ถูกใจ

แชร์

สาเหตุการจามของสุนัขและวิธีจัดการตามขั้นตอน รวมสัญญาณที่ต้องไปโรงพยาบาล

ระบบทางเดินหายใจไกด์อาการDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

การจามของสุนัขเป็นปกติหากเกิดขึ้นเป็นครั้งคราว แต่หากจามติดต่อกัน มีน้ำมูกเปลี่ยนสีหรือมีเลือดกำเดาไหล แสดงถึงสัญญาณโรคระบบทางเดินหายใจส่วนบน รวมรายการตรวจสอบอาการตามสาเหตุ เกณฑ์ที่ต้องไปโรงพยาบาลทันที และวิธีดูแลที่บ้านตามขั้นตอน

การจามของสุนัข เป็นปฏิกิริยาปกติหรือสัญญาณอันตราย จะรู้ได้อย่างไร?

สุนัขที่กำลังจาม — การประเมินความเร่งด่วนของอาการระบบทางเดินหายใจส่วนบน

การจามของสุนัขเป็นอาการที่ขับอากาศออกมาอย่างแรงโดยอัตโนมัติเมื่อเยื่อบุจมูกถูกกระตุ้น มีสิ่งแปลกปลอมหรือการอักเสบ ต่างจากอาการไอที่เกิดจากปัญหาทางเดินหายใจส่วนล่าง การจามมักเกี่ยวข้องกับสิ่งกระตุ้นหรือโรคภายในจมูก การจามเป็นครั้งคราวเพียง 1-2 ครั้งมักไม่ใช่ปัญหาใหญ่ แต่สิ่งที่สำคัญคือความถี่และอาการร่วม หากการจามเกิดขึ้นบ่อยกว่าปกติ หรือมีน้ำมูกสีเหลือง ขี้ตา หรืออาการไอร่วมด้วย ควรสงสัยการติดเชื้อระบบทางเดินหายใจส่วนบน สิ่งแปลกปลอมในจมูกหรือโรค และสังเกตอาการอย่างใกล้ชิด

เกณฑ์การประเมินความรุนแรงของการจาม 3 ระดับ

รายการ	อาการหลัก	การจัดการที่แนะนำ
อาการเล็กน้อย	จามเป็นครั้งคราว น้ำมูกใส ความอยากอาหารและแรงปกติ	สังเกตอาการ 1-2 วัน
อาการปานกลาง	จามบ่อย น้ำมูกสีเหลืองหรือเขียว มีอาการไอหรือขี้ตาไหลร่วมด้วย	ไปโรงพยาบาลสัตว์โดยเร็ว
ฉุกเฉิน	เลือดกำเดาไหล น้ำมูกมีเลือดปน หายใจลำบาก อ่อนเพลียและสูญเสียความอยากอาหารอย่างสมบูรณ์	ไปโรงพยาบาลทันที

หากอาการคงอยู่เกินหลายวันหรือรุนแรงขึ้นอย่างรวดเร็ว ให้ไปโรงพยาบาลทันทีโดยไม่คำนึงถึงระดับ

การระบุสาเหตุจากอาการร่วม — รายการตรวจสอบ

การจามเพียงอย่างเดียวทำให้ระบุสาเหตุได้ยาก ลองตรวจสอบอาการร่วมด้วย

น้ำมูกใสและโปร่งแสง: มีความเป็นไปได้สูงว่าเป็นภูมิแพ้หรือการติดเชื้อไวรัสในระยะเริ่มต้น

น้ำมูกสีเหลืองหรือเขียว: อาจมีการติดเชื้อแบคทีเรียทุติยภูมิเกิดขึ้น

น้ำมูกไหลจากรูจมูกข้างเดียว: มีความเป็นไปได้ว่ามีการสูดดมสิ่งแปลกปลอมหรือมีโพลิบหรือเนื้องอกในจมูก

มีขี้ตาหรือน้ำตาไหลร่วมด้วย: เป็นสัญญาณทั่วไปของการติดเชื้อไวรัสระบบทางเดินหายใจส่วนบน

เลือดกำเดาไหลหรือมีเลือด: สิ่งแปลกปลอม เนื้องอก ความผิดปกติของการแข็งตัวของเลือด — ต้องไปโรงพยาบาลทันที

