหนังที่มีสะเก็ดและขุย มักปรากฏเป็นแผลขนร่วงรูปวงกลมหรือครึ่งวงกลม ขนร่วงมักเกิดที่ใบหน้า รอบปาก หู ขา นิ้ว หาง ระดับอาการคันแตกต่างกันไปในแต่ละตัว อาจรุนแรงหรือแทบไม่มีก็ได้ แผลอาจจำกัดอยู่ที่หนึ่งจุดหรือแพร่กระจายไปทั่วร่างกาย อาจสมมาตรหรือไม่สมมาตร เมื่อแผลขยายขึ้น อาจดูเหมือน 'Ringworm (รูปวงกลม)'

อาการ Ringworm แผลเป็นวงกลมหลายแห่งที่ใบหน้าและขาของสุนัข

กรณีที่ต้องไปโรงพยาบาลทันที

หากแผลแพร่กระจายอย่างรวดเร็ว หรือสุนัขมีอาการคันรุนแรงและเลียหรือเกาซ้ำๆ ต้องไปโรงพยาบาลทันที นอกจากนี้ อาจต้องแยกสัตว์เนื่องจากสามารถแพร่กระจายไปยังสัตว์อื่นหรือสมาชิกในครอบครัว โดยเฉพาะลูกสุนัขหรือสุนัขที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนได้

การวินิจฉัยยืนยันด้วยการเพาะเชื้อราและการตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์

การวินิจฉัยเชื้อราผิวหนังในสุนัขเริ่มจากการเก็บตัวอย่างขนและขุยจากบริเวณแผล ใช้วิธีแปรงขนด้วยแปรงสีฟันใหม่ ถอนขน หรือใช้เทปอะซิเตต เมื่อส่องด้วย Wood's lamp ขนที่ติดเชื้อ Microsporum canis อาจเรืองแสงสีเขียวอมแดง พบได้ประมาณ 90-100% การตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์โดยตรงสามารถยืนยันเส้นใยหรือสปอร์ในขนได้ แต่เกณฑ์การวินิจฉัยที่แน่นอนที่สุดคือการเพาะเชื้อรา และอาจใช้ PCR ร่วมด้วย ในกรณีแผลเป็นก้อนหรือหายยาก การตรวจชิ้นเนื้อผิวหนังอาจช่วยในการแยกโรค จึงควรทำการตรวจเพิ่มเติมตามดุลยพินิจของสัตวแพทย์

สัตวแพทย์ส่อง Wood's lamp ที่แผลผิวหนังสุนัขเพื่อตรวจสอบการเรืองแสงสีเขียว

การรักษาพื้นฐานคือการใช้ยาทาและยากินร่วมกัน

การรักษาเชื้อราผิวหนังในสุนัขโดยทั่วไปใช้ยาทาและยากินร่วมกัน ยาทาเป็นแชมพูหรือครีมที่มีสารต้านเชื้อรา ใช้โดยตรงที่บริเวณแผล ยากินเช่น Ketoconazole (5-10 มก./กก. วันละครั้งในสุนัข) หรือ Itraconazole (5 มก./กก. วันละครั้ง) สัตวแพทย์จะสั่งจ่ายตามน้ำหนักตัว และควรกินพร้อมอาหารเพื่อเพิ่มการดูดซึม ระยะเวลาการรักษามักนานกว่า 4 สัปดาห์ และต้องรักษาต่อไปจนกว่าจะหายขาดทั้งทางคลินิกและเซลล์วิทยา แม้แผลจะหายไปแล้ว ผลการรักษาต้องประเมินโดยสัตวแพทย์อย่างต่อเนื่อง

สัตวแพทย์กำลังรักษาสุนัขด้วยแชมพูต้านเชื้อรา

การดูแลที่บ้านเน้นการทำความสะอาดสิ่งแวดล้อมและการแยก

การดูแลที่บ้านสำหรับเชื้อราผิวหนังในสุนัขเน้นการทำความสะอาดสิ่งแวดล้อมและการแยกสัตว์ที่ติดเชื้อ ที่นอน พรม สนามเล่นของสุนัขที่ติดเชื้อต้องซักด้วยน้ำร้อนหรืออบแห้งด้วยความร้อนสูง ผนัง พื้น ช่องว่างหน้าต่างต้องเช็ดด้วยน้ำยาทำความสะอาดที่มีสารต้านเชื้อราเพื่อขจัดสปอร์ สุนัขต้องแยกจากสัตว์อื่นในช่วงติดเชื้อ และเจ้าของต้องล้างมือบ่อยๆ เชื้อราผิวหนังเป็นโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน จึงต้องดูแลสุขอนามัยเป็นพิเศษ การตรวจสุขภาพเป็นประจำและการดูแลสิ่งแวดล้อมเป็นกุญแจสำคัญในการป้องกันการติดเชื้อซ้ำ

