ถูกใจ

แชร์

5 ขั้นตอนความโศกเศร้าจากสัตว์เลี้ยง: เข้าใจการเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ของผู้ดูแล

ภูมิคุ้มกันถาม-ตอบคณะที่ปรึกษาสัตวแพทย์ Meongsiljang

สรุป 5 ขั้นตอนความโศกเศร้าจากสัตว์เลี้ยงที่ผู้ดูแลต้องเผชิญ และแนะนำวิธีรับมืออย่างสุขภาพดีในแต่ละขั้นตอน

5 ขั้นตอนความโศกเศร้าจากสัตว์เลี้ยงคืออะไร?

ภาพประกอบคลื่นน้ำแทน 5 ขั้นตอนความโศกเศร้าจากสัตว์เลี้ยง

5 ขั้นตอนความโศกเศร้าจากสัตว์เลี้ยงคือโมเดลทางจิตวิทยาที่แบ่งการเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ของผู้ดูแลที่สูญเสียสัตว์เลี้ยงออกเป็น 5 ขั้นตอน ได้แก่ การปฏิเสธ ความโกรธ การต่อรอง ความซึมเศร้า และการยอมรับ สิ่งสำคัญคือ ไม่จำเป็นต้องเกิดขึ้นตามลำดับ การยอมรับในวันนี้แล้วกลับมาโกรธในวันถัดไปเป็นปฏิกิริยาที่ปกติ อย่าตำหนิตัวเองว่าอารมณ์เหล่านี้ 'ผิดปกติ' แต่ให้ยอมรับว่าเป็นกระบวนการฟื้นฟู

ทำไมต้องรู้ขั้นตอนเหล่านี้?

โมเดล 5 ขั้นตอนนี้ถูกนำเสนอโดย ดร.เอลิซาเบธ คูเบลอร์-รอสส์ ในปี 1969 โดยเดิมทีศึกษาการเปลี่ยนแปลงทางจิตวิทยาของผู้ป่วยระยะสุดท้าย ปัจจุบันทฤษฎีความโศกเศร้าบนพื้นฐานขั้นตอนนี้ถูกนำมาใช้ในวงการสัตวแพทย์เพื่อเข้าใจการไหลของอารมณ์จากการสูญเสียสัตว์เลี้ยง หากเข้าใจว่ากำลังอยู่ในขั้นตอนใด จะรู้สึกโล่งใจว่า 'ฉันไม่ได้ผิดปกติ' และเข้าใจอารมณ์ของครอบครัวหรือเพื่อนได้ดีขึ้น

ดู 5 ขั้นตอนความโศกเศร้าจากสัตว์เลี้ยงในภาพรวม

รายการ	ขั้นตอนที่ 1 การปฏิเสธ	ขั้นตอนที่ 2 ความโกรธ	ขั้นตอนที่ 3 การต่อรอง
อารมณ์หลัก	ไม่เชื่อ, ว่างเปล่า	ความรู้สึกผิด, โกรธแค้น	เสียใจ, ตั้งสมมติฐาน
ความคิดหลัก	"คงจะกลับมา"	"ทำไมไม่รู้เร็วกว่านี้"	"ถ้าสามารถย้อนเวลากลับไปได้"
ระยะเวลา	แตกต่างกันไปตามบุคคล ไม่แน่นอน	แตกต่างกันไปตามบุคคล ไม่แน่นอน	แตกต่างกันไปตามบุคคล ไม่แน่นอน
วิธีรับมือแนะนำ	อย่ากดอารมณ์	ระบายด้วยการเขียนหรือพูดคุย	ให้เวลาไว้อาลัยอย่างเพียงพอ

ดูขั้นตอนที่ 1-3 อย่างละเอียด

ขั้นตอนที่ 1 การปฏิเสธ: ช่วงเวลาที่ยอมรับความจริงว่าสัตว์เลี้ยงจากไปแล้วได้ยาก เมื่อกลับถึงบ้านอาจรู้สึกเหมือนได้ยินเสียงวิ่งมาต้อนรับ หรือไม่สามารถเก็บชามอาหารได้

ขั้นตอนที่ 2 ความโกรธ: เกิดความรู้สึกว่า 'ทำไมต้องเป็นลูกของฉัน' หรือ 'ถ้าโรงพยาบาลตรวจพบเร็วกว่านี้' อาจแสดงออกเป็นการโกรธต่อตนเอง ครอบครัว หรือสัตวแพทย์

