หากอยู่ๆ แมวกระโดดไม่ได้ — ข้ออักเสบ·กล้ามเนื้อลีบ, เวลาไปพบแพทย์

ข้อต่อไกด์อาการคณะที่ปรึกษาสัตวแพทย์ Meongsiljang

อาการแมวสูงอายุกระโดดขึ้นคอนโดแมวหรือเตียงไม่ได้ 90% เกิดจากข้อเสื่อม(DJD)และกล้ามเนื้อลีบ รวบรวมสัญญาณตามขั้นตอน เกณฑ์ไปโรงพยาบาลทันที และจุดจัดการที่บ้าน

ความยากลำบากในการกระโดดของแมวสูงอายุคืออะไร? เป็นสัญญาณการแก่ชราที่พบบ่อยที่สุด

แมวสูงอายุที่ไม่กระโดดขึ้นโซฟาแต่ยกเท้าหน้าขึ้นก่อน

ความยากลำบากในการกระโดดของแมวสูงอายุเป็นอาการความสามารถในการเคลื่อนไหวลดลงจากข้อเสื่อม(DJD)และกล้ามเนื้อลีบที่พบบ่อยในแมวอายุ 10 ปีขึ้นไป สิ่งสำคัญจริงๆ คือ ความเงียบที่เกิดขึ้น แมวเป็นสัตว์ที่ไม่แสดงอาการปวดออกมาภายนอก ดังนั้นเมื่อเจ้าของสังเกตเห็นการเปลี่ยนแปลงเช่น "ระยะกระโดดสั้นลง" หรือ "ไม่สามารถกระโดดขึ้นได้ครั้งเดียว ต้องใช้เท้าเหยียบ" ปัญหาข้อต่ออาจลุกลามไปมากแล้ว ในความเป็นจริงแมวสูงอายุมีอัตราการเป็นข้อเสื่อม(DJD)สูงมาก ดังนั้นเมื่ออายุมากขึ้นจะพบการเสื่อมสภาพที่ข้อศอก·สะโพก·เข่า·กระดูกสันหลังได้บ่อย

การตัดสินความเร่งด่วน — ตอบสนองต่างกันตามขั้นตอน

แม้จะเป็น "ไม่สามารถกระโดดได้" เดียวกัน แต่เวลาตอบสนองจะแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิงตามขั้นตอนการลุกลาม โปรดตรวจสอบก่อนว่าลูกน้อยของคุณอยู่ในขั้นตอนใดตามตารางด้านล่าง หากไม่ทราบความแตกต่างตามขั้นตอน มักจะปล่อยเวลาผ่านไป 1~2 ปีโดยคิดว่า "คงเป็นเพราะแก่ชรา"

การจำแนกขั้นตอนความยากลำบากในการกระโดดของแมวสูงอายุ

รายการ	ขั้นตอนที่ 1 (สังเกต)	ขั้นตอนที่ 2 (แนะนำไปโรงพยาบาล)	ขั้นตอนที่ 3 (ไปโรงพยาบาลทันที)
พฤติกรรมการกระโดด	ระยะ·ความสูงลดลง	เซหลังลงพื้น	ปฏิเสธการกระโดดเอง
การเดิน	ปกติ	ตึงเล็กน้อย	เดินเซ·ลากขา
สัญญาณอาการปวด	ไม่มี/เล็กน้อย	หลีกเลี่ยงเมื่อสัมผัสบริเวณเฉพาะ	คราง·ความอยากอาหารลดลง
การดูแลขน	ปกติ	ลดลงบริเวณเอว·ขาหลัง	แทบไม่ทำ·ขนพันกัน
การตอบสนองที่แนะนำ	ตรวจภายใน 1 เดือน	ตรวจศัลยกรรมกระดูกภายใน 2 สัปดาห์	ตรวจฉุกเฉินภายใน 24 ชั่วโมง

หากมีสัญญาณขั้นตอนที่ 3 อย่างน้อย 1 อย่าง หลักการคือไปโรงพยาบาลทันทีโดยไม่ต้องรวมขั้นตอน

