สุนัขของฉันก็เป็นหูหนวกแต่กำเนิดหรือไม่? — สัญญาณเตือนในพันธุ์ที่พบบ่อยเช่นดัลเมเชียน

สมอง/การรับรู้ถาม-ตอบคณะที่ปรึกษาสัตวแพทย์ Meongsiljang

สรุปข้อมูลจากตำราสัตวแพทย์เกี่ยวกับพันธุ์ที่เสี่ยงต่อหูหนวกแต่กำเนิด สาเหตุทางพันธุกรรม วิธีตรวจพบแต่เนิ่นๆ และจุดดูแลที่เจ้าของควรทำ

หูหนวกแต่กำเนิดคืออะไร? พบในพันธุ์ใดบ้าง?

ภาพสัตวแพทย์ตรวจหูของลูกสุนัขพันธุ์ดัลเมเชียน

หูหนวกแต่กำเนิดคือความบกพร่องทางการได้ยินแบบประสาทสัมผัสที่เกิดขึ้นตั้งแต่สุนัขเกิด โดยอาจเป็นข้างเดียว หรือทั้งสองข้าง ตำราสัตวแพทย์แบ่งหูหนวกเป็นแบบนำเสียงและแบบประสาทสัมผัส โดยหูหนวกแต่กำเนิดแบ่งเป็นแบบเกี่ยวข้องกับเม็ดสี(ขนขาว·เมอร์ล) และแบบไม่เกี่ยวข้องกับเม็ดสี การตรวจพบแต่เนิ่นๆ เป็นหัวใจสำคัญ จึงควรสังเกตที่บ้านก่อนว่าสุนัขไม่ตอบสนองเมื่อเรียกชื่อ แล้วยืนยันด้วยการตรวจการได้ยิน(BAER ฯลฯ) ที่คลินิกสัตว์ โดยเฉพาะในพันธุ์ที่มีขนขาวหรือขนเมอร์ล พบได้บ่อย และพันธุ์ที่ตำราอ้างถึงเป็นตัวอย่างของแบบเกี่ยวข้องกับเม็ดสีที่พบบ่อยคือ บ็อกเซอร์ ดักซ์ฮุนด์ แจ็ครัสเซลล์เทอร์เรียร์ ฯลฯ

ทำไมจึงพบบ่อยในพันธุ์เฉพาะ?

หูหนวกแต่กำเนิดแบ่งเป็น 'แบบเกี่ยวข้องกับเม็ดสี' ที่มีความสัมพันธ์ลึกซึ้งกับ เม็ดสี(pigment) ที่กำหนดขน และ 'แบบไม่เกี่ยวข้องกับเม็ดสี' ที่ไม่เกี่ยวกับเม็ดสี ตำราสัตวแพทย์อธิบายว่าหูหนวกแบบประสาทสัมผัสแต่กำเนิดมักเกี่ยวข้องกับ ขนขาวหรือขนเมอร์ล(merle) มากที่สุด ดังนั้นจึงพบบ่อยกว่าในสุนัขที่มียีนขนขาว·เมอร์ล และมักพบร่วมกับลักษณะทางพันธุกรรมอื่นๆ เช่น การเปลี่ยนแปลงสีม่านตา(ม่านตาเมอร์ล) หรือการลดลงของเม็ดสี หูหนวกแบบนี้มีลักษณะทางพันธุกรรม ดังนั้นลักษณะของพ่อแม่จึงสำคัญ อย่างไรก็ตาม การมีขนขาว·ตาฟ้าไม่ได้หมายความว่าทั้งหมดจะเป็นหูหนวก ความเกี่ยวข้องกับเม็ดสีควรเข้าใจว่าเป็น 'ปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยง' เท่านั้น

10 อันดับพันธุ์สุนัขที่พบบ่อยของหูหนวกแต่กำเนิด

รายการ	ปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับเม็ดสี	หมายเหตุตำรา
บ็อกเซอร์(Boxer)	ขนขาว·เกี่ยวข้องกับเม็ดสี	พันธุ์ที่ตำราระบุว่าเป็นแบบเกี่ยวข้องกับเม็ดสีที่พบบ่อย
ดักซ์ฮุนด์(Dachshund)	เมอร์ล·เกี่ยวข้องกับเม็ดสี	พันธุ์ที่ตำราระบุว่าเป็นแบบเกี่ยวข้องกับเม็ดสีที่พบบ่อย
แจ็ครัสเซลล์เทอร์เรียร์	ขนขาว·เกี่ยวข้องกับเม็ดสี	พันธุ์ที่ตำราระบุว่าเป็นแบบเกี่ยวข้องกับเม็ดสีที่พบบ่อย
พันธุ์ที่มีสัดส่วนขนขาวสูง	สัดส่วนขนขาว↑	แนวโน้มความเสี่ยงเพิ่มขึ้นเมื่อมีขนขาวมากขึ้น
พันธุ์ขนเมอร์ล(merle)	ยีนเมอร์ล	อาจพบร่วมกับม่านตาเมอร์ล·การเปลี่ยนแปลงสีม่านตา

