ถูกใจ

แชร์

ช่วงเวลาตรวจสุขภาพสัตว์เลี้ยงและรายการตรวจ

ภูมิคุ้มกันถาม-ตอบคณะที่ปรึกษาสัตวแพทย์ Meongsiljang

สุนัขและแมวโตเต็มวัยที่สุขภาพแข็งแรงควรตรวจสุขภาพปีละ 1 ครั้ง ส่วนสัตว์เลี้ยงอายุ 7 ปีขึ้นไปควรตรวจทุก 6 เดือน เนื้อหานี้สรุปความถี่ในการตรวจตามช่วงวัย รวมถึงรายการตรวจพื้นฐานและการตรวจอย่างละเอียด

สัตว์เลี้ยงควรตรวจสุขภาพเมื่อใด?

สุนัขกำลังรับการตรวจสุขภาพที่โรงพยาบาลสัตว์

การตรวจสุขภาพสัตว์เลี้ยงเป็นการดูแลเชิงป้องกันที่ควรทำเป็นประจำ เพื่อค้นหาโรคตั้งแต่ระยะแรกด้วยการตรวจเลือด การตรวจด้วยภาพ และการตรวจปัสสาวะ สัตว์เลี้ยงมีสัญชาตญาณซ่อนอาการเจ็บป่วย ดังนั้นเมื่อผู้เลี้ยงสังเกตเห็นความผิดปกติ โรคก็มักดำเนินไปมากแล้ว การตรวจสุขภาพเป็นประจำเป็นวิธีที่แน่นอนที่สุดในการค้นหาโรคที่ซ่อนอยู่ตั้งแต่ระยะแรกและไม่พลาดช่วงเวลาที่เหมาะสมในการรักษา

เหตุใดการตรวจสุขภาพเป็นประจำจึงสำคัญ?

สัตว์เลี้ยงมีวงจรชีวิตที่ดำเนินไปเร็วกว่ามนุษย์ การติดตามภาวะสุขภาพเป็นประจำจึงยิ่งสำคัญ การตรวจปีละ 1 ครั้งอาจไม่เพียงพอที่จะประเมินภาวะสุขภาพของสัตว์เลี้ยงที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วได้ทั้งหมด โรคที่สามารถดูแลได้ด้วยการปรับอาหารหรือใช้ยาอย่างง่ายหากตรวจพบตั้งแต่ระยะแรก อาจจำเป็นต้องผ่าตัดหรือรักษาได้ยากหากตรวจพบล่าช้า ตามแนวทางสัตวแพทยศาสตร์ การตรวจเป็นประจำและการดูแลตั้งแต่ระยะแรกอาจช่วยค้นหาโรคไต เบาหวาน โรคต่อมไทรอยด์ และโรคหัวใจก่อนแสดงอาการ พร้อมทั้งเพิ่มโอกาสความสำเร็จในการรักษา การตรวจสุขภาพไม่ใช่ 'การไปตรวจเมื่อป่วย' แต่คือ 'การตรวจไว้ล่วงหน้าในขณะที่ยังแข็งแรง'

ความถี่ในการตรวจสุขภาพตามช่วงวัย

ความถี่ในการตรวจแตกต่างกันตามอายุและภาวะสุขภาพของสัตว์เลี้ยง

อายุ	ความถี่ในการตรวจ	วัตถุประสงค์หลัก
ต่ำกว่า 1 ปี (วัยทารกและวัยเด็ก)	ไปพบสัตวแพทย์เป็นระยะตามกำหนดฉีดวัคซีน	ตรวจหาโรคแต่กำเนิด ฉีดวัคซีน และติดตามการเจริญเติบโต
1~6 ปี (วัยโตเต็มวัย)	ปีละ 1 ครั้ง	ตรวจภาวะสุขภาพพื้นฐาน ดูแลน้ำหนักและช่องปาก
7~10 ปี (วัยกลางคน)	ทุก 6 เดือน	ตรวจหาการเปลี่ยนแปลงการทำงานของอวัยวะตั้งแต่ระยะแรก ตรวจข้อต่อและหัวใจ
11 ปีขึ้นไป (วัยสูงอายุ)	ทุก 6 เดือน + การตรวจอย่างละเอียด	ติดตามโรคเรื้อรัง ตรวจหาเนื้องอกตั้งแต่ระยะแรก