เช็คลิสต์อาการที่เจ้าของมักมองข้าม

แมวเป็นสัตว์ที่ซ่อนอาการปวด ดังนั้นการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมจึงเป็นเบาะแสเกือบเพียงอย่างเดียว หาก ตรงกับ 2 รายการขึ้นไป จากด้านล่าง มีความเป็นไปได้สูงที่จะเป็นปัญหาข้อต่อ·กล้ามเนื้อ·ระบบประสาท ไม่ใช่แค่การแก่ชรา - ความลังเลในการกระโดด: หยุดนิ่ง 1~2 วินาทีหน้าคอนโดแมวแล้วค่อยขึ้น - การกระโดดแบบขั้นบันได: ไม่ขึ้นครั้งเดียว ใช้ที่เหยียบกลางเช่น เก้าอี้→เตียง - เสียงร้องเมื่อลงพื้น: ส่งเสียง "อาออง" หรือเซเมื่อลง - การเปลี่ยนแปลงการดูแลขน: ขนบริเวณเอว·หาง·ด้านในขาหลังพันกันหรือมีรังแค - การเปลี่ยนแปลงที่นอน: ไม่ใช้ที่สูงที่ชอบแต่เดิม นอนบนพื้น - การลดลงของกิจกรรม: เวลาเล่นสั้นลง เวลาจ้องมองนอกหน้าต่างเพิ่มขึ้น

แมวสามสีสูงอายุนอนบนพื้นข้างคอนโดแมวที่ไม่ได้ใช้

สัญญาณเหล่านี้ต้องไปห้องฉุกเฉินภายใน 24 ชั่วโมง

หากตรงกับ 1 รายการจากด้านล่าง อาจเป็นสถานการณ์ฉุกเฉินที่เกินกว่าการแก่ชรา·ข้ออักเสบธรรมดา อาจเป็นโรคที่ต้องแข่งกับเวลาเช่น หมอนรองกระดูกสันหลังทับเส้นประสาท อัมพาตขาหลังจากโรคกล้ามเนื้อหัวใจหนา(HCM)(ลิ่มเลือด) ความผิดปกติของการเผาผลาญแคลเซียม - ลากขาหลังหรือใช้ขาหลังทั้งสองข้างไม่ได้ - อยู่ๆ ปฏิเสธไม่เพียงการกระโดดแต่รวมถึงการเดิน - ขาหลังเย็นและสีฝ่าเท้าซีด·ม่วง - หายใจหอบและปฏิเสธการกระโดดพร้อมกัน - ปฏิเสธการกิน·ดื่ม·เข้าห้องน้ำเกิน 24 ชั่วโมง

ทำไมถึงกระโดดไม่ได้ — 5 สาเหตุหลัก

สาเหตุของความยากลำบากในการกระโดดของแมวสูงอายุไม่ใช่เพียงหนึ่ง แต่โดยปกติจะเกิดจาก 2~3 อย่างซ้อนกัน ต้องหาสาเหตุให้ถูกต้องจึงจะกำหนดทิศทางรักษาได้ - ข้อเสื่อม(DJD): สาเหตุที่พบบ่อยที่สุด มีอัตราการเป็นสูงมากในแมวสูงอายุ มักเกิดที่ข้อศอก·สะโพก·เข่า·กระดูกสันหลัง(กระดูกสันหลังเสื่อม) - กล้ามเนื้อลีบ(Sarcopenia): เมื่ออายุมากขึ้นมวลกล้ามเนื้อและความแข็งแรงลดลง แรงผลักดันในการกระโดดจึงลดลง - โรคไตเรื้อรังร่วม: โรคไตเป็นโรคร่วมที่พบบ่อยในแมวสูงอายุ ต้องพิจารณาควบคู่กันในการจัดการอาการปวดข้อและการเลือกยาแก้ปวด - โรคกล้ามเนื้อหัวใจหนา(HCM): โรคหัวใจร่วมที่พบบ่อยในแมวสูงอายุ อาจเชื่อมโยงกับสถานการณ์ฉุกเฉินเช่น อัมพาตขาหลังอย่างกะทันหัน - ไทรอยด์เป็นพิษ·เบาหวาน: โรคร่วมในแมวสูงอายุอาจส่งผลต่อความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะเบาหวานอาจนำไปสู่โรคเส้นประสาทขาหลัง(เช่น เส้นประสาททิบิอัล) ทำให้ปฏิเสธการกระโดด

ภาพสัตวแพทย์ตรวจขาหลังของแมวสูงอายุอย่างนุ่มนวล

กระบวนการวินิจฉัยที่โรงพยาบาล

หากไม่ต้องการจบด้วยคำว่า "เพราะแก่ชรา" โปรดขอการตรวจต่อไปนี้ ข้ออักเสบในแมวต่างจากสุนัขที่มักไม่แสดงอาการเดินเซ ทำให้พลาดได้ง่ายหากไม่มีภาพวินิจฉัย - การตรวจร่างกาย: ประเมินช่วงการเคลื่อนไหวของข้อต่อ(ROM)·ปฏิกิริยาต่อความเจ็บปวด - การตรวจรังสี(X-ray): ตรวจสอบปุ่มกระดูก(หนามกระดูก)·ช่องว่างข้อต่อแคบ·กระดูกสันหลังแข็ง - การตรวจเลือด·ปัสสาวะ: ตรวจสอบการเป็นโรคไต·ไทรอยด์·เบาหวานร่วม — เกณฑ์การเลือกยาแก้ปวด - การฟังเสียงหัวใจ·NT-proBNP: ประเมินความเสี่ยงลิ่มเลือดขาหลังหากสงสัย HCM ยาแก้ปวด(โดยเฉพาะยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์)ส่งผลต่อการทำงานของไต จึงไม่ควรเริ่มใช้โดยไม่ตรวจเลือด สัตวแพทย์จะกำหนดยาและขนาดตามน้ำหนัก·ค่าการทำงานของไต