สาเหตุของน้ำมูกในสุนัขตามสี — รายการตรวจสอบอาการร่วมกับการจาม

หากมีอาการเหล่านี้ ต้องไปโรงพยาบาลทันที

หากมีเลือดกำเดาไหลหรือน้ำมูกที่มีเลือดปน ต้องไปโรงพยาบาลสัตว์ทันที หากหายใจผิดปกติ หายใจเร็วและหอบ หรือเปิดปากหายใจอย่างลำบาก กรณีเหงือกซีดหรือมีสีฟ้า (ภาวะเขียวคล้ำ), กรณีอ่อนเพลียอย่างฉับพลันหรือยืนไม่ไหว ถือเป็นภาวะฉุกเฉิน สัญญาณการหายใจลำบากเหล่านี้ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันทีโดยไม่ชักช้า และห้ามอุดจมูกหรือพยายามล้างจมูกเองที่บ้าน

สาเหตุจากการติดเชื้อ — เมื่อไวรัสและแบคทีเรียเป็นต้นเหตุ

สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดของการจามในสุนัขคือการติดเชื้อระบบทางเดินหายใจส่วนบน Bordetella bronchiseptica (Kennel Cough), ไวรัสไข้หวัดใหญ่สุนัข และไวรัสพาราอินฟลูเอนซาของสุนัขเป็นตัวอย่างที่พบบ่อย ในระยะเริ่มต้นของการติดเชื้อจะมีน้ำมูกใสก่อนแล้วค่อยๆ เปลี่ยนเป็นน้ำมูกสีเหลืองหรือเขียว มักมีอาการไอ ไข้ และขี้ตาไหลร่วมด้วย และแพร่กระจายได้ง่ายในสภาพแวดล้อมที่มีการสัมผัสกับสุนัขตัวอื่นบ่อย (โรงเรียนฝึกสุนัข คาเฟ่สุนัข ห้องรอโรงพยาบาลสัตว์)

สุนัขกำลังได้รับการตรวจระบบทางเดินหายใจโดยสัตวแพทย์

สาเหตุที่ไม่ใช่การติดเชื้อ — ภูมิแพ้ สิ่งแปลกปลอม การจามย้อนกลับ

มีกรณีการจามเกิดขึ้นได้แม้ไม่มีการติดเชื้อ

ภูมิแพ้: สารก่อภูมิแพ้ในสิ่งแวดล้อม เช่น เกสรดอกไม้ หรือฝุ่นในบ้าน สารกระตุ้นเช่นน้ำหอมหรือเครื่องหอม อาจเป็นสาเหตุให้เกิดการจามเป็นฤดูกาลซ้ำๆ

การสูดดมสิ่งแปลกปลอม: สิ่งแปลกปลอมที่เข้าไปในจมูก เช่น เมล็ดหญ้า อาจทำให้เกิดการจามติดต่อกันได้ อย่างไรก็ตาม สิ่งแปลกปลอมในจมูกของสุนัขพบน้อยกว่าที่คิด ดังนั้นหากมีน้ำมูกไหลจากรูจมูกข้างเดียว ควรสงสัยทั้งสิ่งแปลกปลอมและความเป็นไปได้ของโพลิบหรือเนื้องอกในจมูก

การจามย้อนกลับ: เป็นปฏิกิริยาตอบสนองโดยการสูดอากาศเข้าทางจมูกอย่างรวดเร็ว พบได้บ่อยในสุนัขมากกว่าในแมว พบบ่อยในสุนัขพันธุ์หน้าสั้นที่มีเพดานอ่อนยาวหรือสุนัขพันธุ์เล็ก ส่วนใหญ่เกิดขึ้นเป็นพักๆ สั้นๆ แล้วหยุด แต่หากเกิดขึ้นบ่อยจำเป็นต้องตรวจ

