ถูกใจ

แชร์

ลูกสุนัขท้องร่วงติดคนได้ไหม — อาการและวิธีป้องกันเชื้อซัลโมเนลลา

ระบบทางเดินอาหารไกด์โรคDr. Tony — Punnawat Phongkittirak

ซัลโมเนลลาเป็นเชื้อแบคทีเรียติดต่อจากสัตว์สู่คนในสุนัขและแมว ท้องร่วง ไข้ และภาวะขาดน้ำเป็นอาการหลัก เสี่ยงสูงเมื่อให้อาหารดิบ

การติดเชื้อซัลโมเนลลาคืออะไร?

การติดเชื้อซัลโมเนลลาเป็นโรคติดเชื้อทางเดินอาหารที่เชื้อ Salmonella ติดต่อสู่สุนัข แมว และคนได้ สิ่งสำคัญคือ การตรวจพบเร็วและการป้องกันแพร่เชื้อในบ้าน หากอุจจาระมีเลือดปนหรือเกิน 24 ชม. ต้องไปโรงพยาบาลทันที หลังจัดการอุจจาระต้องล้างมือ แยกจาน ช้อน ส้อม ผู้เลี้ยงต้องปฏิบัติตามสุขอนามัย โดยเฉพาะบ้านที่มีเด็ก ผู้สูงอายุ หรือหญิงตั้งครรภ์

สาเหตุและเส้นทางการติดเชื้อ

ซัลโมเนลลามักเข้าสู่ปากผ่าน อาหาร น้ำ หรืออุจจาระที่ปนเปื้อน แล้วเพิ่มจำนวนในลำไส้ เส้นทางการติดเชื้อที่พบบ่อยในสัตว์เลี้ยงคือเนื้อดิบ อาหารดิบ (Raw diet) ไข่ดิบ หรือการกินซากนกและสัตว์ฟันแทะในกลางแจ้ง หนังสือเรียนสัตวแพทยศาสตร์ระบุว่าอัตราการตรวจพบซัลโมเนลลาในอุจจาระของสุนัขและแมวที่กินอาหารดิบสูงกว่าที่กินอาหารทั่วไป คนติดเชื้อเมื่อสัมผัสอุจจาระ น้ำลาย หรือจานชามที่ปนเปื้อนของสัตว์เลี้ยงแล้วไม่ล้างมือก่อนนำเข้าปาก

รายการตรวจสอบอาการหลัก

อาการมักปรากฏภายใน 1-3 วันหลังติดเชื้อ ทั้งสุนัขและแมวมีอาการทางเดินอาหารเป็นศูนย์กลาง - ท้องร่วง: ท้องร่วงน้ำหรือมีเมือก/เลือดปน - อาเจียน: อาเจียนซ้ำๆ พร้อมเบื่ออาหาร - ไข้: สูงกว่า 38.5°C สัมผัสแล้วรู้สึกร้อน - ภาวะขาดน้ำ: เหงือกเหนียวและผิวหนังยืดหยุ่นลดลง - อ่อนแรง: ตอบสนองช้ากว่าปกติและพยายามซ่อนตัว - ปวดท้อง: หลีกเลี่ยงเมื่อสัมผัสท้องหรือห่อตัว สัตว์เลี้ยงอายุน้อยหรือแก่และภูมิคุ้มกันอ่อนแออาจรุนแรงเป็นภาวะพิษเหตุติดเชื้อได้

ภาพประกอบอาการหลักของการติดเชื้อซัลโมเนลลาในสัตว์เลี้ยง

สถานการณ์ที่ต้องไปโรงพยาบาลทันที

หากมีอาการใดอาการหนึ่งต่อไปนี้ต้องไปโรงพยาบาลสัตว์ทันที อุจจาระมีเลือดเกิน 24 ชม. หรือ อาเจียนจนดื่มน้ำไม่ได้ หรือ เหงือกซีดหรือม่วง หรือ อุณหภูมิร่างกายเกิน 40°C หรือ ภาวะอุณหภูมิร่างกายต่ำ หรือในลูกสุนัข/สัตว์แก่ที่ อ่อนแรงไม่ตอบสนอง เป็นกรณีฉุกเฉิน ซัลโมเนลลาที่แพร่สู่กระแสเลือดอาจเป็นพิษเหตุติดเชื้อและคุกคามชีวิตภายในไม่กี่ชั่วโมง

การวินิจฉัยทำอย่างไร?