รายการตรวจที่รวมอยู่ในการตรวจสุขภาพพื้นฐาน

รายการต่อไปนี้เป็นการตรวจสุขภาพพื้นฐานที่โรงพยาบาลสัตว์ โรงพยาบาลส่วนใหญ่รวมรายการเหล่านี้ไว้ในชุดตรวจพื้นฐาน

การตรวจร่างกาย: วัดน้ำหนัก อุณหภูมิร่างกาย อัตราการเต้นของหัวใจ และอัตราการหายใจ พร้อมคลำเพื่อตรวจหาความผิดปกติ

การตรวจเลือด (เคมีคลินิกในซีรัม): ประเมินการทำงานของอวัยวะสำคัญจากค่าตับ ค่าไต น้ำตาลในเลือด อิเล็กโทรไลต์ และค่าอื่น ๆ

การตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด: ตรวจหาภาวะโลหิตจาง การติดเชื้อ และการอักเสบจากค่าจำนวนเม็ดเลือดแดง เม็ดเลือดขาว และเกล็ดเลือด

การตรวจปัสสาวะ: ตรวจการทำงานของไต การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ และเบาหวาน

การตรวจอุจจาระ: ตรวจหาการติดเชื้อปรสิตในลำไส้

หากอายุ 7 ปีขึ้นไป การตรวจพื้นฐานเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ

เมื่ออายุมากขึ้น โรคเรื้อรังหลายชนิดมักไม่แสดงอาการภายนอกอย่างชัดเจนในระยะแรก จึงอาจหลุดรอดจากการตรวจพื้นฐานได้ง่าย ผู้เลี้ยงอาจสังเกตเห็นความเจ็บปวดหรือสัญญาณเล็กน้อยในระยะแรกของโรคได้ยาก และแม้ภายนอกดูเหมือนไม่มีอาการ โรคก็อาจกำลังดำเนินอยู่ การตรวจพบตั้งแต่ระยะแรกด้วยการตรวจสุขภาพเป็นประจำจึงยิ่งสำคัญ สำหรับสัตว์เลี้ยงสูงอายุ การเพิ่มการตรวจอย่างละเอียด เช่น อัลตราซาวนด์ การเอกซเรย์ทรวงอก และการวัดความดันโลหิต นอกเหนือจากการตรวจพื้นฐาน อาจช่วยตรวจพบการเปลี่ยนแปลงที่ซ่อนอยู่ได้เร็วขึ้น ควรปรึกษาสัตวแพทย์เพื่อจัดรายการตรวจให้เหมาะกับอายุและภาวะของสัตว์เลี้ยง

รายการเพิ่มเติมสำหรับการตรวจสุขภาพอย่างละเอียด

นอกเหนือจากการตรวจพื้นฐาน สามารถเพิ่มรายการตรวจอย่างละเอียดต่อไปนี้ได้ตามอายุหรือสายพันธุ์

อัลตราซาวนด์ช่องท้อง: ตรวจหาความผิดปกติด้านโครงสร้างของอวัยวะในช่องท้อง เช่น ตับ ไต ม้าม และกระเพาะปัสสาวะ

