ประสิทธิภาพและการให้ Selenium

ภูมิคุ้มกันสารานุกรมส่วนผสมคณะที่ปรึกษาสัตวแพทย์ Meongsiljang

Selenium เป็นแร่ธาตุจำเป็นที่ช่วยสนับสนุนภูมิคุ้มกันและการทำงานของต่อมไทรอยด์ในสุนัขและแมว รวมถึงข้อมูลปริมาณที่แนะนำและข้อควรระวังเรื่องการได้รับมากเกินไป

Selenium คืออะไร

Selenium เป็นแร่ธาตุปริมาณน้อยที่จำเป็นต่อร่างกายของสุนัขและแมว ทำหน้าที่สร้างเอนไซม์ต้านอนุมูลอิสระและปกป้องเซลล์ภูมิคุ้มกัน สิ่งที่สำคัญอย่างยิ่งคือ การควบคุมปริมาณ หากได้รับไม่เพียงพอ อาจทำให้ภูมิคุ้มกันลดลงและเกิดความผิดปกติของกล้ามเนื้อได้ แต่หากได้รับมากเกินไปก็มีความเสี่ยงต่อการเป็นพิษ อาหารสำเร็จรูปส่วนใหญ่มี Selenium อยู่เพียงพอแล้ว จึงไม่ควรเสริมเพิ่มโดยไม่มีเหตุผล

หน้าที่ของ Selenium

Selenium ทำหน้าที่หลากหลายในร่างกาย โดยเฉพาะเป็นส่วนสำคัญของระบบต้านอนุมูลอิสระที่ป้องกันความเสียหายของเซลล์

ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ: เป็นส่วนประกอบของกลูตาไธโอนเปอร์ออกซิเดส (GPx) ซึ่งปกป้องเซลล์จากอนุมูลอิสระและความเครียดจากออกซิเดชัน

การทำงานที่เกี่ยวกับภูมิคุ้มกัน: Selenium เป็นแร่ธาตุปริมาณน้อยที่จำเป็น มีความสำคัญต่อการทำงานทางสรีรวิทยาปกติโดยรวม และกำลังมีการศึกษาถึงความเชื่อมโยงกับการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน

การทำงานของต่อมไทรอยด์: Selenium เป็นส่วนประกอบของซีลีโนเอนไซม์ (ไอโอโดไทโรนีนดีไอโอดิเนส) ที่เกี่ยวข้องกับการเผาผลาญฮอร์โมนต่อมไทรอยด์ การศึกษาในสัตว์เคี้ยวเอื้องรายงานว่าการขาด Selenium ยับยั้งกระบวนการเปลี่ยน T4 เป็น T3 ในเนื้อเยื่อ และในแมวมีรายงานว่าเมื่อความเข้มข้นของ Selenium ในอาหารสูงขึ้น ระดับ T3 ในซีรัมก็สูงขึ้นตาม และพบความสัมพันธ์เชิงบวกระหว่าง Selenium ในซีรัมกับ T3

สุขภาพระบบสืบพันธุ์: ไม่มีข้อมูลโดยตรงเกี่ยวกับปริมาณ Selenium ที่ต้องการในช่วงตั้งครรภ์และให้นม จึงสันนิษฐานว่าระดับที่เพียงพอในช่วงการเจริญเติบโต (0.3 มก. ต่ออาหาร 1 กก. อ้างอิง 4,000 กิโลแคลอรี) จะเพียงพอสำหรับช่วงสืบพันธุ์ด้วย

สุขภาพกล้ามเนื้อ: การขาด Selenium อาจทำให้เกิดการเสื่อมและบวมของกล้ามเนื้อโครงร่าง และความผิดปกติของกล้ามเนื้อหัวใจ (การเสื่อมของเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจและเนื้อตายใต้เยื่อบุหัวใจ)

ภาพรวม Selenium

ควรระวัง

셀레늄(Selenium)