การรักษาและการจัดการที่บ้าน — ลดปวดและรักษากล้ามเนื้อ

ข้ออักเสบในแมวไม่ใช่โรคที่รักษาหายขาด แต่เป็น โรคที่ต้องจัดการตลอดชีวิต เข้าถึงด้วย 3 แกนหลักคือ การควบคุมอาการปวด·การควบคุมน้ำหนัก·การปรับสภาพแวดล้อม - ยา: ใช้ NSAID สำหรับแมวเช่น เมโลซิแคม(Meloxicam) แต่แมวไวต่อ NSAID มากกว่าสุนัข จึงจำเป็นต้องตรวจเลือด·ปัสสาวะเช่น ค่าไต·ตับก่อนใช้ และต้องมีการติดตามผลเป็นระยะระหว่างใช้ - การฉีดแอนติบอดีโมโนโคลน: ฟรูเนเวตแมบ(Frunevetmab, Solensia) — วิธีการควบคุมอาการปวดด้วยการฉีดใต้ผิวหนังเดือนละ 1 ครั้ง - การควบคุมน้ำหนัก: ความอ้วนเป็นอันดับ 1 ของภาระข้อต่อ การลดน้ำหนักจะลดภาระที่ข้อต่อได้มาก - อาหารเสริมข้อต่อ: กลูโคซามีน(Glucosamine)·คอนดรอยติน(Chondroitin)·โอเมก้า 3 EPA·DHA เป็นวิธีการเสริม - กายภาพบำบัด: นวด·ประคบอุ่น·เลเซอร์ความเข้มต่ำ(การบำบัดด้วยแสง) เป็นวิธีการบูรณาการ หากอาการลุกลามมากขึ้น โปรดตรวจสอบขั้นตอนยา·การผ่าตัดอย่างละเอียดที่ คู่มือข้ออักเสบแมวแบบครบวงจร

ภาพเจ้าของนวดก้นของแมวสูงอายุอย่างนุ่มนวล

ห้ามใช้ยาแก้ปวดสำหรับมนุษย์เด็ดขาด

ยาแก้ปวดสำหรับมนุษย์เช่น ไทลินอล(อะเซตามิโนเฟน)·ไอบูโพรเฟน·แอสไพริน เป็นอันตรายถึงชีวิตแม้เพียง 1 เม็ด สำหรับแมว อะเซตามิโนเฟนทำลายเม็ดเลือดแดงของแมวทำให้เกิดภาวะตัวเขียวและการเสียชีวิต ไอบูโพรเฟนทำให้ไต·ทางเดินอาหารเลือดออก แม้จะสงสารที่กระโดดไม่ได้ แต่ห้ามใช้ยาคนเด็ดขาด ต้องรับยาสำหรับแมวเท่านั้น

5 การปรับสภาพแวดล้อมที่ทำได้ที่บ้านทันที

หากได้รับการวินิจฉัยข้ออักเสบหรืออยู่ในขั้นตอนที่ 1 โปรดปรับสภาพแวดล้อมก่อนเริ่มใช้ยา แมวที่มีอาการปวดจะเคลื่อนไหวได้คล่องขึ้นเพียงด้วยการปรับสภาพแวดล้อมในบ้านให้สบายขึ้น 'การปรับสภาพแวดล้อมในบ้านให้เหมาะสม' จึงแนะนำเป็นแกนหลักของการจัดการอาการปวดร่วมกับยา·กายภาพบำบัด - ติดตั้งบันได·ที่เหยียบ: หากมีบันไดสัตว์เลี้ยง 3 ขั้นที่เตียง·โซฟา·หน้าต่าง ภาระการกระโดดจะหายไป - ลดระดับทางเข้าห้องน้ำ: แมวสูงอายุจะหลีกเลี่ยงการเข้าหากทางเข้าสูงกว่า 5 ซม. เปลี่ยนเป็นห้องน้ำที่ด้านข้างต่ำ - กระจายชามอาหาร·น้ำ: อย่าวางทั้งหมดในชั้นเดียวกัน กระจายไปยังพื้นที่ที่มักอยู่บ่อยๆ - พรมกันลื่น: พื้นไม้กระดานส่งผลกระทบต่อข้อต่อ วางพรมตามเส้นทางที่เดินบ่อย - ที่นอนอุ่น: การเก็บความร้อนบริเวณข้อต่อส่งผลโดยตรงต่อการบรรเทาอาการปวด ใช้พรมให้ความร้อนหรือผ้าห่มหนา