การเอกซเรย์ทรวงอก: ตรวจขนาดหัวใจ สภาพปอด และความผิดปกติของหลอดลม

อัลตราซาวนด์หัวใจ: ประเมินโรคลิ้นหัวใจหรือโรคกล้ามเนื้อหัวใจอย่างละเอียด

การตรวจฮอร์โมนไทรอยด์: เป็นการตรวจที่สำคัญเป็นพิเศษสำหรับแมววัยกลางคนขึ้นไป

การวัดความดันโลหิต: ตรวจหาความดันโลหิตสูงที่สัมพันธ์กับโรคไตหรือโรคหัวใจ

เตรียมตัวก่อนตรวจสุขภาพดังนี้

การเตรียมตัวล่วงหน้าก่อนตรวจช่วยให้ได้ผลตรวจที่แม่นยำยิ่งขึ้น

การงดอาหาร: หากมีการตรวจเลือด อาจจำเป็นต้องงดอาหารล่วงหน้า ควรสอบถามโรงพยาบาลสัตว์ขณะนัดหมายเกี่ยวกับระยะเวลางดอาหารและการดื่มน้ำ

การเก็บปัสสาวะและอุจจาระ: หากนำปัสสาวะหรืออุจจาระที่เก็บในเช้าวันตรวจใส่ภาชนะสะอาดไปด้วย จะช่วยให้ตรวจได้รวดเร็วยิ่งขึ้น

การสรุปบันทึกในชีวิตประจำวัน: จดสิ่งที่สังเกตเห็น เช่น การเปลี่ยนแปลงของความอยากอาหาร ปริมาณน้ำที่ดื่ม การขับถ่าย และพฤติกรรม

ยาและผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่กำลังใช้: การนำรายชื่อยาหรือผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่กำลังให้สัตว์เลี้ยงไปด้วยจะเป็นประโยชน์อย่างมากต่อสัตวแพทย์

ผู้เลี้ยงและสุนัขกำลังเตรียมสิ่งของสำหรับการตรวจสุขภาพ

บางสายพันธุ์จำเป็นต้องตรวจเพิ่มเติม

บางสายพันธุ์มีความเสี่ยงทางพันธุกรรมต่อโรคบางชนิด จึงอาจจำเป็นต้องตรวจเพิ่มเติม ตัวอย่างเช่น แมวสายพันธุ์เมนคูนหรือแร็กดอลล์ที่มีความเสี่ยงสูงต่อโรคกล้ามเนื้อหัวใจหนาตัว (หัวใจโต) หากมีแผนผสมพันธุ์หรือมีความเสี่ยงสูงเป็นพิเศษ แนะนำให้ตรวจยีนร่วมกับประเมินหัวใจด้วยอัลตราซาวนด์ทุกปี เพื่อค้นหาสัญญาณของโรคตั้งแต่ระยะแรก เนื่องจากแต่ละสายพันธุ์อาจมีแนวโน้มต่อโรคแต่กำเนิดและโรคทางพันธุกรรมแตกต่างกัน การตรวจพื้นฐานเพียงอย่างเดียวจึงอาจไม่เพียงพอสำหรับบางสายพันธุ์ ดังนั้นในการตรวจสุขภาพเป็นประจำ ควรสอบถามสัตวแพทย์ว่าโรคใดต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษในสายพันธุ์ของสัตว์เลี้ยงและควรตรวจอะไรบ้าง การทราบลักษณะเฉพาะของสายพันธุ์ล่วงหน้าจะช่วยให้ตรวจพบและเตรียมรับมือโรคที่มีความเสี่ยงได้เร็วขึ้น

สัตวแพทย์ผู้ตรวจสอบคอนเทนต์นี้

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

สัตวแพทย์

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

โดยทั่วไปการตรวจสุขภาพมีค่าใช้จ่ายเท่าใด?

ค่าใช้จ่ายแตกต่างกันไปตามโรงพยาบาลและรายการตรวจ โรงพยาบาลหลายแห่งแยกชุดตรวจพื้นฐานและชุดตรวจอย่างละเอียด จึงควรสอบถามรายการที่รวมอยู่และค่าใช้จ่ายล่วงหน้าขณะนัดหมาย

แมวจำเป็นต้องตรวจสุขภาพด้วยหรือไม่?