항산화·면역력·갑상샘 기능 지원

ปริมาณแนะนำ: 강아지 약 87μg/1000kcal, 고양이 약 75μg/1000kcal

미국국립연구위원회 권장

งานวิจัยทางสัตวแพทย์กล่าวว่าอย่างไร

สภาวิจัยแห่งชาติสหรัฐอเมริกา (NRC) จัดให้ Selenium เป็นแร่ธาตุปริมาณน้อยที่จำเป็นสำหรับทั้งสุนัขและแมว ตามตำราโภชนาการสัตวแพทย์ ปริมาณ Selenium ในวัตถุดิบอาหารสัตว์แตกต่างกันอย่างมากตามชนิดของวัตถุดิบและความเข้มข้นของ Selenium ในดินที่ปลูกธัญพืช และปริมาณ Selenium ในเนื้อเยื่อสัตว์ก็แปรผันตามความเข้มข้นของ Selenium ในอาหารที่บริโภค ความสัมพันธ์ระหว่าง Selenium กับการเผาผลาญฮอร์โมนต่อมไทรอยด์มีรายงานในรูปแบบที่ว่าการขาด Selenium ในสัตว์เคี้ยวเอื้องยับยั้งกระบวนการเปลี่ยน T4 เป็น T3 และในแมวมีรายงานว่าเมื่อความเข้มข้นของ Selenium ในอาหารสูงขึ้น ระดับ T3 ในซีรัมก็สูงขึ้น และพบความสัมพันธ์เชิงบวกระหว่าง Selenium ในซีรัมกับ T3 อย่างไรก็ตาม หลักฐานที่จะระบุว่าความสัมพันธ์เหล่านี้ก่อให้เกิดโรคเฉพาะโดยตรงยังมีจำกัด ในแง่ของการดูดซึมทางชีวภาพ มีรายงานว่าอาหารแห้ง (ชนิดอัดเม็ด) มีอัตราการดูดซึม Selenium ประมาณ 53% ซึ่งสูงกว่าอาหารกระป๋องที่ประมาณ 30%

ปริมาณที่แนะนำ (ตามเกณฑ์ของ NRC)

สุนัขโตแนะนำประมาณ 87 μg ต่อ 1,000 กิโลแคลอรี และแมวโตแนะนำประมาณ 75 μg ต่อ 1,000 กิโลแคลอรี สุนัขและแมวที่กินอาหารสำเร็จรูปครบถ้วนที่จำหน่ายในท้องตลาดส่วนใหญ่ได้รับ Selenium เพียงพอตามเกณฑ์นี้แล้ว หากต้องการเสริมด้วยอาหารเสริม จำเป็นต้องปรึกษาสัตวแพทย์ก่อนเสมอ ปริมาณที่ต้องการจะแตกต่างกันไปตามน้ำหนักตัว สภาวะสุขภาพ และส่วนประกอบของอาหารที่ให้อยู่ในปัจจุบัน

อาหารที่อุดมด้วย Selenium

มีแหล่ง Selenium หลายชนิดที่สุนัขและแมวสามารถรับประทานได้จากอาหารธรรมชาติ

โปรตีนจากสัตว์: แซลมอน ปลาทูน่า ไข่แดง และตับไก่มี Selenium อุดมสมบูรณ์

อวัยวะภายใน: ตับและไตมี Selenium สะสมอยู่เป็นพิเศษในปริมาณมาก

อาหารทะเล: ปลาซาร์ดีนและกุ้งก็เป็นแหล่งที่ดี

บราซิลนัต: เป็นแหล่ง Selenium สูงสุดสำหรับมนุษย์ แต่ไม่แนะนำให้โดยตรงแก่สัตว์เลี้ยง

สารสกัดยีสต์: เป็นรูปแบบที่มีการดูดซึมดีและพบในอาหารสัตว์และอาหารเสริมบ่อยครั้ง

อาการขาดและอาการเกิน

อาการขาด Selenium: อาจเกิดการเสื่อมและบวมของกล้ามเนื้อโครงร่าง ความผิดปกติของกล้ามเนื้อหัวใจ (การเสื่อมของเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจและเนื้อตายใต้เยื่อบุหัวใจ) เบื่ออาหาร และหายใจลำบาก อย่างไรก็ตาม อาการเหล่านี้พบไม่บ่อยในสัตว์ที่กินอาหารสำเร็จรูปที่จำหน่ายในท้องตลาดเป็นประจำ

อาการเกิน (พิษ): การได้รับ Selenium มากเกินไปอาจทำให้เกิดภาวะโลหิตจางชนิดเม็ดเลือดแดงขนาดเล็กและสีซีด และความเสียหายของตับอย่างรุนแรง (เนื้อตายของเซลล์ตับและตับแข็ง) ในกรณีได้รับสะสมเป็นเวลานาน มีรายงานอาการผิวหนังและขนแห้ง ความผิดปกติของการเดิน (ภาวะขาเป๋) การเพิ่มจำนวนของเยื่อหุ้มกระดูกรอบข้อต่อ การเปลี่ยนสีฟัน และความบกพร่องของเคลือบฟัน การเสริมอาหารเสริมซ้อนกันโดยไม่ได้รับคำแนะนำ หรือการให้อวัยวะภายในในปริมาณมากเป็นประจำทุกวันเป็นสิ่งที่อันตราย