แมวทาบิสูงอายุขึ้นหน้าต่างโดยใช้บันไดสัตว์เลี้ยง 3 ขั้น

สัตวแพทย์ผู้ตรวจสอบคอนเทนต์นี้

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

สัตวแพทย์

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

ควรสงสัยความยากลำบากในการกระโดดตั้งแต่อายุเท่าไหร่?

แมวโดยปกติจะจัดอายุ 7~10 ปีเป็นวัยกลางคน และหลัง 10 ปีเป็นวัยสูงอายุ(บางแห่งมอง 11~14 ปีเป็นซีเนียร์ และ 15 ปีขึ้นไปเป็นวัยชรา) ดังนั้นหากเห็นการเปลี่ยนแปลงเช่น "ระยะกระโดดสั้นลง" "การลงพื้นไม่ธรรมชาติ" หลังอายุ 7 ปี ไม่ควรข้ามว่าเป็นการแก่ชราธรรมดา แต่ควรสงสัยข้ออักเสบระยะเริ่มต้น แนะนำให้แมวสูงอายุได้รับการตรวจประจำปีอย่างน้อย 1 ครั้ง และยิ่งอายุมากยิ่งควรตรวจสอบสภาพบ่อยขึ้น

หากกินอาหารเสริมข้อต่อเพียงอย่างเดียวจะไม่ดีขึ้นหรือ?

อาหารเสริมข้อต่อ(กลูโคซามีน·คอนดรอยติน·โอเมก้า 3) เป็นวิธีการเสริม ไม่ใช่ยา หากอาการปวดเริ่มแล้ว อาหารเสริมเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ ต้องใช้ยาควบคุมอาการปวดเช่น NSAID หรือเฟรเวทแมบที่สัตวแพทย์สั่ง อาหารเสริมมีความหมายเมื่อใช้ควบคู่กับการวินิจฉัย·การรักษา

อ้วน ควรลดน้ำหนักก่อนหรือรับยาก่อน?

ในสภาวะที่มีอาการปวด การเพิ่มการออกกำลังกายทำได้ยาก ดังนั้นโดยปกติจะเริ่มพร้อมกัน การควบคุมอาการปวดด้วยยาที่สัตวแพทย์สั่งเพื่อฟื้นฟูการเคลื่อนไหว และเปลี่ยนอาหารเป็นอาหารสำหรับแมวสูงอายุ·ข้อต่อเพื่อลดแคลอรี่ 5~10% เป็นวิธีที่ปลอดภัย การอดอาหารหรือลดน้ำหนักอย่างรวดเร็วอาจทำให้เกิดโรคตับไขมัน จึงห้ามเด็ดขาด

มีกรณีที่ต้องผ่าตัดหรือไม่?

ข้ออักเสบในแมวมีข้อบ่งชี้การผ่าตัดน้อยกว่าสุนัข ส่วนใหญ่จัดการได้เพียงพอด้วยยา·การปรับสภาพแวดล้อม·การควบคุมน้ำหนัก การผ่าตัดจำกัดเฉพาะกรณีที่มีอาการบาดเจ็บโครงสร้างร่วมเช่น เส้นเอ็นไขว้ขาดหรือสะโพกหลุด ข้อเสื่อม DJD ในวัยสูงอายุทั่วไป การจัดการที่ไม่ใช่การผ่าตัดเป็นการรักษาอันดับ 1

การฉีดเฟรเวทแมบ(โซเลนเซีย) ปลอดภัยหรือไม่?

เฟรเวทแมบเป็นการฉีดแอนติบอดีโมโนโคลนที่บล็อกปัจจัยการเจริญเติบโตของเส้นประสาทในแมว(NGF) มีภาระต่อไต·ตับน้อยมาก จึงสามารถใช้กับแมวสูงอายุที่เป็นโรคไตได้ ฉีดใต้ผิวหนังเดือนละ 1 ครั้ง ผลกระทบคงอยู่ประมาณ 4 สัปดาห์ แต่มีรายงานปฏิกิริยาบริเวณที่ฉีดในแมวบางตัว จึงแนะนำให้สังเกต 24 ชั่วโมงหลังฉีดครั้งแรก

แชร์