การวินิจฉัยพื้นฐานคือ การตรวจอุจจาระ เพาะเชื้อซัลโมเนลลาโดยตรงหรือใช้ PCR เนื่องจากเสี่ยงติดเชื้อข้าม สัตวแพทย์จะเก็บตัวอย่างในชุดป้องกัน ตรวจเลือดเพื่อดูภาวะขาดน้ำ ระดับการอักเสบ และความเสียหายของอวัยวะ กรณีรุนแรงใช้อัลตราซาวนด์ช่องท้องตรวจบวมของลำไส้หรือภาวะแทรกซ้อน บางครั้งเพิ่มการทดสอบความไวของยาต้านจุลชีพเพื่อตรวจสอบการดื้อยา

เปรียบเทียบระดับอาการเล็กน้อย รุนแรง และฉุกเฉิน

รายการ	เล็กน้อย	ปานกลาง	ฉุกเฉิน
ลักษณะอุจจาระ	อุจจาระเหลว 1-2 ครั้ง	ท้องร่วงน้ำซ้ำๆ มีเมือก	อุจจาระมีเลือดหรือสีดำ
ความอยากอาหาร/พลัง	70-80% ของปกติ	กินน้อยและอ่อนแรง	ไม่กินเลยและอ่อนแรง
อุณหภูมิร่างกาย	ปกติหรือสูงเล็กน้อย	38.5-39.5°C	เกิน 40°C หรือต่ำ
การรับมือ	สังเกต 24 ชม. แล้วพบแพทย์	มาโรงพยาบาลวันนี้	พบแพทย์ฉุกเฉินทันที

อาการอาจเปลี่ยนแปลงเร็วตามตัวสัตว์ อายุ และสถานะภูมิคุ้มกัน

วิธีการรักษา

หัวใจของการรักษาคือ การแก้ไขภาวะขาดน้ำด้วยน้ำเกลือ และการปรับสมดุลอิเล็กโทรไลต์ การรักษาแบบประคับประคอง กรณีเล็กน้อยอาจหายด้วยน้ำเกลือและยาปกป้องทางเดินอาหารเพียงอย่างเดียว แต่หนังสือเรียนสัตวแพทย์แนะนำให้หลีกเลี่ยงการใช้ยาปฏิชีวนะที่ไม่เหมาะสม และใช้เฉพาะเมื่อมีหลักฐานการติดเชื้อในกระแสเลือดหรือภูมิคุ้มกันอ่อนแอ กรณีนี้พิจารณาใช้ Amoxicillin ร่วมกับ Enrofloxacin ดังนั้นสัตวแพทย์จะพิจารณาใช้ยาปฏิชีวนะและระยะเวลาตามอาการและผลตรวจ หากอาเจียนรุนแรงต้องนอนโรงพยาบาลอดอาหารและให้น้ำเกลือทางหลอดเลือดดำ

สุนัขรับการรักษาด้วยน้ำเกลือที่โรงพยาบาลสัตว์

การจัดการในบ้านและการป้องกันแพร่เชื้อ

ซัลโมเนลลาติดต่อสู่คนได้ การจัดการในบ้านจึงสำคัญมาก - แยก: แยกพื้นที่จากสัตว์เลี้ยงอื่นและเด็กจนกว่าจะหาย - จัดการอุจจาระ: สวมถุงมือใช้ครั้งเดียวและห่อถุงพลาสติกสองชั้น - ฆ่าเชื้อ: จานชามและพื้นใช้สารฟอกขาวเจือจาง (1:32) สัมผัสเกิน 10 นาที - ล้างมือ: ล้างด้วยสบู่เกิน 20 วินาทีหลังสัมผัส โดยเฉพาะก่อนมื้ออาหาร - อาหาร: ช่วงฟื้นตัวให้อาหารพิเศษย่อยง่ายปริมาณน้อยบ่อยครั้ง เชื้ออาจยังอยู่ในอุจจาระ ต้องดูแลสุขอนามัยต่ออย่างน้อย 2-4 สัปดาห์หลังจบการรักษา

ข้อควรระวังเมื่อให้อาหารดิบและเนื้อดิบ

อาหารดิบ (Raw diet) เนื้อดิบ และไข่ดิบเป็นแหล่งติดเชื้อซัลโมเนลลาหลัก หนังสือเรียนสัตวแพทย์ระบุว่าเนื้อดิบและไข่ดิบมีระดับการปนเปื้อนจุลินทรีย์สูง อาจเสี่ยงต่อผู้เตรียมอาหารและครอบครัว โดยเฉพาะเด็ก ผู้สูงอายุ และผู้ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ การศึกษาผลิตภัณฑ์อาหารดิบที่จำหน่ายจริงพบการปนเปื้อนซัลโมเนลลาในบางผลิตภัณฑ์ ดังนั้นบ้านที่มีผู้ภูมิคุ้มกันอ่อนแอควรพิจารณาให้อาหารดิบอย่างรอบคอบ หากจำเป็นต้องให้ต้องเลือกผลิตภัณฑ์จากผู้ผลิตที่น่าเชื่อถือและฆ่าเชื้อจานชามและเคาน์เตอร์ทุกครั้ง ระวังการปนเปื้อนข้ามในตู้เย็นด้วย

สัตวแพทย์ผู้ตรวจสอบคอนเทนต์นี้

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

สัตวแพทย์

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์

ตรวจสอบเมื่อ 2026-04-29

คำถามที่พบบ่อย

สัตว์เลี้ยงที่ไม่มีอาการสามารถแพร่ซัลโมเนลลาได้ไหม?

