วิธีจัดการการสูญเสียการได้ยินในสุนัขแก่ ลูกน้อยของฉันดูเหมือนไม่ได้ยิน

ภูมิคุ้มกันถาม-ตอบคณะที่ปรึกษาสัตวแพทย์ Meongsiljang

สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดของการสูญเสียการได้ยินในสุนัขแก่คือหูตึงจากวัยชรา หากตรวจพบแต่เนิ่นๆ และปรับสภาพแวดล้อมให้เหมาะสม จะช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตได้มาก

การสูญเสียการได้ยินในสุนัขแก่ จะสังเกตได้อย่างไร?

ภาพสุนัขแก่ที่ไม่ตอบสนองแม้เจ้าของจะเรียกจากด้านหลัง

การสูญเสียการได้ยินในสุนัขแก่คือหูตึงจากวัยชรา ซึ่งเซลล์รับความรู้สึกในคอเคลียค่อยๆ เสื่อมสภาพตามอายุ ทำให้การส่งผ่านเสียงอ่อนแอลง สิ่งสำคัญที่สุดไม่ใช่ 'การรักษา' แต่คือ 'การปรับตัวต่อสภาพแวดล้อม' หากไม่ตอบสนองเมื่อเรียกชื่อ ตกใจตื่นขณะนอนหลับ หรือหาทิศทางไม่ได้ เป็นสัญญาณว่ากำลังสูญเสียการได้ยิน หากเข้าสู่ขั้นไม่ได้ยินเลยจะไม่สามารถย้อนกลับได้ แต่หากปรับวิถีชีวิต ลูกน้อยจะอยู่อย่างสบายใจและไม่รู้สึกไม่ปลอดภัย

ทำไมการได้ยินจึงอ่อนแอลงเมื่ออายุมากขึ้น?

สุนัขอาจสูญเสียการได้ยินเล็กน้อยตามอายุที่เพิ่มขึ้น สาเหตุหลักคือ 'หูตึงจากวัยชรา (หูตึงจากเซลล์ประสาทรับความรู้สึก)' ซึ่งคอเคลียและเส้นประสาทการได้ยินในหูชั้นในเสื่อมสภาพตามวัย หูตึงจากวัยชราจะค่อยๆ เกิดขึ้นที่หูทั้งสองข้าง และการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นจะยากที่จะย้อนกลับ นอกจากนี้ อาจเกิดจากสาเหตุการนำเสียง เช่น ภาวะหูชั้นนอกอักเสบเรื้อรังที่ขัดขวางการส่งผ่านเสียง หรือเนื้องอก/ติ่งเนื้อในหู หรือประวัติการใช้ยาปฏิชีวนะกลุ่มอะมิโนไกลโคไซด์เช่น Gentamicin หรือยาขับปัสสาวะ สุนัขพันธุ์ที่มีแนวโน้มเกิดหูชั้นนอกอักเสบเรื้อรังหรือหูชั้นกลางอักเสบ เช่น คอกเกอร์สแปเนียล หรือ คาวาเลียร์คิงชาร์ลส์สแปเนียล มักพบการอักเสบเรื้อรังที่นำไปสู่การสูญเสียการได้ยินบ่อยกว่า

สัญญาณการสูญเสียการได้ยินที่ตรวจสอบได้ที่บ้าน

หากสุนัขแก่แสดงสัญญาณดังต่อไปนี้ซ้ำๆ อาจสงสัยเรื่องการสูญเสียการได้ยิน

การตอบสนองต่อชื่อ: ไม่มองเมื่อเรียก หรือมาไม่เหมือนเดิมเมื่อเรียก

ตกใจขณะนอนหลับ: ตื่นตกใจและลุกขึ้นทันทีเมื่อเข้าใกล้ขณะนอนหลับลึก

การตอบสนองต่อเสียง: ไม่สนใจเสียงกริ่งประตูหรือเสียงในชีวิตประจำวันที่เคยตอบสนอง

การรับรู้ทิศทาง: หาทิศทางของเสียงไม่ได้และมองไปมา

การเปลี่ยนแปลงการตอบสนอง: ไม่ตอบสนองต่อสัญญาณเรียกด้วยเสียง

พฤติกรรมกลางคืน: สับสนหรือวิตกกังวลมากขึ้นในที่มืด

อย่างไรก็ตาม การตัดสินจากสัญญาณเหล่านี้เพียงอย่างเดียวเป็นเรื่องยาก การประเมินที่ถูกต้องจำเป็นต้องได้รับการตรวจโดยสัตวแพทย์