หลักฐาน(Notes on Canine Internal Medicine) อธิบายว่าหูหนวกแบบประสาทสัมผัสแต่กำเนิดเกี่ยวข้องกับขนขาว·เมอร์ล และพบบ่อยในบ็อกเซอร์·ดักซ์ฮุนด์·แจ็ครัสเซลล์เทอร์เรียร์ ไม่ได้อ้างอิงอัตราการเกิดหูหนวกที่แม่นยำ(%) ตามหลักฐานที่ระบุ และอัตราการเกิดแตกต่างกันตามการวิจัย·ภูมิภาค

เช็กลิสต์สัญญาณของสุนัขหูหนวก

สัญญาณที่เจ้าของสามารถสังเกตได้ที่บ้าน - ไม่ตอบสนองเมื่อเรียกชื่อ: ไม่ตอบสนองต่อเสียงเรียกหรือเสียงของสุนัขพี่น้อง(ตำราอธิบายว่าสุนัขหูหนวกแต่กำเนิดตอบสนองต่อเสียงของพี่น้องน้อยลงขณะเล่น) - ไม่ตื่นจากหลับง่าย: อาจไม่ตื่นแม้มีเสียงดัง - ตกใจง่ายต่อสิ่งกระตุ้นเสียง: อาจตกใจหรือตอบสนองไวเมื่อเข้าหาจากด้านหลังอย่างกะทันหัน - หาทิศทางของเสียงไม่ได้: หูหนวกข้างเดียวอาจทำให้การรับรู้ทิศทางลดลง - เห่ามากเกินไป: อาจเห่าดังเพราะไม่ได้ยินเสียงตัวเอง หูหนวกข้างเดียวเจ้าของสังเกตได้ยาก การยืนยันที่แม่นยำต้องผ่านการตรวจการได้ยิน(BAER ฯลฯ) ที่คลินิกสัตว์

สถานการณ์ที่ต้องการตรวจทันที

หากตรงกับสถานการณ์ใดด้านล่าง ควรรับการตรวจการได้ยิน(BAER ฯลฯ) ที่คลินิกสัตว์ให้เร็วที่สุดเท่าที่เป็นไปได้ เพราะหูหนวกข้างเดียวแทบไม่สามารถระบุได้ด้วยตาเปล่า - พันธุ์ที่ตำราอ้างถึงแบบเกี่ยวข้องกับเม็ดสีที่พบบ่อย เช่น บ็อกเซอร์ ดักซ์ฮุนด์ แจ็ครัสเซลล์เทอร์เรียร์ - สุนัขที่มีสัดส่วนขนขาวสูงหรือมีลายเมอร์ล(merle) - กรณีที่มีตาฟ้า หรือการเปลี่ยนแปลงสีม่านตา·ม่านตาต่างสี(ม่านตาเมอร์ล) - กรณีที่พ่อแม่มีประวัติปัญหาการได้ยิน(หูหนวกทางพันธุกรรม) หูหนวกแต่กำเนิดมีลักษณะทางพันธุกรรม ดังนั้นยิ่งปัจจัยเหล่านี้ทับซ้อนกัน ความจำเป็นในการตรวจก็ยิ่งมากขึ้น

การตรวจ BAER ดำเนินการอย่างไร?

การตรวจ BAER(Brainstem Auditory Evoked Response, การตอบสนองทางเสียงของก้านสมอง) คือการตรวจการได้ยินที่ติดอิเล็กโทรดขนาดเล็กบนหนังศีรษะและให้เสียงผ่านหูฟัง แล้วบันทึกการตอบสนองทางไฟฟ้า(คลื่นสมอง) ของก้านสมองต่อสิ่งกระตุ้นนั้น สามารถประเมินแต่ละข้างแยกกันได้ จึงเป็นข้อได้เปรียบใหญ่ที่สามารถยืนยันหูหนวกข้างเดียวที่สังเกตได้ยากด้วยตาเปล่า การตรวจเองค่อนข้างรวดเร็ว และหากสุนัขอยู่นิ่งอาจทำโดยไม่ต้องดมยาสลบ แต่ถ้าขยับมากอาจใช้ยาทำให้สงบได้ เนื่องจากต้องการอุปกรณ์เฉพาะ จึงมักทำได้ที่คลินิกสัตว์มหาวิทยาลัยหรือคลินิกสัตว์ระดับ 2 บางแห่ง ควรปรึกษาสัตวแพทย์ผู้ดูแลเพื่อตัดสินใจเวลาและขั้นตอนที่ถูกต้อง