สุนัขที่ติดเชื้อถูกแยกในห้องรักษา สัตวแพทย์กำลังทำความสะอาดพื้น

ข้อควรระวังเพื่อป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ

แม้การรักษาเสร็จสิ้นแล้ว หากแผลไม่หายสนิท อาจมีการติดเชื้อซ้ำ โดยเฉพาะในสุนัขที่มีภูมิคุ้มกันต่ำหรืออยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีความเครียด การตรวจสุขภาพเป็นประจำและการดูแลสิ่งแวดล้อมเป็นสิ่งจำเป็น การแยกโรคเชื้อราผิวหนังต้องอาศัยการตรวจวินิจฉัยที่ถูกต้อง จึงควรรับการรักษาจากสัตวแพทย์เมื่อจำเป็น

สัตวแพทย์ผู้ตรวจสอบคอนเทนต์นี้

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

สัตวแพทย์

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

เชื้อราผิวหนังในสุนัขติดต่อสู่คนได้หรือไม่?

ได้ เชื้อราผิวหนังในสุนัขเป็นโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน โดยเฉพาะเด็กหรือผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำอาจเกิดแผลผิวหนังได้ หลังสัมผัสกับสุนัขที่ติดเชื้อต้องล้างมือให้สะอาด หากมีอาการในคนควรไปพบแพทย์

ความแตกต่างระหว่างการติดเชื้อปรสิตและเชื้อราผิวหนังคืออะไร?

การติดเชื้อปรสิตและเชื้อราผิวหนังมีอาการคล้ายกัน จึงแยกแยะได้ยากจากลักษณะภายนอก เชื้อราผิวหนังมักพบสะเก็ด ขุย แผลขนร่วงรูปวงกลม อาจเกิดที่หนึ่งจุดหรือแพร่กระจายไปทั่วร่างกาย อาจสมมาตรหรือไม่สมมาตร ระดับอาการคันแตกต่างกันไปในแต่ละตัว ดังนั้นความแตกต่างที่แน่นอนต้องวินิจฉัยโดยสัตวแพทย์ด้วยการเพาะเชื้อราพทย์ผ่านการตรวจเช่นวัฒนธรรมเชื้อรา

ระยะเวลาการรักษาเป็นอย่างไร?

ระยะเวลาการรักษามักนานกว่า 4 สัปดาห์ แม้แผลหายแล้ว ต้องรักษาต่อไปจนกว่าจะหายขาดทั้งทางคลินิกและเซลล์วิทยาตามคำสั่งของสัตวแพทย์เพื่อป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ เมื่อสิ้นสุดการรักษาต้องปรึกษาสัตวแพทย์เพื่อยืนยัน

ควรทำความสะอาดสิ่งแวดล้อมที่บ้านอย่างไร?

ที่นอน พรม สนามเล่นต้องซักด้วยน้ำร้อนหรืออบแห้งด้วยความร้อนสูง พื้นและผนังต้องเช็ดด้วยน้ำยาทำความสะอาดที่มีสารต้านเชื้อรา และต้องกำจัดฝุ่นในช่องว่างหน้าต่างอย่างละเอียด สิ่งของที่ติดเชื้อควรแยกและทำความสะอาดให้เร็วที่สุด

สามารถป้องกันได้อย่างไร?

หลีกเลี่ยงการสัมผัสกับสัตว์ที่ติดเชื้อ ดูแลเท้าสุนัขหลังออกนอกบ้าน และทำความสะอาดสิ่งแวดล้อมเป็นประจำ ลูกสุนัขหรือสุนัขที่มีภูมิคุ้มกันต่ำมีความเสี่ยงสูง จึงต้องระวัง และตรวจสุขภาพโดยสัตวแพทย์เป็นประจำเพื่อตรวจพบอาการในระยะเริ่มต้น

แชร์