ภาพสุนัขแก่ที่ส่ายหัวและหาทิศทางของเสียงไม่ได้

เมื่อไหร่ควรไปโรงพยาบาลทันที

อาจไม่ใช่แค่การเสื่อมสภาพตามวัย หากมีกลิ่นเหม็นหรือมีน้ำไหลจากหูข้างเดียว หรือมีอาการเอียงศีรษะ เดินเซ หรือหมุนตัวอยู่กับที่ อาจเป็นหูชั้นกลางอักเสบ หูชั้นในอักเสบ หรือเนื้องอกในหู หากมีอาการตากระตุก (Nystagmus) หรือใบหน้าข้างหนึ่งห้อยลงด้วย ยิ่งต้องระวัง กรณีเหล่านี้รุนแรงกว่าการสูญเสียการได้ยินทั่วไป ต้องไปโรงพยาบาลทันที หากการสูญเสียการได้ยินเกิดขึ้นอย่างกะทันหันภายในไม่กี่วัน อาจเป็นกรณีฉุกเฉิน

โรงพยาบาลวินิจฉัยอย่างไร?

ก่อนอื่นใช้เครื่องตรวจหู (Otoscope) ตรวจสอบสภาพหูชั้นนอกและแก้วหูอย่างละเอียด เพื่อยืนยันว่าไม่มีสิ่งแปลกปลอม การอักเสบ หรือเนื้องอก หากสุนัขแก่แสดงอาการหูตึงที่ค่อยๆ เกิดขึ้นที่หูทั้งสองข้าง มีความเป็นไปได้สูงที่จะเป็นหูตึงจากวัยชรา จึงตรวจสอบประวัติการใช้ยาที่มีพิษต่อหู เช่น ยาปฏิชีวนะ Gentamicin หรือยาขับปัสสาวะด้วย หากต้องแยกแยะระหว่างหูตึงจากวัยชราหรือปัญหาทางประสาทอย่างละเอียด อาจทำการตรวจพิเศษเช่น BAER อย่างไรก็ตาม การตรวจเหล่านี้ทำได้เฉพาะโรงพยาบาลที่มีอุปกรณ์ครบครัน และอาจต้องมีการระงับความรู้สึกเล็กน้อย

วิธีปรับตัวในชีวิตประจำวันตามระดับการสูญเสียการได้ยิน

รายการ	เล็กน้อย	ปานกลาง	รุนแรง (เกือบไม่ได้ยิน)
วิธีเรียก	เสียงต่ำและหนัก	ชื่อ+ปรบมือ	สัญญาณสั่นสะเทือน/แสง
ขณะเดินเล่น	สายจูงปกติ	สายจูงสั้น	ควบคุมใกล้ด้วยสายจูงสั้น (ป้องกันการหนี)
การฝึกสัญญาณ	เลือก	เริ่มใช้สัญญาณมือร่วม	ต้องใช้สัญญาณมือ
เมื่อเข้าใกล้	ตามปกติ	ให้รู้สึกถึงแรงสั่นสะเทือนของพื้น	สัมผัสหลังจากอยู่ในสายตา

จุดสำคัญในการจัดการที่บ้าน

แม้การได้ยินจะอ่อนแอลง สุนัขยังคงอ่านโลกผ่านสายตา กลิ่น และแรงสั่นสะเทือน เดินโดยให้พื้นสั่นเล็กน้อยเพื่อแจ้งการมีอยู่ และเมื่อปลุกสุนัขที่นอนหลับ ให้วางฝ่ามือใกล้จมูกเพื่อแจ้งด้วยกลิ่นก่อน การสอนสัญญาณมือล่วงหน้าจะช่วยมากในการเดินเล่นหรือฝึกขับถ่าย เช่น 'นั่ง' คือชี้นิ้วชี้ลง 'มา' คือกางแขนกว้าง ในเวลากลางคืน เปิดไฟเซนเซอร์เพื่อให้มองเห็นชัดเจนจะลดความวิตกกังวลได้

ภาพเจ้าของสื่อสารกับสุนัขแก่ด้วยสัญญาณมือ

การสูญเสียการได้ยินและภาวะสมองเสื่อม อาจเกิดขึ้นพร้อมกัน

ในสุนัขอายุ 10 ปีขึ้นไป หากมีการสูญเสียการได้ยินร่วมกับการเดินเตร็ดเตร่ตอนกลางคืน มองผนังเหม่อลอย หรือขับถ่ายผิดที่บ่อยขึ้น ควรสงสัยภาวะสมองเสื่อมในสุนัข (CCD) ทั้งสองมีอาการคล้ายกันและสับสนได้ง่าย โปรดแจ้งสัตวแพทย์เกี่ยวกับ 'การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม' อย่างละเอียดระหว่างการตรวจสุขภาพประจำปี