วิธีอยู่ร่วมกับสุนัขหูหนวก

หูหนวกแต่กำเนิดรักษายาก แต่สามารถอยู่อย่างมีความสุขได้ด้วยการดูแลที่ถูกต้อง - การฝึกสัญญาณภาพ: ฝึกด้วยสัญญาณมือ(นั่ง รอ) - ใช้การสั่นสะเทือน: กระตุ้นความสนใจด้วยการตบเท้าหรือสัมผัสเบาๆ - ไฟฉาย·เลเซอร์พอยน์เตอร์: สามารถเรียกด้วยแสงนุ่มๆ ในที่มืด - สวมสายจูงเสมอ: ไม่สามารถตรวจจับอันตรายด้วยเสียง จึงจำเป็นต้องมีสายจูงทั้งในสวนและกลางแจ้ง - ห้ามเข้าหาจากด้านหลัง: แสดงมือก่อนแล้วจึงสัมผัสเพื่อไม่ให้ตกใจ - ป้ายข้อมูลปลอกคอ: หากหลงทางจะไม่สามารถค้นหาด้วยสัญญาณเสียง จึงต้องติดข้อมูลลงทะเบียนเสมอ

สิ่งที่ต้องรู้เมื่อผสมพันธุ์·รับเลี้ยง

เนื่องจากหูหนวกแต่กำเนิดมีลักษณะทางพันธุกรรม สุนัขที่ตรวจพบหูหนวกข้างเดียว·สองข้างควรถูกตัดออกจากการผสมพันธุ์ตามคำแนะนำของสมาคมพันธุ์สุนัขระหว่างประเทศ สำหรับดัลเมเชียน แนะนำให้ผสมพันธุ์เฉพาะจากพ่อแม่ที่ผ่านการตรวจ BAER ปกติเท่านั้น เมื่อรับเลี้ยง ควรขอใบผลการตรวจ BAER จากผู้เพาะพันธุ์เสมอ

สัตวแพทย์ผู้ตรวจสอบคอนเทนต์นี้

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

สัตวแพทย์

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

หูหนวกแต่กำเนิดรักษาได้หรือไม่?

จนถึงปัจจุบันยังไม่ทราบวิธีการรักษาพื้นฐานที่ทำให้หูหนวกแบบประสาทสัมผัสแต่กำเนิดกลับคืนมา ดังนั้น 'การดูแล' จึงเป็นหัวใจสำคัญ หากตรวจพบแต่เนิ่นๆ และฝึกสัญญาณมือพร้อมจัดสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย สุนัขหูหนวกก็สามารถอยู่ได้ดี

หูหนวกข้างเดียวเป็นปัญหาในชีวิตประจำวันหรือไม่?

ในชีวิตประจำวันมักไม่มีความไม่สะดวกมากนัก อย่างไรก็ตาม การหาทิศทางของเสียงทำได้ยาก จึงต้องดูแลสายจูงกลางแจ้งมากขึ้น และเนื่องจากมีความเป็นไปได้ทางพันธุกรรม จึงแนะนำให้ตัดออกจากการผสมพันธุ์

ต่างจากหูหนวกในวัยชราอย่างไร?

หูหนวกแต่กำเนิดมีอยู่ตั้งแต่เกิดและมักมีสาเหตุทางพันธุกรรมที่เกี่ยวข้องกับลักษณะเม็ดสีเช่นขนขาว·เมอร์ล ในขณะที่หูหนวกในวัยชรา(presbycusis) เกิดขึ้นเมื่ออายุมากขึ้นโดยโครงสร้างที่เกี่ยวข้องกับโคเคลียเสื่อมถอยอย่างค่อยเป็นค่อยไปและไม่สามารถย้อนกลับได้ในทั้งสองข้าง ลักษณะเด่นคือปฏิกิริยาต่อเสียงจะค่อยๆ ลดลงิริยาต่อเสียงค่อยๆ ลดลง

สุนัขที่มีตาฟ้าทั้งหมดเป็นหูหนวกหรือไม่?

ไม่ใช่ แต่ตาฟ้า·ขนขาว·ลายเมอร์ลเป็นปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงของหูหนวกแต่กำเนิด โดยเฉพาะในพันธุ์ที่พบบ่อยหากพบตาฟ้าหรือการเปลี่ยนแปลงสีม่านตา แนะนำให้ตรวจการได้ยิน

แมวก็มีหูหนวกแต่กำเนิดหรือไม่?

ใช่ หูหนวกแต่กำเนิดเป็นที่รู้จักในแมวเช่นกัน โดยเฉพาะในแมวสีขาวที่มีตาฟ้า และหากมีตาฟ้าเพียงข้างเดียว อาจพบหูหนวกเฉพาะข้างนั้น อย่างไรก็ตาม อัตราการเกิดที่แน่นอนแตกต่างกันตามการวิจัย จึงยากที่จะระบุเป็นตัวเลขเดียว

แชร์