ข้อควรระวังเมื่อใช้อาหารเสริม Selenium

Selenium เป็นแร่ธาตุที่การขาดก็เป็นปัญหา แต่หากได้รับมากเกินไปอาจทำให้เกิดพิษรุนแรง เช่น ภาวะโลหิตจางหรือตับเสียหาย ตามรายงานในตำรา ความเข้มข้นของ Selenium ในอาหารที่ทำให้เกิดพิษในสุนัข (ประมาณ 5.0 มก./กก.) สูงกว่าระดับที่แนะนำมาก แต่ก็ไม่ควรวางใจและเสริมโดยพลการ เพราะการสะสมต่อเนื่องอาจเป็นอันตรายได้ หากสัตว์เลี้ยงกินอาหารเสริมรวมหรืออาหารสำเร็จรูปครบถ้วนอยู่แล้ว การเพิ่มผลิตภัณฑ์ Selenium อาจทำให้ได้รับซ้ำซ้อน นอกจากนี้ สำหรับแมว ยังไม่มีข้อมูลเพียงพอสำหรับการกำหนดขีดจำกัดความปลอดภัยสูงสุด (SUL) จึงต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ สัตว์เลี้ยงที่มีโรคต่อมไทรอยด์หรือโรคไตและตับ จำเป็นต้องปรึกษาสัตวแพทย์ก่อนตัดสินใจให้อาหารเสริม

สัตวแพทย์ผู้ตรวจสอบคอนเทนต์นี้

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

สัตวแพทย์

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

การให้บราซิลนัตแก่สุนัขช่วยเสริม Selenium ได้หรือไม่

ไม่แนะนำ เพราะแม้เพียงหนึ่งเมล็ดของบราซิลนัตก็มีปริมาณ Selenium สูงมาก สุนัขพันธุ์เล็กอาจได้รับ Selenium ถึงระดับก่อพิษได้ในครั้งเดียว นอกจากนี้ ปริมาณไขมันที่สูงยังเพิ่มความเสี่ยงต่อตับอ่อนอักเสบด้วย

สามารถเสริม Selenium เพิ่มเติมเพื่อเพิ่มภูมิคุ้มกันได้หรือไม่

สุนัขและแมวที่กินอาหารสำเร็จรูปครบถ้วนส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องเสริม หากสงสัยว่าขาด Selenium ควรตรวจเลือดก่อนแล้วให้ตามคำแนะนำของสัตวแพทย์จึงจะปลอดภัย

ภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานเกินในแมวมีความสัมพันธ์กับ Selenium อย่างไร

Selenium เป็นส่วนประกอบของซีลีโนเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการเผาผลาญฮอร์โมนต่อมไทรอยด์ ในสัตว์เคี้ยวเอื้องมีรายงานว่าการขาด Selenium ยับยั้งกระบวนการสร้าง T3 ในเนื้อเยื่อ และในการศึกษาแมวมีรายงานว่าเมื่อความเข้มข้นของ Selenium ในอาหารสูงขึ้น ระดับ T3 ในซีรัมก็สูงขึ้นตาม และพบความสัมพันธ์เชิงบวกระหว่าง Selenium ในซีรัมกับ T3 นอกจากนี้ยังมีรายงานว่าอาหารกระป๋อง (ชนิดเปียก) สำหรับแมวมี Selenium มากกว่าอาหารแห้ง อย่างไรก็ตาม ไม่สามารถสรุปได้ว่าความสัมพันธ์เหล่านี้ก่อให้เกิดภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานเกินโดยตรง หากสงสัยว่าแมวมีภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานเกิน ไม่ควรปรับปริมาณ Selenium เองโดยพลการ แต่ต้องดูแลตามการวินิจฉัยและคำแนะนำของสัตวแพทย์เสมอ

สัตว์เลี้ยงที่ตั้งครรภ์หรือให้นมต้องการ Selenium มากขึ้นหรือไม่

แม้ความต้องการสารอาหารจะเพิ่มขึ้นโดยรวมในช่วงตั้งครรภ์และให้นม แต่หากให้อาหารสำเร็จรูปสำหรับแมวตั้งครรภ์หรือสุนัขตั้งครรภ์โดยเฉพาะ ความต้องการ Selenium ก็จะได้รับการตอบสนองพร้อมกัน ไม่จำเป็นต้องเสริมเพิ่มเติมต่างหาก

สามารถตรวจสอบการขาด Selenium ได้ด้วยวิธีใด

ประเมินได้ด้วยการตรวจวัดความเข้มข้นของ Selenium ในซีรัมและเลือดทั้งหมด รวมถึงการวัดกิจกรรมของกลูตาไธโอนเปอร์ออกซิเดส หากมีความผิดปกติของขนหรือกล้ามเนื้ออ่อนแรงต่อเนื่อง ควรปรึกษาสัตวแพทย์

แชร์