ถูกใจ

แชร์

แมวของคุณเปลี่ยนเป็นสีเหลือง — อาการ สาเหตุ และเวลาในการรักษาของภาวะท่อน้ำดีอุดตัน

สุขภาพตับไกด์โรคDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

ภาวะท่อน้ำดีอุดตันในแมวเป็นโรคที่ทำให้การไหลของน้ำดีถูกขัดขวาง ส่งผลต่อการทำงานของตับ มีอาการอาเจียน ตัวเหลือง เบื่ออาหาร การวินิจฉัยและรักษาแต่เนิ่นๆ สำคัญมาก

ภาวะท่อน้ำดีอุดตันในแมวเป็นโรคตับที่เกิดจากการอุดตันของการไหลของน้ำดี

ภาวะท่อน้ำดีอุดตันในแมวเป็นโรคที่เกิดจากเส้นทางที่น้ำดีซึ่งผลิตโดยตับเคลื่อนย้ายไปยังถุงน้ำดีและลำไส้เล็กส่วนต้นถูกปิดกั้น เมื่อน้ำดีไม่สามารถไหลออกได้และคั่งอยู่ในตับ (ภาวะน้ำดีคั่ง) บิลิรูบินในเลือดจะสูงขึ้น ทำให้เกิดอาการตัวเหลือง อาเจียน เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย และปวดท้อง - โรคการอักเสบแบบผสม: ภาวะท่อน้ำดีอุดตันในแมวส่วนใหญ่เกิดจากโรคการอักเสบหลายอย่างร่วมกัน เช่น การอักเสบของตับอ่อน ท่อน้ำดี ถุงน้ำดี และโรคไขมันพอกตับ - นิ่วในถุงน้ำดี (นิ่วในท่อน้ำดี): สามารถปิดกั้นท่อน้ำดีโดยตรงทำให้เกิดการอุดตัน แต่ส่วนใหญ่มักเกิดร่วมกับการอักเสบ - เนื้องอกในท่อน้ำดี: เนื้องอกในท่อน้ำดี ตับอ่อน และลำไส้เล็กส่วนต้นสามารถเป็นสาเหตุของการอุดตันได้ จึงจำเป็นต้องมีการวินิจฉัยที่ถูกต้องและการรักษาที่เหมาะสม การพบและรักษาแต่เนิ่นๆ สำคัญมากในการปกป้องการทำงานของตับ

สาเหตุหลักคือนิ่วในท่อน้ำดี เนื้องอก และการอักเสบ

ภาวะท่อน้ำดีอุดตันในแมวส่วนใหญ่เกิดจากโรคการอักเสบหลายอย่างร่วมกัน เช่น การอักเสบของตับอ่อน ท่อน้ำดี ถุงน้ำดี และโรคไขมันพอกตับ - โรคการอักเสบแบบผสม: การอักเสบของตับอ่อน ท่อน้ำดี และถุงน้ำดีที่เกิดขึ้นพร้อมกันทำให้ท่อน้ำดีตีบหรืออุดตัน ขัดขวางการไหลของน้ำดี - นิ่วในถุงน้ำดี (นิ่วในท่อน้ำดี): สามารถปิดกั้นท่อน้ำดีโดยตรงทำให้เกิดการอุดตัน และมักเกิดร่วมกับการอักเสบ - เนื้องอกในท่อน้ำดี: เนื้องอกในท่อน้ำดี ตับอ่อน และลำไส้เล็กส่วนต้นสามารถกดทับหรือลุกลามเข้าสู่ทางเดินน้ำดี จึงต้องวินิจฉัยว่าเป็นเนื้อร้ายหรือไม่อย่างถูกต้อง - การติดเชื้อปรสิต (พยาธิใบไม้ตับ): การติดเชื้อปรสิตอย่างรุนแรงเช่นพยาธิใบไม้ตับสามารถทำให้ท่อน้ำดีอุดตัน นำไปสู่การอุดตันและตับวายได้ สาเหตุเหล่านี้จำเป็นต้องพบและรักษาแต่เนิ่นๆ

