คู่มือครบถ้วนเกี่ยวกับอุณหภูมิร่างกายปกติและการวัดในสัตว์เลี้ยง

ภูมิคุ้มกันถาม-ตอบคณะที่ปรึกษาสัตวแพทย์ Meongsiljang

สรุปช่วงอุณหภูมิร่างกายปกติของสุนัขและแมว วิธีการวัดอย่างแม่นยำด้วยเทอร์มอมิเตอร์ทางทวารหนัก และเกณฑ์ที่ต้องไปโรงพยาบาลทันทีเมื่ออุณหภูมิผิดปกติ

อุณหภูมิร่างกายของสัตว์เลี้ยงกี่องศาถือว่าปกติ?

ภาพประกอบเทอร์มอมิเตอร์แสดงช่วงอุณหภูมิปกติของสุนัขและแมว

อุณหภูมิร่างกายปกติของสัตว์เลี้ยงคือสุนัข 37.5~39.2℃ แมว 38.1~39.2℃ อาจแตกต่างกันเล็กน้อยตามสายพันธุ์หรือเกณฑ์การวัด อุณหภูมิสูงกว่าคน (ประมาณ 36.5~37℃) ประมาณ 1℃ ดังนั้นการสัมผัสแล้วรู้สึกอุ่นถือว่าปกติ หากอุณหภูมิทางทวารหนักเกิน 39.2℃ ถือว่าไข้สูง และหากต่ำกว่าเกณฑ์ปกติถือว่าภาวะตัวเย็นจัด ต้องตรวจสอบสาเหตุทันที อุณหภูมิเป็นสัญญาณสุขภาพที่เร็วที่สุดที่แสดงสถานะภูมิคุ้มกัน การไหลเวียนโลหิต และการเผาผลาญ การรู้ค่าปกติของสัตว์เลี้ยงจะช่วยตรวจจับสถานการณ์ฉุกเฉินได้เร็ว

ช่วงอุณหภูมิร่างกายปกติของสุนัขและแมว

อุณหภูมิปกติของสุนัขและแมวโตเต็มวัยใกล้เคียงกัน แต่อาจแตกต่างกันเล็กน้อยตามอายุและขนาด โดยเฉพาะลูกสัตว์แรกเกิดหรือสัตว์ชราที่มีความสามารถในการควบคุมอุณหภูมิต่ำ จึงได้รับผลกระทบจากอุณหภูมิแวดล้อมมาก แม้อุณหภูมิจะอยู่ในช่วงปกติ หากแตกต่างจากปกติมากกว่า 0.5℃ อาจสงสัยการเปลี่ยนแปลงของสภาพร่างกายได้

เปรียบเทียบอุณหภูมิปกติตามอายุและสายพันธุ์

รายการ	ช่วงปกติ	เกณฑ์ระวัง
สุนัขโต	37.5~39.2℃	39.2℃↑ หรือ 37.5℃↓
แมวโต	38.1~39.2℃	39.2℃↑ หรือ 37.5℃↓
ลูกสุนัข·ลูกแมวแรกเกิด	35.0~37.2℃	ต่ำกว่า 34℃ ไปโรงพยาบาลทันที
สุนัขชรา·แมวชรา	38.0~39.0℃	เปลี่ยนแปลง ±0.5℃ จากปกติ

เป็นค่าการวัดอุณหภูมิทางทวารหนักตามตำราสัตวแพทยศาสตร์และเภสัชวิทยา ค่าการวัดหูและรักแร้จะต่ำกว่าทางทวารหนักและไม่สามารถใช้แทนกันได้

3 วิธีวัดอุณหภูมิที่บ้าน

วิธีที่แม่นยำที่สุดคือเทอร์มอมิเตอร์ทางทวารหนัก ใช้เป็นมาตรฐานในการวัดอุณหภูมิร่างกายในสถานพยาบาลสัตว์ - เทอร์มอมิเตอร์ทางทวารหนัก: ทาเจลหล่อลื่นแล้วสอดเข้าไปอย่างนุ่มนวลเพื่อวัด สะท้อนอุณหภูมิร่างกายได้แม่นยำที่สุด - เทอร์มอมิเตอร์หู (แก้วหู)·รักแร้: วัดง่ายแต่ค่าต่ำกว่าทางทวารหนักและไม่สามารถใช้แทนกันได้ ใช้เป็นข้อมูลอ้างอิงเสริมการวัดทางทวารหนักเท่านั้น - เทอร์มอมิเตอร์หน้าผากแบบไม่สัมผัส: แบบสำหรับคนไม่แม่นยำเพราะขน ใช้เป็นข้อมูลอ้างอิงเท่านั้น

หากเป็นอุณหภูมินี้ ต้องไปโรงพยาบาลทันที!

หากอุณหภูมิสูงขึ้นกว่า 40℃ หรือต่ำกว่าเกณฑ์ปกติมาก ถือเป็นสถานการณ์ฉุกเฉิน โดยเฉพาะไข้สูงที่อุณหภูมิร่างกายเกิน 41℃ อาจพัฒนาเป็นโรคลมแดด ทำให้เกิดอาการรุนแรงอาเจียน ท้องเสีย อ่อนเพลีย ระดับสติสัมปชัญญะลดลง และชัก ในทางกลับกันภาวะตัวเย็นจัดอาจเกิดจากช็อก ความดันโลหิตต่ำ โรคหัวใจ หรือระหว่างฟื้นตัวจากการดมยาสลบ และอันตรายมากในลูกสัตว์แรกเกิด ทั้งสองอย่างสามารถนำไปสู่ความเสียหายของอวัยวะอย่างรวดเร็ว จึงต้องไปโรงพยาบาลสัตว์ฉุกเฉิน 24 ชั่วโมงทันที

