ถูกใจ

แชร์

สาเหตุและวิธีดูแลกลิ่นปากในสุนัข

สุขภาพช่องปากไกด์อาการคณะที่ปรึกษาสัตวแพทย์ Meongsiljang

สรุปสาเหตุของกลิ่นปากในสุนัขตั้งแต่โรคในช่องปากไปจนถึงโรคของอวัยวะภายใน พร้อมแนะนำรายการตรวจสอบอาการและวิธีป้องกัน·ดูแลตามลำดับ

เหตุผลที่ไม่ควรมองข้ามกลิ่นปากในสุนัข

ภาพระยะใกล้ของสุนัขพันธุ์เล็กกำลังหาวและอ้าปากกว้าง

กลิ่นปากในสุนัขเป็นอาการในช่องปากที่มีกลิ่นไม่พึงประสงค์ออกจากปาก โดยอาจเกิดจากการเพิ่มจำนวนของแบคทีเรียในคราบจุลินทรีย์·หินปูน เหงือกอักเสบ หรือโรคของอวัยวะภายใน สิ่งที่ไม่ควรมองข้ามคือลักษณะของกลิ่น การเพิ่มจำนวนของแบคทีเรียในช่องปากและเหงือกอักเสบมักแสดงเป็นกลิ่นเหม็นที่ต่อเนื่องและไม่พึงประสงค์ ส่วนกลิ่นแอมโมเนียอาจทำให้สงสัยปัญหาไต และกลิ่นหวานหรือคล้ายผลไม้อาจทำให้สงสัยโรคเบาหวาน (ภาวะคีโตแอซิโดซิส) แม้จะมองข้ามได้ง่ายว่าเป็นเพียงกลิ่นปาก แต่ก็อาจเป็นสัญญาณระยะแรกของโรคในช่องปาก เช่น หินปูน·เหงือกอักเสบ หรือในกรณีรุนแรงอาจเป็นสัญญาณของโรคอวัยวะภายใน เช่น ตับ·ไต หากมีกลิ่นต่อเนื่องหรือรุนแรงขึ้นอย่างกะทันหัน ควรพาไปตรวจช่องปากที่โรงพยาบาลสัตว์

ความรุนแรงของกลิ่นปาก 3 ระดับ

ความรุนแรงของกลิ่นปากแบ่งได้เป็น 3 ระดับ

ระดับ	ลักษณะกลิ่น	สาเหตุที่สงสัย	การรับมือ
เล็กน้อย	กลิ่นชั่วคราวหลังอาหาร	เศษอาหารตกค้าง ช่องปากแห้ง	ดูแลด้วยการแปรงฟัน·ขนมขัดฟัน
ปานกลาง	กลิ่นเหม็นต่อเนื่อง กลิ่นคาว	หินปูน·เหงือกอักเสบ	ตรวจช่องปากที่โรงพยาบาลสัตว์
รุนแรง	กลิ่นเน่า·กลิ่นแอมโมเนีย	โรคปริทันต์·ปัญหาตับ/ไต	ไปโรงพยาบาลทันที

กลิ่นชั่วคราวอาจไม่ต้องกังวลมาก แต่หากเป็นต่อเนื่องหรือชนิดของกลิ่นเปลี่ยนไป ต้องหาสาเหตุ

ควรระวังหากมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย

เหงือกแดงและบวม: เป็นสัญญาณระยะแรกของเหงือกอักเสบ เหงือกที่แข็งแรงมีสีชมพูอ่อน

มีหินปูนสีเหลืองเกาะ: เมื่อคราบจุลินทรีย์แข็งตัวเป็นหินปูน แบคทีเรียจะเพิ่มจำนวนและทำให้กลิ่นรุนแรงขึ้น

น้ำลายไหลมาก: เมื่อมีอาการปวดหรืออักเสบในช่องปาก การหลั่งน้ำลายจะเพิ่มขึ้น

ใช้เท้าหน้าเกาบริเวณปาก: เป็นสัญญาณว่ามีอาการปวดในช่องปาก

กินอาหารได้น้อยหรือเคี้ยวเพียงข้างเดียว: อยู่ในภาวะที่เคี้ยวไม่สะดวกเนื่องจากปวดฟัน

มีกลิ่นออกจากจมูกด้วย: อาจเป็นกรณีที่การติดเชื้อ·การอักเสบในช่องปากลุกลามไปยังโพรงจมูก หรือมีโรคจมูกอักเสบ·ไซนัสอักเสบร่วมด้วย จึงจำเป็นต้องไปพบสัตวแพทย์