ขั้นตอนที่ 3 การต่อรอง: มีการตั้งสมมติฐานซ้ำๆ ว่า 'ถ้าเลือกอย่างอื่นตอนนั้น' เป็นช่วงที่ความรู้สึกผิดรุนแรงที่สุด

ภาพผู้ดูแลที่กำลังเผชิญขั้นตอนแรกๆ ของความโศกเศร้าจากสัตว์เลี้ยง

หากมีอาการเหล่านี้ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

ความโศกเศร้าเป็นเรื่องปกติ แต่หากอาการต่อไปนี้อยู่เป็นเวลานานและรบกวนชีวิตประจำวันอย่างรุนแรง อาจเป็น 'ความโศกเศร้าที่ซับซ้อน (Complicated Grief)' ควรปรึกษาจิตวิทยาหรือจิตเวช - นอนน้อยหรือเบื่ออาหารเป็นเวลานาน - ไม่สามารถทำกิจวัตรประจำวัน (ไปทำงาน/งานบ้าน) ได้ - มีแนวโน้มทำร้ายตนเองหรือฆ่าตัวตาย - กังวลหรือปกป้องครอบครัวหรือสัตว์เลี้ยงอื่นมากเกินไป - ขึ้นอยู่กับแอลกอฮอล์หรือยาเสพติด

ดูขั้นตอนที่ 4-5 อย่างละเอียด

ขั้นตอนที่ 4 ความซึมเศร้า: ช่วงเวลาที่อารมณ์หนักที่สุด ความปรารถนาทั้งหมดหายไป ชีวิตประจำวันดูไร้สี แต่ช่วงนี้คือ 'อุโมงค์ก่อนการฟื้นตัว' อย่าพยายามรีบหลุดออกมา การให้เวลาโศกเศร้าอย่างเพียงพอสำคัญกว่า

ขั้นตอนที่ 5 การยอมรับ: ไม่ใช่ความโศกเศร้าหายไป แต่เป็นขั้นตอนการเรียนรู้ที่จะ 'อยู่ร่วมกัน' ความโหยหาอาจยังอยู่ แต่ชีวิตประจำวันฟื้นตัวและสามารถ เก็บลูกที่จากไปไว้ในความทรงจำอันอบอุ่น ได้

ภาพผู้ดูแลที่ฟื้นตัวและเข้าสู่ขั้นตอนการยอมรับความโศกเศร้าจากสัตว์เลี้ยง

5 วิธีสำหรับการไว้อาลัยอย่างสุขภาพดี

- บันทึกอารมณ์: เขียนความทรงจำหรือความรู้สึกเกี่ยวกับลูกทุกวันวันละ 5 นาที - พื้นที่ไว้อาลัย: สร้างพื้นที่สำหรับความทรงจำด้วยรูปถ่าย รอยเท้า หรือหีบอัฐิ - รักษากิจวัตร: แทนที่เวลาเดินเล่นด้วยกิจกรรมอื่น (ออกกำลังกายเบาๆ อ่านหนังสือ) - ชุมชนความโศกเศร้าจากสัตว์เลี้ยง: พูดคุยกับคนที่เคยมีประสบการณ์เดียวกัน - รับลูกใหม่หลังจากมีเวลาเพียงพอ: การตัดสินใจหลังจากโศกเศร้าอย่างเพียงพอและชีวิตประจำวันฟื้นตัวจะดีต่อทั้งตัวคุณและสัตว์เลี้ยงใหม่

ข้อควรระวังเมื่ออยู่ใกล้ครอบครัว

อย่าพูดคำว่า 'แค่สัตว์ตัวนั้น' หรือ 'รับตัวใหม่มาอีก' กับครอบครัวที่กำลังเผชิญความโศกเศร้าจากสัตว์เลี้ยง คำพูดเหล่านี้ทำให้รู้สึกว่าความโศกเศร้าถูกปฏิเสธและทำให้การฟื้นตัวยากขึ้น ควรพูดแสดงความเห็นอกเห็นใจเช่น 'คงเหนื่อยมาก' หรือ 'คงคิดถึงมาก' หากมีเด็ก อย่าซ่อนความจริงเรื่องความตาย แต่ควรอธิบายตามวัยอย่างตรงไปตรงมาเพื่อช่วยในการไว้อาลัยอย่างสุขภาพดี

สัตวแพทย์ผู้ตรวจสอบคอนเทนต์นี้

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

สัตวแพทย์

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

ความโศกเศร้าจากสัตว์เลี้ยงมักอยู่ได้นานแค่ไหน?