ภาพกล้องจุลทรรศน์ของเนื้อเยื่อนิ่วในท่อน้ำดีของแมว

ตรวจสอบสัญญาณอาการหลัก

ภาวะท่อน้ำดีอุดตันในแมวมักเริ่มด้วยอาการไม่จำเพาะเช่นอาเจียน เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย และปวดท้อง แล้วค่อยๆ พัฒนาเป็นอาการตัวเหลือง - ตัวเหลือง: เกิดจากการคั่งของบิลิรูบินจากภาวะน้ำดีคั่ง บิลิรูบินในเลือดต้องสูงขึ้นกว่าปกติ 2-3 เท่าขึ้นไปก่อนที่ตาและเหงือกจะเริ่มดูเหลือง - เบื่ออาหารและน้ำหนักลด: น้ำดีที่ไม่ได้หลั่งออกมาอย่างเหมาะสมส่งผลต่อการย่อยอาหารและทำให้เบื่ออาหาร พร้อมอาการอ่อนเพลีย - อาเจียนและปวดท้อง: เมื่อภาวะท่อน้ำดีอุดตันดำเนินไป อาจมีอาการไม่สบายท้องและปวดท้อง - การเปลี่ยนแปลงของอุจจาระและปัสสาวะ: เมื่อบิลิรูบินไม่สามารถถูกขับออกสู่ลำไส้ อุจจาระอาจมีสีเทาอ่อน (อุจจาระไม่มีสีน้ำดี) ซึ่งบ่งชี้ถึงการอุดตันอย่างสมบูรณ์ แต่ไม่เสมอไป หากมีอาการต้องไปพบแพทย์ทันที

ภาพระยะใกล้ของใบหน้าแมวที่มีอาการตัวเหลือง

หากมีอาการตัวเหลือง ต้องไปพบแพทย์ทันที

อาการตัวเหลืองเป็นสัญญาณหลักของภาวะท่อน้ำดีอุดตัน แต่หมายถึงความเสียหายของตับได้เกิดขึ้นแล้ว หากแมวมีตาหรือริมฝีปากเปลี่ยนเป็นสีเหลือง หรือปัสสาวะเข้มขึ้น ต้องปรึกษาสัตวแพทย์ทันที หากการรักษาช้าลง การทำงานของตับอาจไม่สามารถฟื้นตัวได้ ดังนั้นการวินิจฉัยแต่เนิ่นๆ เป็นหัวใจสำคัญในการช่วยชีวิต

การวินิจฉัยดำเนินการผ่านการตรวจเลือด อัลตราซาวนด์ และการตัดชิ้นเนื้อ

ภาวะท่อน้ำดีอุดตันในแมวแสดงให้เห็นแนวโน้มที่เอนไซม์ตับและบิลิรูบินสูงขึ้นในการตรวจเลือด และความเข้มข้นของกรดน้ำดี (bile acids) สูงขึ้น - การตรวจเลือด: ขั้นตอนแรกในการประเมินความผิดปกติของการทำงานของตับ AST, ALT, ALP, GGT จะสูงขึ้น และเกิดภาวะบิลิรูบินในเลือดสูง อย่างไรก็ตาม ในระยะสุดท้ายหรือบางกรณี เอนไซม์อาจปกติหรือสูงขึ้นเพียงเล็กน้อย - การตรวจอัลตราซาวนด์: สามารถตรวจสอบการขยายตัวของท่อน้ำดี (ท่อน้ำดีรวมเกิน 4 มม.) นิ่ว และเนื้องอกได้อย่างเป็นภาพ - การตรวจภาพเช่น ERCP: ช่วยในการสังเกตสภาพภายในท่อน้ำดีและระบุตำแหน่งการอุดตัน - การตัดชิ้นเนื้อตับและการดูดด้วยเข็มเล็ก (FNA): การวินิจฉัยที่แน่นอนขึ้นอยู่กับพยาธิวิทยาของเนื้อเยื่อตับ ดังนั้นการตัดชิ้นเนื้อหรือการเจาะถุงน้ำดีให้ข้อมูลสำคัญในการระบุสาเหตุและกำหนดแนวทางการรักษา การวินิจฉัยที่ถูกต้องจำเป็นสำหรับการรักษาที่มีประสิทธิภาพ