หากมีกลิ่นเหล่านี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันที

หากปากมีกลิ่นแอมโมเนีย (ปัสสาวะ) อาจสงสัยโรคไต และหากมีกลิ่นหวานคล้ายผลไม้ อาจสงสัยภาวะคีโตแอซิโดซิสจากเบาหวาน หากเหงือกมีเลือดออกหรือฟันโยก แสดงว่าโรคปริทันต์ดำเนินไปมากแล้ว หากกลิ่นปากเกิดร่วมกับอาเจียน ท้องเสีย เบื่ออาหาร และซึม มีความเป็นไปได้สูงว่าเป็นโรคของอวัยวะภายใน จึงควรเข้ารับการตรวจโดยเร็ว

สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือโรคปริทันต์

สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดของกลิ่นปากในสุนัขคือโรคปริทันต์ ตามตำราเวชศาสตร์คลินิกทางสัตวแพทย์ สุนัขส่วนใหญ่ไม่มีอาการที่เห็นได้ชัดในระยะแรกของโรคปริทันต์ และกลิ่นปากมักเป็นเบาะแสแรก เมื่อเศษอาหารหลงเหลือบนผิวฟัน แบคทีเรียจะเพิ่มจำนวนจนเกิดคราบจุลินทรีย์ และเมื่อคราบนี้แข็งตัวจะกลายเป็นหินปูน เมื่อแบคทีเรียใต้หินปูนทำลายเหงือก โรคจะดำเนินจากเหงือกอักเสบไปเป็นปริทันต์อักเสบและกลิ่นจะรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ ในกรณีรุนแรงอาจทำให้ฟันหลุดหรือถึงขั้นกระดูกขากรรไกรหัก

ตรวจสอบสาเหตุนอกช่องปากด้วย

กลิ่นปากอาจเกิดจากสาเหตุอื่นที่ไม่ใช่ปัญหาในช่องปาก

โรคตับ: เมื่อตับทำงานลดลง สารพิษในร่างกายจะไม่ถูกสลายอย่างเหมาะสม ทำให้เกิดกลิ่นเหม็นเฉพาะตัว

โรคไต: เมื่อของเสียไม่สามารถขับออกได้ จะมีกลิ่นแอมโมเนียออกจากปาก

โรคทางเดินอาหาร: หากเกิดการไหลย้อนจากสิ่งแปลกปลอมในทางเดินอาหาร โรคลำไส้อักเสบ หรือสาเหตุอื่น กลิ่นปากอาจรุนแรงขึ้น

โรคเบาหวาน: เมื่อมีการสร้างคีโตน จะเกิดกลิ่นหวานหรือคล้ายผลไม้

หากมีโรคทั่วร่างกายเป็นสาเหตุ การดูแลช่องปากเพียงอย่างเดียวไม่สามารถแก้ไขได้ จึงจำเป็นต้องวินิจฉัยอย่างละเอียด เช่น การตรวจเลือด

สัตวแพทย์กำลังอธิบายผลการตรวจแก่ผู้เลี้ยง

วิธีรักษาตามสาเหตุ

วิธีรักษาแตกต่างกันตามสาเหตุ

การขูดหินปูน: หลังวางยาสลบทั่วร่างกาย จะใช้เครื่องมืออัลตราซาวนด์กำจัดหินปูน ตรวจสภาพฟันโดยตรง และหากจำเป็นจะถ่ายเอกซเรย์ฟันด้วย

การถอนฟัน: หากโรคปริทันต์รุนแรงจนรากฟันเสียหาย อาจจำเป็นต้องถอนฟันเพื่อบรรเทาอาการปวด

การรักษาทางอายุรกรรม: หากสาเหตุคือโรคทั่วร่างกาย เช่น โรคตับ·ไต·เบาหวาน ต้องให้ความสำคัญกับการรักษาโรคนั้นก่อน หลังตรวจหาสาเหตุด้วยการตรวจเลือด สัตวแพทย์จะวางแผนการรักษา

เนื่องจากจะตรวจสุขภาพด้วยการตรวจเลือดก่อนวางยาสลบ แล้วจึงขูดหินปูนตามดุลยพินิจของสัตวแพทย์ แม้มีโรคประจำตัวหรือมีอายุมากก็สามารถตัดสินใจได้ว่าจะทำหัตถการหรือไม่หลังได้รับการตรวจที่เหมาะสม