ระยะเวลาไว้อาลัยแตกต่างกันไปตามบุคคลและไม่มีกำหนดเวลาที่แน่นอน การโหยหาที่ยาวนานเป็นกระบวนการปกติ แต่หากความโศกเศร้าอยู่เป็นเวลานานจนทำกิจวัตรประจำวันได้ยากหรือมีภาวะการทำงานลดลงอย่างรุนแรง ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

ต้องผ่าน 5 ขั้นตอนตามลำดับเสมอหรือไม่?

ไม่ การข้ามขั้นตอนหรือกลับไปขั้นตอนก่อนหน้าเป็นเรื่องปกติมากกว่า 5 ขั้นตอนเป็นเพียง 'แผนที่' ไม่ใช่เส้นทางที่กำหนดไว้

การรับสัตว์เลี้ยงใหม่จะทำให้ความโศกเศร้าหายไปเร็วขึ้นหรือไม่?

อาจเกิดผลเสียได้ อาจมีการเปรียบเทียบกับลูกที่จากไปหรือรู้สึกผิดต่อลูกใหม่ การตัดสินใจหลังจากโศกเศร้าอย่างเพียงพอและชีวิตประจำวันฟื้นตัวบางส่วนจะดีกว่า

ควรอธิบายความตายของสัตว์เลี้ยงให้เด็กฟังอย่างไร?

ควรอธิบายตรงไปตรงมาเช่น 'ป่วยและตอนนี้ไม่เจ็บปวดอีกแล้ว' ดีกว่าคำพูดคลุมเครือเช่น 'หลับแล้ว' หรือ 'ไปไกลแล้ว' การร้องไห้ด้วยกันเพื่อให้เด็กไม่กดอารมณ์โศกเศร้าก็สำคัญ

กลุ่มอาการความโศกเศร้าจากสัตว์เลี้ยงสามารถรักษาที่โรงพยาบาลได้หรือไม่?

ได้ สามารถรับการรักษาที่แผนกจิตเวชหรือศูนย์ให้คำปรึกษาทางจิตวิทยา หากมีอาการนอนไม่หลับหรือซึมเศร้ารุนแรงอาจใช้ประกันสุขภาพได้ มีโปรแกรมให้คำปรึกษาความโศกเศร้าจากสัตว์เลี้ยงฟรีที่ดำเนินการโดยหน่วยงานท้องถิ่น

แชร์

คอนเทนต์ที่เกี่ยวข้อง

เปรียบเทียบโรงพยาบาลสัตว์ระดับ 1 กับระดับ 2

คู่มือประสิทธิภาพและการให้วิตามิน C

7 อันดับสายพันธุ์สุนัขขาสั้น

ข้อดีข้อเสียและข้อบ่งชี้ของอาหารโปรตีนสูง

คู่มือการเลือกโรงเรียนอนุบาลสุนัขและคลาสสำหรับลูกสุนัขอย่างครบถ้วน

คู่มือมารยาทการใช้คาเฟ่สุนัขอย่างสมบูรณ์

คู่มือฉบับสมบูรณ์สำหรับการให้นมเทียมแก่สุนัขและแมวแรกเกิด (นมผง · ช่วงเวลา · ท่าทาง)

วงจรการเป็นสัดของแมวเริ่มเมื่อไร — สรุปสาระสำคัญช่วงเวลาผสมพันธุ์และสัญญาณการเป็นสัด

การดูแลแมวสูงอายุที่มีภาวะเสื่อมถอยทางการรับรู้

คู่มือฉบับสมบูรณ์ว่าด้วยการเล่นเพื่อกระตุ้นสมองสุนัขสูงอายุเพื่อป้องกันภาวะสมองเสื่อม

เอกสารอ้างอิง

[1] Kübler-Ross, E., On Death and Dying, Routledge, 1969

[2] Packman W. et al., Continuing Bonds and Psychosocial Adjustment in Pet Loss, Journal of Loss and Trauma, 2011

[3] American Veterinary Medical Association, Pet Loss and Bereavement Guidelines, 2020