จำเป็น แมวมีแนวโน้มไม่แสดงอาการเจ็บป่วยออกมาภายนอกอย่างชัดเจน การตรวจเป็นประจำจึงยิ่งสำคัญ แมววัยโตเต็มที่อายุ 7 ปีขึ้นไปอาจเริ่มมีการเปลี่ยนแปลงการทำงานของอวัยวะตามวัย จึงควรปรึกษาสัตวแพทย์เกี่ยวกับรายการตรวจเพิ่มเติมที่จำเป็นเพื่อจัดชุดตรวจให้เหมาะสม

หากผลตรวจเป็นปกติ ไม่ต้องไปโรงพยาบาลจนกว่าจะถึงการตรวจครั้งถัดไปใช่หรือไม่?

โดยทั่วไปสามารถรอจนถึงการตรวจตามกำหนดครั้งถัดไปได้ แต่หากระหว่างนั้นพบอาการผิดปกติ เช่น ความอยากอาหารลดลง น้ำหนักเปลี่ยนแปลง อาเจียนหรือท้องเสียซ้ำ ๆ หรือปริมาณน้ำที่ดื่มเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลัน ควรไปโรงพยาบาลทันที

สามารถตรวจสุขภาพโดยไม่วางยาสลบได้หรือไม่?

การตรวจสุขภาพพื้นฐานดำเนินการได้โดยไม่ต้องวางยาสลบ ทั้งการตรวจร่างกาย การตรวจเลือด และการตรวจปัสสาวะไม่จำเป็นต้องวางยาสลบ อย่างไรก็ตาม หากจำเป็นต้องขูดหินปูนหรือตรวจชิ้นเนื้อ อาจต้องวางยาสลบ

ลูกสุนัขหรือลูกแมวจำเป็นต้องรับการตรวจสุขภาพแยกต่างหากหรือไม่?

สัตว์เลี้ยงอายุต่ำกว่า 1 ปีสามารถรับการตรวจสุขภาพพื้นฐานพร้อมกับไปโรงพยาบาลตามกำหนดฉีดวัคซีน การตรวจนี้สำคัญเพราะช่วยค้นหาปัญหาแต่กำเนิด เช่น โรคหัวใจแต่กำเนิดหรือภาวะสะบ้าเคลื่อน ได้ตั้งแต่ระยะแรก

แชร์

คอนเทนต์ที่เกี่ยวข้อง

คู่มือประสิทธิภาพและการให้วิตามิน C

7 อันดับสายพันธุ์สุนัขขาสั้น

ผลของวิตามินดีและปริมาณที่แนะนำ

รายการตรวจสอบคำถามสัมภาษณ์การรับเลี้ยงสัตว์จากสถานพักพิง

แมวของเราชอบเลียตัวเองบ่อย — แบบนี้ปกติไหม? สาเหตุและวิธีรับมือกับการเลียขนมากเกินไป

ทำไมแมวถึงปลุกเจ้าของในยามรุ่งสาง — สาเหตุและวิธีปรับจังหวะชีวิต

การแก้ไขพฤติกรรมการเห่าแขกของสุนัข

สุนัขของเราไล่ตามหางตัวเองอยู่เรื่อย — เป็นแค่การเล่นหรือพฤติกรรมย้ำคิดย้ำทำ?

วิธีแก้ไขพฤติกรรมดึงสายจูงระหว่างเดินเล่น

วิธีสอนสุนัขให้นั่ง รอ และนอนราบ — ช่วงเวลาที่เหมาะสมสำหรับการให้รางวัล

เอกสารอ้างอิง

[1] Textbook of Veterinary Internal Medicine, 8th Ed — Chapter 2: The Physical Examination (Ettinger SJ, Feldman EC, Côté E)

[2] Clinical Medicine of the Dog and Cat, 4th Ed — Chapter 1: Clinical Examination (Schaer M, Gaschen F)

[3] Small Animal Internal Medicine, 6th Ed — Chapter 1: Approach to the Patient (Nelson RW, Couto CG)

[4] Notes on Canine Internal Medicine, 4th Ed — Laboratory Findings and Clinical Assessment