ผู้เลี้ยงสุนัขพันธุ์เล็ก·พันธุ์หน้าสั้นควรระวังมากขึ้น

สุนัขพันธุ์เล็ก (เช่น มอลทีส พุดเดิล ยอร์กเชียร์เทร์เรีย) มีกระดูกขากรรไกรเล็กและฟันเรียงชิดกัน จึงมีหินปูนสะสมง่ายและมีอัตราเกิดโรคปริทันต์สูง ตามตำรา โรคทางทันตกรรมพบได้บ่อยขึ้นตามอายุ โดยเฉพาะในสุนัขพันธุ์เล็กที่มีน้ำหนักต่ำกว่า 5 กก. และสุนัขพันธุ์หน้าสั้น ดังนั้นจึงสำคัญที่จะต้องตรวจสภาพช่องปากอย่างสม่ำเสมอและเริ่มดูแลตั้งแต่อายุน้อย สุนัขพันธุ์หน้าสั้น (เช่น บูลด็อก ปั๊ก) ก็มีหินปูนเกาะง่ายจากการสบฟันผิดปกติหรือการเรียงตัวของฟันไม่สม่ำเสมอ จึงต้องระวังเช่นกัน

วิธีป้องกัน·ดูแลที่บ้าน

การแปรงฟัน: เป็นวิธีป้องกันที่มีประสิทธิภาพที่สุด ใช้แปรงสีฟันและยาสีฟันชนิดเอนไซม์สำหรับสุนัขโดยเฉพาะ แปรงให้บ่อยที่สุด และดีที่สุดคือทุกวัน ช่วงแรกให้ค่อย ๆ ปรับตัวตามลำดับ ได้แก่ ให้ลองชิมยาสีฟัน → ใช้นิ้วนวดเหงือก → ใช้แปรงสีฟัน

ขนมขัดฟัน·ของเล่นขัดฟัน: ใช้เป็นตัวช่วยในวันที่แปรงฟันได้ยาก แต่ไม่สามารถทดแทนการแปรงฟันได้ทั้งหมด

การตรวจช่องปากเป็นประจำ: ควรตรวจสภาพช่องปากที่โรงพยาบาลสัตว์เป็นประจำ หากดูแลก่อนหินปูนสะสมมาก จะช่วยลดความถี่ในการขูดหินปูนได้ ระยะตรวจที่เหมาะสมแตกต่างกันตามสภาพฟันและสายพันธุ์ของแต่ละตัว จึงควรปรึกษาสัตวแพทย์เพื่อกำหนดระยะเวลา

การควบคุมอาหาร: หากเศษอาหารตกค้างบนฟันเป็นเวลานาน การก่อตัวของคราบจุลินทรีย์อาจเร็วขึ้น ควรปรึกษาสัตวแพทย์เกี่ยวกับผลของอาหารต่อสุขภาพช่องปาก

สัตวแพทย์ผู้ตรวจสอบคอนเทนต์นี้

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

สัตวแพทย์

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

กลิ่นปากของสุนัขเหมือนกลิ่นปลา เกิดจากอะไร?

เมื่อแบคทีเรียในช่องปากเพิ่มจำนวน อาจทำให้เกิดกลิ่นไม่พึงประสงค์และเหม็นฉุน สาเหตุมักเป็นการเพิ่มจำนวนของแบคทีเรียในช่องปาก เช่น หินปูนหรือเหงือกอักเสบ จึงควรพาไปตรวจช่องปากที่โรงพยาบาลสัตว์

ควรดูแลสุนัขที่ไม่ชอบแปรงฟันอย่างไร?

หากใช้แปรงสีฟันตั้งแต่แรก สุนัขอาจต่อต้านมาก เริ่มจากแตะยาสีฟันที่นิ้วแล้วนวดเหงือกเบา ๆ และสร้างประสบการณ์เชิงบวกด้วยการให้ลองชิมยาสีฟันเหมือนเป็นขนม

ควรขูดหินปูนบ่อยเพียงใด?

ระยะเวลาที่แนะนำแตกต่างกันตามสภาพฟันและสายพันธุ์ของแต่ละตัว สุนัขพันธุ์เล็กหรือสายพันธุ์ที่หินปูนสะสมง่ายอาจต้องทำบ่อยกว่า โดยสัตวแพทย์จะแนะนำระยะขูดหินปูนที่เหมาะกับสภาพหลังตรวจช่องปาก

สเปรย์ดูแลช่องปากหรือสารเติมน้ำสำหรับสุนัขโดยเฉพาะมีประสิทธิผลหรือไม่?

อาจช่วยลดการเพิ่มจำนวนของแบคทีเรียได้ แต่ไม่สามารถกำจัดหินปูนที่สะสมแล้วได้ ดังนั้นการใช้ร่วมกับการแปรงฟันและการตรวจเป็นประจำจึงมีประสิทธิภาพที่สุด

กลิ่นปากของสุนัขรุนแรงขึ้นกะทันหัน ต้องไปโรงพยาบาลทันทีหรือไม่?

หากกลิ่นปากรุนแรงขึ้นกะทันหันร่วมกับอาเจียน เบื่ออาหาร และซึม อาจมีโรคของอวัยวะภายใน เช่น ตับ·ไต หากมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ควรไปโรงพยาบาลโดยเร็ว

แชร์