ถูกใจ

แชร์

ทำไมแมวของฉันถึงเลียและมีกลิ่นเสมอ — สาเหตุและการรักษาโรคผิวหนังมาลาเซเซีย

ผิวหนัง/ขนไกด์โรคคณะที่ปรึกษาสัตวแพทย์ Meongsiljang

โรคผิวหนังมาลาเซเซียในแมวเป็นโรคผิวหนังเชื้อราที่เกิดจากการเพิ่มจำนวนของยีสต์มากเกินไป ทีมที่ปรึกษาสัตวแพทย์ได้สรุปอาการ สาเหตุ การวินิจฉัย การรักษา และการป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ

โรคผิวหนังมาลาเซเซียในแมวคืออะไร?

โรคผิวหนังมาลาเซเซียในแมวเป็นโรคผิวหนังเชื้อราที่เกิดจากยีสต์มาลาเซเซีย (Malassezia) เพิ่มจำนวนมากเกินไปบนผิวหนัง ทำให้เกิดการอักเสบ คัน และขุย ความถี่ในการเกิดต่ำกว่าสุนัขและอาการคันมักไม่รุนแรง แต่สามารถแสดงออกในรูปแบบต่างๆ รอบหู คาง ใบหน้า และรอบเล็บ จุดสำคัญในการดูแลคือการตรวจสอบว่ามีโรคพื้นฐานเช่นภูมิคุ้มกันต่ำ โรคภูมิแพ้ หรือเนื้องอกต่อมไทมัสหรือไม่ การรักษาเพียงมาลาเซเซียจะทำให้กลับมาเป็นซ้ำบ่อย ต้องจัดการกับโรคพื้นฐานด้วยจึงจะแก้ปัญหาผิวหนังได้ยาวนาน

สาเหตุของโรคผิวหนังมาลาเซเซียในแมว

มาลาเซเซียเป็นเชื้อประจำถิ่นบนผิวหนังของแมวตามปกติ ไม่เป็นปัญหาเมื่อสุขภาพดี แต่จะเริ่มเพิ่มจำนวนมากเกินไปในสถานการณ์ต่อไปนี้

ภาวะกดภูมิคุ้มกัน: การติดเชื้อ FeLV·FIV หรือการใช้สเตียรอยด์ระยะยาว หรือโรคที่เกี่ยวข้องกับภูมิคุ้มกันเช่น pemphigus จะทำให้การป้องกันผิวหนังลดลง ทำให้ยีสต์เพิ่มจำนวนได้ง่าย

ความเสียหายของเกราะป้องกันผิวหนัง: หากมีโรคภูมิแพ้หรืออาการแพ้ เกราะป้องกันผิวหนังจะอ่อนแอลง ทำให้ยีสต์เติบโตได้ง่าย

สภาพแวดล้อมที่ชื้น: หากมีความชื้นค้างอยู่ด้านในหูหรือระหว่างรอยพับผิวหนัง จะสร้างสภาพแวดล้อมที่อบอุ่นและมัน ทำให้การแพร่พันธุ์เร็วขึ้น

ความเกี่ยวข้องกับเนื้องอกและโรคระบบ: บางครั้งอาจแสดงออกเป็นการตอบสนองของผิวหนังที่เกี่ยวข้องกับโรคภายในเช่นเนื้องอกต่อมไทมัสหรือการอักเสบของรูขุมขนชนิดลิมโฟไซติก

รายการตรวจสอบอาการหลัก

อาการคัน (Pruritus): ข่วนหรือเลียใบหน้า หู และขาซ้ำๆ อาการอาจไม่รุนแรงเท่าสุนัข

ขุยและสะเก็ด: สะสมขุยสีขาวหรือสีเหลืองที่หลัง ใบหน้า และหาง

ขนร่วง: ขนร่วงเป็นหย่อมๆ รอบบริเวณที่ข่วน

น้ำหู: สะสมน้ำหูสีน้ำตาลถึงสีดำในใบหูและมีกลิ่น

เล็บเปลี่ยนสี: อาจเกิดภาวะอักเสบรอบเล็บที่ทำให้รอบเล็บเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล พบได้บ่อยโดยเฉพาะในเดวอนเร็กซ์

ผิวหนังมัน: ผิวหนังอาจมันวาวหรือมีกลิ่น

อาการเหล่านี้ควรไปโรงพยาบาลทันที

หากอาการคันหรือผื่นแดงคงอยู่นานกว่า 2 สัปดาห์ หรือมีผื่นแดงและขุยแพร่กระจายทั่วใบหน้า หรือเล็บหลายเล็บเปลี่ยนสีพร้อมกัน หรือมีอาการผิวหนังร่วมกับน้ำหนักลดหรืออ่อนเพลีย ควรสงสัยว่ามีโรคพื้นฐาน การดูแลผิวหนังเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ

วิธีการวินิจฉัยโรคผิวหนังมาลาเซเซียในแมว

สัตวแพทย์จะตรวจสอบการติดเชื้อมาลาเซเซียด้วยวิธีการต่อไปนี้

การตรวจเซลล์วิทยา: เก็บตัวอย่างจากบริเวณที่มีแผลโดยใช้เทปหรือสำลีแล้วตรวจสอบเชื้อด้วยกล้องจุลทรรศน์ เป็นวิธีที่เร็วและง่ายที่สุด

การตรวจทำความสะอาดหู: สามารถตรวจสอบเชื้อจากน้ำหูได้

การตรวจโรคพื้นฐาน: ใช้การตรวจเลือดและเอกซเรย์ทรวงอกเพื่อระบุสาเหตุการกดภูมิคุ้มกันเช่นเนื้องอกต่อมไทมัสหรือมะเร็งต่อมน้ำเหลือง

ตามตำราเรียนผิวหนังสัตวแพทย์ การประเมินว่ามาลาเซเซียมีส่วนทำให้เกิดอาการผิวหนังหรือไม่อย่างเป็นขั้นตอนเมื่อมีโรคผิวหนังภูมิแพ้เป็นสิ่งสำคัญ

วิธีการรักษาโรคผิวหนังมาลาเซเซียในแมว

แชมพูและไวป์ต้านเชื้อรา: ใช้แชมพูหรือไวป์ที่มีส่วนผสมของคลอเฮกซิดีน (chlorhexidine) หรือไมโคนาโซล (miconazole) บริเวณที่มีแผล ข้อมูลอ้างอิงแนะนำการผสมไมโคนาโซล 2% และคลอเฮกซิดีน 2% และใช้ตามคำแนะนำของสัตวแพทย์โดยปกติประมาณ 2 ครั้งต่อสัปดาห์

ยาต้านเชื้อราแบบรับประทาน: แพทย์จะสั่งจ่ายยาต้านเชื้อราแบบรับประทานเช่นอิทราโคนาโซล (itraconazole) หรือเคโทโคนาโซล (ketoconazole) ใช้เมื่ออาการกว้างหรือยาทาเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ

การรักษาโรคพื้นฐาน: หากสาเหตุคือโรคภูมิแพ้หรือโรคภูมิคุ้มกัน ต้องรักษาควบคู่กันเพื่อป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ

การทำความสะอาดหู: หูเป็นบริเวณที่มาลาเซเซียชอบรวมตัว หากมีการติดเชื้อในหู ต้องดูแลอย่างสม่ำเสมอด้วยน้ำยาทำความสะอาดหูเฉพาะทาง

จุดสำคัญในการดูแลที่บ้าน

รักษาสภาพแวดล้อมให้แห้ง: เช็ดความชื้นออกให้หมดหลังทำความสะอาดหู สภาพแวดล้อมที่ชื้นและอบอุ่นช่วยการแพร่พันธุ์ของมาลาเซเซีย

ตรวจสอบหูเป็นประจำ: ตรวจสอบสีและกลิ่นในหูสัปดาห์ละครั้ง หากเห็นน้ำหูสีน้ำตาลให้ไปโรงพยาบาลสัตว์

ความสะอาดของเครื่องนอนและของใช้: ดูแลของใช้ที่ผิวหนังสัมผัสบ่อยให้สะอาดเพื่อลดการระคายเคืองผิวหนังและความเสี่ยงของการติดเชื้อทุติยภูมิ

การจัดการโรคพื้นฐาน: การเพิ่มจำนวนของมาลาเซเซียมักมาพร้อมกับโรคพื้นฐานเช่นโรคภูมิแพ้ ดังนั้นการจัดการโรคสาเหตุอย่างสม่ำเสมอเป็นหัวใจสำคัญในการลดการกลับมาเป็นซ้ำ

ตรวจสอบอาหาร: หากสงสัยว่ามีอาการแพ้อาหาร ควรปรึกษาสัตวแพทย์เกี่ยวกับการควบคุมอาหารเช่นอาหารจำกัด

เดวอนเร็กซ์และเปอร์เซียต้องระวังเป็นพิเศษ

เดวอนเร็กซ์เป็นพันธุ์ที่อ่อนแอต่อการติดเชื้อมาลาเซเซียรอบเล็บ (ภาวะอักเสบรอบเล็บ) โดยเฉพาะ หากผิวหนังรอบเล็บเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลหรือมีน้ำหูต้องตรวจสอบอย่างรวดเร็ว สำหรับพันธุ์ที่มีรอยพับผิวหนังมากเช่นเปอร์เซีย ยีสต์แพร่พันธุ์ได้ง่ายระหว่างรอยพับ ดังนั้นควรเช็ดทำความสะอาดเป็นระยะ

สัตวแพทย์ผู้ตรวจสอบคอนเทนต์นี้

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

สัตวแพทย์

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

โรคผิวหนังมาลาเซเซียในแมวติดต่อสู่คนได้หรือไม่?