ภาพท่อน้ำดีที่ขยายตัวที่เห็นในการตรวจอัลตราซาวนด์ของแมว

การรักษาแบ่งออกเป็นศัลยกรรม ยา และการดูแลโภชนาการตามสาเหตุ

หากสาเหตุคือนิ่วในท่อน้ำดี สามารถกำจัดนิ่วด้วยการผ่าตัดหรือด้วยวิธีการส่องกล้อง - การรักษาด้วยการผ่าตัด: อาจจำเป็นต้องผ่าตัดกำจัดนิ่วหรือขยายท่อน้ำดี และการฟื้นตัวอาจใช้เวลา - การรักษาด้วยยา: ให้ยาต้านการอักเสบ ยาแก้ปวด และยาปกป้องตับเพื่อลดอาการและปกป้องการทำงานของตับ - การดูแลโภชนาการ: สำคัญในการลดภาระต่อตับและช่วยการฟื้นตัวโดยการให้อาหารไขมันต่ำ โปรตีนสูง - การรักษาโรคมะเร็ง: หากเนื้องอกเป็นเนื้อร้าย อาจจำเป็นต้องมีการรักษาเพิ่มเติมหลังผ่าตัด แผนการรักษาต้องกำหนดโดยสัตวแพทย์ตามสาเหตุและสภาพ

การดูแลที่บ้านเน้นการควบคุมอาหารและการกินยา

หลังการรักษา ต้องให้อาหารไขมันต่ำ โปรตีนสูงอย่างต่อเนื่องเพื่อลดภาระต่อตับ - การควบคุมอาหาร: หลีกเลี่ยงอาหารไขมันสูง และเลือกอาหารโปรตีนสูงที่ย่อยง่าย - การกินยา: ให้ยาปกป้องตับ ยาต้านการอักเสบ และยาแก้ปวดที่สัตวแพทย์สั่งอย่างถูกต้องตามเวลาและปริมาณ - การตรวจเป็นประจำ: ดำเนินการตรวจเลือดทุก 1-3 เดือนเพื่อตรวจสอบการทำงานของตับ - การสังเกตอาการตัวเหลืองซ้ำ: ตรวจสอบการเปลี่ยนแปลงของสีตาหรือริมฝีปากเป็นระยะ หากผิดปกติให้ไปพบแพทย์ทันที - การดูแลชีวิตประจำวัน: ลดความเครียด และรักษาการรับประทานอาหารและน้ำอย่างสม่ำเสมอ

ต้องระวังในแมวสูงอายุและตามสายพันธุ์แมว

แมวสูงอายุมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคการอักเสบหรือเนื้องอกที่เป็นสาเหตุของภาวะท่อน้ำดีอุดตันสูงขึ้น นอกจากนี้ แมวที่มีโรคไตหลายถุงน้ำอาจมีอาการผิดปกติของตับและท่อน้ำดีเช่นถุงน้ำในตับร่วมด้วย จึงต้องระวัง ควรตรวจสุขภาพเป็นประจำ และหากมีอาการผิดปกติเช่นตัวเหลือง อาเจียน เบื่ออาหาร ให้ไปพบแพทย์ทันที

สัตวแพทย์ผู้ตรวจสอบคอนเทนต์นี้

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

สัตวแพทย์

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์

ตรวจสอบเมื่อ 2026-06-05

คำถามที่พบบ่อย

ภาวะท่อน้ำดีอุดตันในแมวสามารถรักษาให้หายขาดได้หรือไม่?