นิสัยการป้องกันเพื่อชะลอการสูญเสียการได้ยิน

หูตึงจากวัยชราที่เกิดจากกระบวนการชราภาพเอง ยากที่จะหยุดการดำเนินโรค แต่การสูญเสียการได้ยินจากสาเหตุการอักเสบสามารถลดลงได้ด้วยการดูแลปกติ

การดูแลความสะอาดหู: รักษาความสะอาดของหูชั้นนอกเพื่อป้องกันหูชั้นนอกอักเสบเรื้อรังและหูชั้นกลางอักเสบ จะลดความเสี่ยงของหูตึงจากการนำเสียง

การตรวจสุขภาพประจำปี: ในวัยชรา ควรเข้ารับการตรวจสุขภาพสุนัขแก่รวมถึงสภาพหูอย่างสม่ำเสมอ

ระวังยาที่มีพิษต่อหู: ใช้ยาที่มีพิษต่อหู เช่น ยาปฏิชีวนะ Gentamicin หรือยาขับปัสสาวะ อย่างระมัดระวังโดยปรึกษาสัตวแพทย์

โภชนาการต้านอนุมูลอิสระ: อาหารที่มีสารต้านอนุมูลอิสระสูงเชื่อว่าช่วยชะลอการเสื่อมของสมองจากวัยชรา

การดูแลช่องปาก: ดูแลช่องปากปกติเช่นแปรงฟันเพื่อป้องกันภาวะอักเสบเรื้อรังเช่นโรคปริทันต์

สัตวแพทย์ผู้ตรวจสอบคอนเทนต์นี้

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

สัตวแพทย์

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

การได้ยินที่สูญเสียไปแล้วจะกลับมาได้ไหม?

หูตึงจากวัยชราเป็นการทำลายเซลล์หูชั้นในที่ไม่สามารถย้อนกลับได้ จึงยากที่จะฟื้นฟู แต่หากเกิดจากหูชั้นกลางอักเสบหรือสิ่งแปลกปลอมในหู การกำจัดสาเหตุอาจทำให้ฟื้นตัวได้

ใส่เครื่องช่วยฟังได้ไหม?

มีเครื่องช่วยฟังสำหรับสุนัขในต่างประเทศ แต่สุนัขส่วนใหญ่ไม่ชอบความรู้สึกแปลกปลอม ทำให้ความสำเร็จในการสวมใส่ต่ำ การปรับตัวต่อสภาพแวดล้อมจึงเป็นทางเลือกที่สมจริงกว่า

การได้ยินไม่ดีก็เดินเล่นได้ไหม?

ได้ ควรทำอย่างกระตือรือร้น แต่ต้องรักษาสายจูงให้สั้นเสมอ และแจ้งการเข้าใกล้ของจักรยานหรือมอเตอร์ไซค์ด้วยสายตา สุนัขที่สูญเสียการได้ยินมีความเสี่ยงสูงในทางเดินรถหรือฝูงชน การเดินเล่นอิสระจึงอันตราย

ลูกของฉันดูเศร้าเพราะไม่ตอบสนองต่อชื่อ

อาจไม่ใช่ความเศร้า แต่อาจเป็นเพราะไม่ได้รับสัญญาณ การสื่อสารบ่อยๆ ด้วยวิธีใหม่เช่นการสัมผัส แรงสั่นสะเทือน หรือการปรากฏในสายตา จะช่วยให้ปรับตัวได้เร็ว

พันธุ์ไหนเสี่ยงต่อการสูญเสียการได้ยินมากกว่า?

พันธุ์ที่มีขนสีขาวหรือลาย Merle เช่น บ็อกเซอร์ ดักซ์ฮุนด์ แจ็ครัสเซิลเทอร์เรีย มีความเสี่ยงต่อการสูญเสียการได้ยินจากเซลล์ประสาทรับความรู้สึกแต่กำเนิดสูงกว่า ส่วนหูตึงจากวัยชราสามารถเกิดขึ้นได้กับสุนัขทุกพันธุ์โดยไม่จำกัดพันธุ์

แชร์