แผลผ่าตัดต้องการการดูแลอย่างใกล้ชิด 7-14 วันหลังผ่าตัด เรียนรู้วิธีแยกแยะการฟื้นตัวปกติ สัญญาณการติดเชื้อ และการประเมินสถานการณ์ฉุกเฉิน

| รายการ | การฟื้นตัวปกติ | ต้องระวัง | ไปโรงพยาบาลทันที |
|---|---|---|---|
| สี | ชมพูอ่อน~แดงจาง | แดงสดกระจาย | เปลี่ยนเป็นม่วง/ดำ |
| น้ำเหลือง | ปริมาณน้อย ใส/ชมพู | สารคัดหลั่งขุ่นสีเหลือง | หนอง/กลิ่นเหม็น/เลือดไหลไม่หยุด |
| บวม | เล็กน้อย ลดลงเรื่อยๆ | เพิ่มขึ้นแม้ผ่าน 48 ชม. | บวมตึงแข็ง |
| ปวด | ไม่สบายเล็กน้อยเมื่อสัมผัส | ครางแม้ไม่สัมผัส | เบื่ออาหาร/อ่อนแรง |
| อุณหภูมิ | ปกติ | มีไข้ (เกณฑ์สัตวแพทย์) | ไข้สูงหรือตัวเย็น |
ภาวะอุณหภูมิร่างกายผิดปกติ (ไข้/ตัวเย็น) ต้องให้สัตวแพทย์วัดและวินิจฉัยเท่านั้น หากสงสัยว่าผิดปกติ เช่น ร้อนหรือเย็นกว่าปกติ ให้ติดต่อโรงพยาบาลทันที

สถานการณ์ฉุกเฉินที่ต้องไปโรงพยาบาลทันที
หากเย็บแผลเปิดจนเห็นเนื้อใน เลือดไม่หยุดไหล หรือมีหนองกลิ่นเหม็นไหลจากแผล ต้องไปโรงพยาบาลทันทีโดยไม่รอช้า ควรปิดบริเวณนั้นด้วยผ้าก๊อซหรือผ้าสะอาดแล้วเคลื่อนย้ายทันที หากมีไข้สูงผิดปกติหรือตัวเย็นเกินไป หรือมีอาการอาเจียน ท้องเสีย ยืนลำบาก แสดงว่ามีความเสี่ยงติดเชื้อทั่วร่างกาย (ภาวะพิษเหตุติดเชื้อ) ถือเป็นกรณีฉุกเฉิน ช่วงอุณหภูมิร่างกายปกติและเกณฑ์ฉุกเฉินควรสอบถามสัตวแพทย์เจ้าของไข้ล่วงหน้าเพื่อความปลอดภัยที่สุด

ข้อควรระวังการฟื้นตัวตามพันธุ์และอายุ
ในตำราสัตวแพทย์ สุนัขชราและสัตว์ที่มีโรคเบาหวานหรือโรคต่อมไร้ท่อถูกระบุว่าเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการหายช้าและการติดเชื้อบริเวณผ่าตัด กรณีมีโรคอ้วนหรือโรคร่วมอื่นๆ ก็อาจเพิ่มความเสี่ยงการติดเชื้อ ต้องสังเกตอย่างละเอียดกว่าปกติ แมวแม้ในสัปดาห์แรกหลังผ่าตัด แผลยังอยู่ในระยะการหายเบื้องต้นที่คอลลาเจนกำลังเติมเต็ม จึงพึ่งพาการเย็บแผลมาก ต้องสังเกตอย่างละเอียดเป็นพิเศษ พันธุ์ที่มีทางเดินหายใจแคบตามกายวิภาค เช่น สุนัขหัวสั้น (บูลด็อก ปักกิ่ง ปั๊ก) ควรตรวจสอบการหายใจร่วมกับสัตวแพทย์หลังดมยาสลบและผ่าตัด สุนัขพันธุ์ใหญ่ควบคุมการเคลื่อนไหวยาก ต้องระวังการหลุดของเสื้อผ่าตัดเป็นพิเศษ แผลผ่าตัดใกล้ฝ่าเท้าเสี่ยงปนเปื้อนจากพื้นง่าย ปลอกป้องกันแบบถุงเท้าจึงมีประโยชน์ หากสนใจประเภทการผ่าตัด สามารถดู คู่มือผ่าตัดหัวเข่า เพิ่มเติมได้

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์
แชร์
[1] Fossum TW. Preoperative and intraoperative care of the surgical patient. Small Animal Surgery, 3rd ed. Elsevier, 2007.
[2] Hosgood G, Scholl DT. Evaluation of age as a risk factor for perianesthetic morbidity and mortality in the dog. J Vet Emerg Crit Care. 1998;8(3):222-36.
[3] Reader RC, McCarthy RJ, Schultz KL, et al. Comparison of liposomal bupivacaine for postoperative pain in dogs undergoing TPLO. J Am Vet Med Assoc. 2020;256:1011-19.