ขึ้นอยู่กับสาเหตุ หากคือนิ่วหรือการอักเสบ สามารถรักษาให้หายขาดด้วยการผ่าตัดหรือยา หากเป็นเนื้องอก การรักษาอาจยาก แต่สามารถบรรเทาอาการได้

หากอาการตัวเหลืองหายไป แสดงว่ารักษาเสร็จแล้วใช่หรือไม่?

ไม่ อาการตัวเหลืองหายไปอาจยังไม่หมายความว่าการทำงานของตับฟื้นตัวเต็มที่ ต้องตรวจสอบสภาพด้วยการตรวจเป็นประจำ

ต้องควบคุมอาหารนานแค่ไหน?

โดยทั่วไปต้องปฏิบัติตามคำแนะนำของสัตวแพทย์อย่างน้อย 3-6 เดือน หากการทำงานของตับคงที่ สามารถลดการควบคุมลงได้ทีละน้อย

แมวสามารถกลับมาเป็นภาวะท่อน้ำดีอุดตันได้อีกหรือไม่?

ได้ โดยเฉพาะหากสาเหตุคือนิ่ว มีความเสี่ยงที่จะกลับมาเป็นซ้ำ การตรวจเป็นประจำและการรักษานิสัยการกินที่ดีมีความสำคัญ

ไม่ควรให้ยาโดยไม่ปรึกษาสัตวแพทย์ใช่หรือไม่?

ใช่ ยาปกป้องตับหรือยาแก้ปวดหากให้โดยไม่มีการสั่งจากสัตวแพทย์อาจเพิ่มภาระต่อตับได้ ห้ามให้ยาเองโดยเด็ดขาด

แชร์

คอนเทนต์ที่เกี่ยวข้อง

7 เคล็ดลับอาการและวิธีดูแลถุงน้ำดีอักเสบในสุนัขที่สัตวแพทย์แนะนำ

อาหารเสริมมิลค์ซีเซิล(ซิลลิมาริน)สำหรับสุนัข แนะนำ TOP 5 — คู่มือเปรียบเทียบปริมาณซิลลิบินและอัตราการดูดซึม

อาหารประกอบการรักษาสำหรับสุนัขที่มีปัญหาตับ BEST และเกณฑ์การเลือก

การตรวจสอบความปลอดภัยสภาพแวดล้อมภายในบ้านสำหรับแมว: อาการ สาเหตุ การวินิจฉัย การรักษา และจุดจัดการ

การเลือกและเปรียบเทียบยาป้องกันพยาธิหัวใจในแมว รวมอาการ สาเหตุ การวินิจฉัย การรักษา และจุดสำคัญในการดูแล

วิธีตรวจจับความผิดปกติทางสุขภาพของแมวตั้งแต่เนิ่นๆ รวมอาการ สาเหตุ การวินิจฉัย การรักษา และจุดสำคัญในการดูแล

แมว การป้องกันและดูแลฟัน อาการและสาเหตุ การวินิจฉัยและการรักษาและจุดสำคัญในการดูแล

อาการ สาเหตุ การวินิจฉัย การรักษา และจุดจัดการโรคเหาในสุนัข

วิธีตรวจหาพยาธิในอุจจาระสุนัข อาการและสาเหตุ การวินิจฉัย การรักษา และจุดสำคัญในการดูแล

การกำจัดหมัดในสิ่งแวดล้อมภายในบ้านสำหรับสุนัข: อาการ สาเหตุ การวินิจฉัย การรักษา และจุดสำคัญในการดูแล

เอกสารอ้างอิง

[1] Ettinger SJ, Feldman EC, Côté E. Textbook of veterinary internal medicine: diseases of the dog and the cat. 8th ed. St. Louis, MO: Elsevier; 2017.

[2] Thrall DE. Textbook of veterinary diagnostic radiology. 7th ed. St. Louis, MO: Elsevier; 2018.

[3] Maggs DJ. Biliary tract disease in cats. In: Maggs DJ, Miller PE, Ofri R, editors. Veterinary medicine: a textbook of small animal practice. 4th ed. St. Louis, MO: Elsevier; 2020.