เชื้อมาลาเซเซีย พาคีเดอร์มาทิสเติบโตได้ไม่ดีบนผิวหนังมนุษย์ ความเสี่ยงในการแพร่เชื้อต่ำมากสำหรับผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพดี แต่สำหรับทารกแรกเกิดหรือผู้ป่วยภูมิคุ้มกันต่ำ ควรใส่ใจในการดูแลสุขอนามัยพื้นฐานเช่นการล้างมือหลังสัมผัส

รักษาแล้วจะหายขาดได้หรือไม่?

หากเป็นการติดเชื้อเฉพาะที่โดยไม่มีโรคพื้นฐาน มักจะหายดีหลังการรักษาด้วยยาต้านเชื้อรา แต่หากมีสาเหตุเช่นโรคภูมิแพ้หรือเนื้องอกต่อมไทมัส จะกลับมาเป็นซ้ำบ่อย การจัดการโรคพื้นฐานควบคู่ไปกับการดูแลอย่างสม่ำเสมอจึงสำคัญ

ควรใช้แชมพูต้านเชื้อราแบบไหน?

การเลือกผลิตภัณฑ์ที่สัตวแพทย์สั่งจ่ายหรือแนะนำจะปลอดภัยกว่า แม้จะมีผลิตภัณฑ์ขายทั่วไป แต่ส่วนผสมและความเข้มข้นแตกต่างกัน ควรให้สัตวแพทย์แนะนำผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมกับอาการ

โรคผิวหนังมาลาเซเซียในแมวแตกต่างจากสุนัขอย่างไร?

เชื้อสาเหตุเป็นมาลาเซเซียเหมือนกัน แต่แมวมีความถี่ในการเกิดต่ำกว่าสุนัขและอาการคันมักไม่รุนแรงเท่า แมวมักแสดงอาการเฉพาะที่รอบหู คาง และรอบเล็บ หรือเชื่อมโยงกับโรคระบบที่เกี่ยวข้องกับภูมิคุ้มกันมากกว่า

ต้องทำอย่างไรเพื่อป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ?

การรักษาหูให้แห้งและการตรวจสุขภาพประจำปีเพื่อค้นหาโรคพื้นฐานตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยได้ สำหรับแมวที่มีโรคภูมิแพ้ ต้องดูแลเกราะป้องกันผิวหนังและควบคุมอาหารควบคู่กันเพื่อลดความเสี่ยงในการกลับมาเป็นซ้ำ

แชร์

คอนเทนต์ที่เกี่ยวข้อง

แชมพูยาสำหรับสุนัขแนะนำ TOP 5 — หนองในผิวหนัง·การติดเชื้อแบคทีเรีย

5 อันดับแชมพูยาสำหรับโรคผิวหนังเชื้อยีสต์ในสุนัขที่สัตวแพทย์แนะนำ — บรรเทาอาการคันและน้ำมัน

แนะนำน้ำมันปลาโอเมก้า 3 สำหรับสุนัข TOP 5 — เปรียบเทียบปริมาณ EPA·DHA

หากสุนัขของคุณกินว่านหางจระเข้ — ตั้งแต่อาการพิษ การปฐมพยาบาล ไปจนถึงการป้องกัน

อาการและวิธีปฐมพยาบาลฉุกเฉินสำหรับแมวที่ได้รับพิษนิโคติน, ปริมาณการบริโภคที่อันตรายและการป้องกัน

อาการพิษนิโคตินในสุนัขและการปฐมพยาบาล ปริมาณที่เสี่ยงและการป้องกัน

สุนัขของคุณได้รับวิตามินดีมากเกินไป — สัญญาณเตือนพิษต่อไตและการปฐมพยาบาลและการป้องกัน

แมวของคุณกินยาเบื่อหนู — ตั้งแต่อาการเลือดออก การล้างพิษ การปฐมพยาบาล และการป้องกัน

สุนัขของคุณกินหัวหอมหรือกระเทียม — อาการโลหิตจาง การปฐมพยาบาล และปริมาณที่เสี่ยง

คราบที่จมูกแมว อาจไม่ใช่แค่แผล — สาเหตุและเวลาในการรักษาโรค Pemphigus

เอกสารอ้างอิง

[1] Nuttall T, Harvey RG, McKeever PJ. BSAVA Manual of Canine and Feline Dermatology, 4th Ed. Chapter: Malassezia dermatitis. British Small Animal Veterinary Association, 2019.

[2] Cavana P, Peano A, Petit JY et al. A pilot study of the efficacy of wipes containing chlorhexidine 0.3%, climbazole 0.5% and Tris-EDTA to reduce Malassezia pachydermatis populations on canine skin. Veterinary Dermatology 26, 2015.