สุนัขจามจากภูมิแพ้เกสรดอกไม้ — สาเหตุที่ไม่ใช่การติดเชื้อ

การวินิจฉัยและแนวทางการรักษาที่โรงพยาบาลสัตว์

สัตวแพทย์จะตรวจร่างกายเพื่อตรวจสอบสภาพภายในจมูกและทางเดินหายใจ และหากจำเป็นจะใช้การตรวจด้วยภาพเช่นกล้องส่องภายในจมูกหรือ CT เพื่อยืนยันการมีอยู่ของสิ่งแปลกปลอม โพลิบ หรือเนื้องอก อย่างไรก็ตาม การเพาะเชื้อจากน้ำมูกไม่ถือว่ามีประโยชน์ในการวินิจฉัยมากนัก และเมื่อต้องการยืนยันสาเหตุการติดเชื้ออาจใช้การแยกและตรวจไวรัสในกรณีการระบาดขนาดใหญ่ การรักษาขึ้นอยู่กับสาเหตุ สำหรับการติดเชื้อทางเดินหายใจเช่น Kennel Cough การใช้ยาปฏิชีวนะเป็นหลักการเฉพาะเมื่อมีอาการทั่วร่างกายหรือมีปอดบวมร่วมด้วย ส่วนสิ่งแปลกปลอมจะรักษาด้วยการกำจัดด้วยกล้องส่องหรือการล้าง ปริมาณยาและตารางการให้ยาจะกำหนดโดยสัตวแพทย์ตามน้ำหนักและอาการ

สุนัขพันธุ์เล็กและสุนัขชราอาจมีอาการรุนแรงขึ้นได้เร็วกว่า

สุนัขพันธุ์เล็กหรือสุนัขชราต้องสังเกตอาการจามอย่างใกล้ชิดกว่า แม้จะเป็นการจามแบบเดียวกัน สุนัขชราอาจมีสาเหตุจากโรคอื่นเช่นหลอดลมอักเสบเรื้อรังหรือเนื้องอกมากกว่าสุนัขอ่อนวัย จึงอาจไม่ใช่การติดเชื้อธรรมดา นอกจากนี้ในสุนัขพันธุ์เล็ก ปัญหาทางโครงสร้างของทางเดินหายใจเช่นหลอดลมหย่อนอาจทำให้อาการไอและระบบทางเดินหายใจรุนแรงขึ้น ดังนั้นหากสุนัขพันธุ์เล็กหรือสุนัขชราจามติดต่อกันหลายวันหรือดูหายใจลำบาก ควรไปโรงพยาบาลโดยไม่ลังเล

การป้องกันการจามและวิธีดูแลที่บ้าน

หัวใจสำคัญของการป้องกันการจามคือการจัดการคุณภาพอากาศภายในบ้านและการรักษาการฉีดวัคซีน

การรักษาการฉีดวัคซีน: วัคซีน Kennel Cough (Bordetella) และพาราอินฟลูเอนซาช่วยป้องกันสาเหตุที่พบบางส่วนได้ อย่างไรก็ตาม วัคซีนไม่การันตีการป้องกันที่สมบูรณ์และมีสาเหตุอื่นๆ อีกมาก ดังนั้นควรฉีดวัคซีนตามกำหนดที่สัตวแพทย์แนะนำและดูแลรักษาตามปกติ

การใช้เครื่องฟอกอากาศ: การลดฝุ่น เกสรดอกไม้ และสปอร์เชื้อราอาจช่วยลดการจามจากภูมิแพ้ได้

การเช็ดจมูกและเท้าหลังออกนอกบ้าน: อาจมีเมล็ดหญ้าหรือฝุ่นติดมา

การระบายอากาศ: ระบายอากาศสั้นๆ วันละ 2 ครั้งเพื่อรักษาอากาศภายในบ้านให้สดชื่น

เจ้าของกำลังเช็ดจมูกสุนัขหลังออกนอกบ้าน — การดูแลสุขอนามัยระบบทางเดินหายใจ

สัตวแพทย์ผู้ตรวจสอบคอนเทนต์นี้

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

สัตวแพทย์

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์

ตรวจสอบเมื่อ 2026-06-01

คำถามที่พบบ่อย

สุนัขจามติดต่อกันเกิน 10 ครั้ง ต้องไปโรงพยาบาลหรือไม่?