สัญญาณที่แสดงเมื่ออุณหภูมิผิดปกติ

สามารถตรวจจับความผิดปกติจากการสังเกตได้แม้ไม่มีเทอร์มอมิเตอร์ - สัญญาณไข้สูง: หอบมากขึ้น หูและฝ่าเท้าร้อน เหงือกแดงและแห้ง ไม่ชอบนอน - สัญญาณภาวะตัวเย็นจัด: สั่น หูและปลายเท้าเย็น เหงือกซีดหรือเขียวคล้ำ ไม่มั่นคงในการยืน ง่วงมากขึ้น หากมีสัญญาณเหล่านี้ 2 ข้อขึ้นไป ให้วัดอุณหภูมิทันที และหากออกนอกช่วงปกติต้องติดต่อโรงพยาบาล

ข้อควรระวังในการวัดอุณหภูมิ

การวัดทันทีหลังออกกำลังกาย ตื่นเต้น หรือมีความเครียด อาจทำให้ค่าอุณหภูมิสูงกว่าความเป็นจริงและไม่แม่นยำ ดังนั้นในสถานพยาบาลจึงกำหนดให้วัดอุณหภูมิเป็นขั้นตอนสุดท้ายหลังจากตรวจอื่นๆ เสร็จแล้ว ที่บ้านก็ควรวัดหลังจากสัตว์เลี้ยงสงบพอแล้ว นอกจากนี้การวัดทันทีหลังได้รับผลกระทบจากสิ่งแวดล้อมเช่นพื้นเย็นหรือในรถที่ร้อนก็มีความคลาดเคลื่อนมาก ควรใช้เทอร์มอมิเตอร์สำหรับสัตว์เลี้ยงโดยเฉพาะ และต้องฆ่าเชื้อหลังใช้ทุกครั้งเพื่อป้องกันการติดเชื้อข้าม

ข้อควรระวังพิเศษตามสายพันธุ์และสถานการณ์

สุนัขและแมวหน้าสั้น (บูลด็อก ปั๊ก เปอร์เซีย) มีโครงสร้างระบบทางเดินหายใจที่ทำให้การระบายความร้อนต่ำ จึงเสี่ยงต่อไข้สูงและโรคลมแดดมากในสภาพแวดล้อมร้อน ลูกสัตว์แรกเกิดมีระบบควบคุมอุณหภูมิไม่สมบูรณ์ จึงขึ้นอยู่กับอุณหภูมิแวดล้อมมาก การรักษาสภาพแวดล้อมภายในบ้านที่อบอุ่นและเสถียรจึงสำคัญ ในกรณีหลังผ่าตัดหรือกำลังฟื้นตัวจากการดมยาสลบ อุณหภูมิอาจลดลงอย่างรวดเร็ว ควรห่มผ้าให้ความอบอุ่น แต่ห้ามใช้แผ่นร้อนสัมผัสตัวโดยตรงเพราะเสี่ยงต่อแผลไหม้

สัตวแพทย์ผู้ตรวจสอบคอนเทนต์นี้

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

สัตวแพทย์

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

ใช้เทอร์มอมิเตอร์สำหรับคนวัดได้ไหม?

เทอร์มอมิเตอร์ทางทวารหนักแบบดิจิทัลสำหรับคนและสัตว์เลี้ยงใกล้เคียงกันสามารถใช้ได้ แต่ค่าการวัดหูและรักแร้จะต่ำกว่าทางทวารหนักและไม่สามารถใช้แทนกันได้ และเทอร์มอมิเตอร์หน้าผากแบบไม่สัมผัสสำหรับคนไม่แม่นยำเพราะขน ใช้เป็นข้อมูลอ้างอิงเท่านั้น

จมูกแห้งแสดงว่ามีไข้ไหม?

ไม่ใช่ ความแห้งของจมูกไม่เกี่ยวข้องกับอุณหภูมิโดยตรง จมูกอาจแห้งหลังตื่นนอนหรือในสภาพแวดล้อมที่มีเครื่องทำความร้อน การตัดสินที่แม่นยำต้องวัดด้วยเทอร์มอมิเตอร์

ต้องวัดอุณหภูมิบ่อยแค่ไหน?

เมื่อสุขภาพดีไม่จำเป็นต้องวัดเป็นประจำ หากสภาพร่างกายผิดปกติหรือมีอาการหอบ·สั่น แนะนำให้วัดวันละ 2 ครั้ง เช้าและเย็น ในช่วง 24~48 ชั่วโมงหลังผ่าตัดหรือฉีดวัคซีน

เมื่ออุณหภูมิสูงสามารถทำให้เย็นด้วยน้ำเย็นได้ไหม?

น้ำแข็งหรือน้ำเย็นอาจทำให้หลอดเลือดหดตัวและขัดขวางการระบายความร้อน จึงไม่แนะนำ ให้ใช้น้ำอุณหภูมิปานกลางชุบเท้าและท้องแล้วทำให้เย็นในที่อากาศเย็น แต่ให้ลดอุณหภูมิเพียงให้ใกล้ช่วงปกติแล้วไปโรงพยาบาลทันที

ลูกสุนัขตัวเย็นแต่ไม่เป็นไรใช่ไหม?

ลูกสัตว์แรกเกิดภาวะตัวเย็นจัดจะแย่ลงอย่างรวดเร็ว หากอุณหภูมิต่ำกว่า 35℃ ให้หยุดให้นมและทำให้ร่างกายอุ่นแล้วไปโรงพยาบาลทันที ห้ามใช้แผ่นร้อนสัมผัสตัวโดยตรง ให้ห่อด้วยผ้าขนหนูเพื่อให้ความอบอุ่นทางอ้อม

แชร์