หากจามติดต่อกันหลายครั้ง อาจเกิดจากสิ่งแปลกปลอมที่เข้าไปในจมูกหรือปฏิกิริยาภูมิแพ้ฉับพลัน อย่างไรก็ตาม สิ่งแปลกปลอมในจมูกของสุนัขพบน้อยกว่าที่คิด ดังนั้นควรสงสัยโรคในจมูกอื่นเช่นโพลิบหรือเนื้องอก หากอาการซ้ำๆ หรือมีน้ำมูกหรือเลือดกำเดาไหลร่วมด้วย ควรให้สัตวแพทย์ตรวจสอบ

ดูเหมือนจะสูดอากาศเข้าพร้อมเสียงกึกกึก นี่เป็นการจามหรือไม่?

เป็นการจามย้อนกลับ เป็นปฏิกิริยาตอบสนองโดยการสูดอากาศเข้าอย่างรวดเร็วเมื่อเพดานอ่อนถูกกระตุ้น ส่วนใหญ่หยุดเองภายในไม่กี่สิบวินาทีและไม่เป็นอันตราย หากเกิดขึ้นหลายครั้งต่อวันหรือมีอาการหายใจลำบากร่วมด้วย จำเป็นต้องให้สัตวแพทย์ตรวจ

หวัดของสุนัขสามารถติดต่อสู่คนได้หรือไม่?

การติดเชื้อทางเดินหายใจของสุนัขเช่น Kennel Cough ที่ติดต่อสู่เจ้าของนั้นพบน้อย อย่างไรก็ตาม สามารถแพร่กระจายระหว่างสุนัขในบ้านเดียวกันได้ ดังนั้นควรแยกสุนัขที่มีอาการออกจากสุนัขตัวอื่นและดูแลสภาพแวดล้อมให้สะอาด

มีน้ำมูกไหลจากรูจมูกข้างเดียว เกิดอะไรขึ้น?

หากมีอาการเฉพาะที่รูจมูกข้างเดียว ควรสงสัยสิ่งแปลกปลอม (เมล็ดหญ้า ชิ้นกระดูก ฯลฯ) ที่ติดอยู่ในจมูกหรือมีโพลิบหรือเนื้องอกในจมูกก่อน ห้ามพยายามกำจัดเองที่บ้านและต้องไปพบสัตวแพทย์

มีเลือดกำเดาไหลขณะจาม เป็นเรื่องปกติหรือไม่?

เลือดกำเดาไหลอาจเป็นสัญญาณของความเสียหายของเยื่อบุจากสิ่งแปลกปลอม เนื้องอกในจมูก ความผิดปกติของเกล็ดเลือด หรือความผิดปกติของการแข็งตัวของเลือด เป็นอาการฉุกเฉินที่ต้องไปโรงพยาบาลสัตว์ทันที ห้ามอุดจมูกหรือล้างจมูกเองที่บ้าน

แชร์

คอนเทนต์ที่เกี่ยวข้อง

แนะนำยาขยายหลอดลมแมว BEST และเกณฑ์การเลือก

การตรวจสอบอัตราการหายใจ (RR) ของแมวขณะนอนหลับ แนะนำการจัดการหัวใจที่ดีที่สุดและเกณฑ์การเลือก

การตรวจสอบอัตราการหายใจ (RR) ของสุนัขขณะนอนหลับ แนะนำการจัดการหัวใจที่ดีที่สุดและเกณฑ์การเลือก

รอยช้ำและจุดเลือดออกบนผิวหนังสุนัข: สาเหตุและเกณฑ์การไปพบสัตวแพทย์

อาการและการดูแลโรคตับในสุนัข

อาการระยะแรกและการดูแลภาวะไตวายในสุนัข

คู่มือการปฐมพยาบาลฉุกเฉินเมื่อสุนัขชัก

สาเหตุของอาการท้องเสียในแมวและการรับมือฉุกเฉิน

สาเหตุและวิธีรับมืออาการท้องผูกในแมว

โรคผิวหนังในแมว: ประเภทและวิธีรับมือตามอาการ

เอกสารอ้างอิง

[1] Nelson, R.W. & Couto, C.G., Small Animal Internal Medicine, 5th edition, Elsevier, 2014

[2] Ettinger, S.J., Feldman, E.C. & Côté, E., Textbook of Veterinary Internal Medicine, 8th edition, Elsevier, 2017

[3] Cohn, L.A., Canine Nasal Disease, Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice, 44(1), 2014

[4] Syring, R.S. et al., The Veterinary Workbook of Small Animal Clinical Cases, Case 43: Upper Respiratory Infection, Wiley-Blackwell, 2021