ได้ สัตว์เลี้ยงที่แข็งแรงไม่มีอาการอาจอยู่ในสถานะ 'พาหะไม่มีอาการ' ที่ขับเชื้อซัลโมเนลลาทางอุจจาระ ดังนั้นการล้างมือหลังจัดการอุจจาระจึงสำคัญเสมอ

คนสามารถแพร่เชื้อสู่สัตว์เลี้ยงได้ไหม?

พบได้น้อยแต่เป็นไปได้ หากผู้เลี้ยงติดเชื้อซัลโมเนลลาแล้วไม่ล้างมือก่อนสัมผัสปากหรือจานชามของสัตว์เลี้ยงอาจแพร่เชื้อได้

สามารถป้องกันด้วยวัคซีนได้ไหม?

ปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนซัลโมเนลลาสำหรับสุนัขและแมว การป้องกันคือการหลีกเลี่ยงการกินอาหารและน้ำที่ปนเปื้อนและรักษาสุขอนามัย

สามารถติดเชื้อซ้ำหลังหายขาดได้ไหม?

ได้ ภูมิคุ้มกันไม่คงตลอดชีวิตจึงอาจติดเชื้อซ้ำได้ โดยเฉพาะหากยังให้อาหารดิบอยู่

การรักษามักใช้เวลานานแค่ไหน?

เล็กน้อย 3-7 วัน รุนแรงที่ต้องนอนโรงพยาบาล 1-2 สัปดาห์ แต่เชื้ออาจหายไปจากอุจจาระในอีกไม่กี่สัปดาห์

บ้านที่มีผู้ภูมิคุ้มกันอ่อนแอต้องระวังเป็นพิเศษ

หากมีทารก ผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไป หญิงตั้งครรภ์ หรือผู้รับเคมีบำบัดหรือยากดภูมิคุ้มกัน ความเสี่ยงการสัมผัสซัลโมเนลลาจะสูงขึ้นมาก หากสัตว์เลี้ยงได้รับการวินิจฉัยติดเชื้อ ให้แบ่งปันบันทึกการรักษาของครอบครัวกับแพทย์และแยกสัตว์เลี้ยงออกจากห้องนอนและห้องครัวชั่วคราว หากสมาชิกในครอบครัวมีอาการท้องร่วงหรือไข้ ต้องไปพบแพทย์ทันที

แชร์

คอนเทนต์ที่เกี่ยวข้อง

แมวแก่ไม่ยอมกินอาหาร — สรุปการเลือกอาหารสำหรับแมวที่มีระบบย่อยอาหารอ่อนแอ

เชื่อตารางเกรดอาหารในอินเทอร์เน็ตได้เลยหรือไม่ — เกณฑ์เลือกที่แท้จริงจากสัตวแพทย์ 2026

รอยัลคาเน็ท vs ฮิลส์ vs เพียวรีน่า vs ออริเจน — สัตวแพทย์แนะนำแบรนด์ที่เหมาะกับลูกคุณ

อาการ สาเหตุ การวินิจฉัย การรักษา และจุดดูแลสำคัญของโรคทรวงอกมีน้ำนมในแมว

การจัดการสุขภาพสุนัขขณะเดินทาง: อาการ สาเหตุ การวินิจฉัย การรักษา และจุดสำคัญ

อาการ สาเหตุ การวินิจฉัย การรักษา และจุดจัดการโรคเหาในสุนัข

สรุปอาการ สาเหตุ การวินิจฉัย การรักษา และการดูแล Giardia ในสุนัข

อาการ สาเหตุ การวินิจฉัย การรักษา และจุดจัดการของเชื้อเหาแมว (โลน)

ยาป้องกันชนิดรับประทานสำหรับสุนัข (กลุ่ม Isoxazoline) อาการ สาเหตุ การวินิจฉัย การรักษา และจุดจัดการ

เนื้องอกในช่องปากสุนัข (โดยรวม) อาการและสาเหตุ การวินิจฉัยและการรักษาและจุดจัดการรวม

เอกสารอ้างอิง

[1] Greene CE, ed. Infectious Diseases of the Dog and Cat. 4th ed. Elsevier; 2012. Chapter on Salmonellosis

[2] Little SE, ed. The Cat: Clinical Medicine and Management. 2nd ed. Elsevier; 2016. Bacterial Enteric Infections

[3] Randall LP, Cooles SW, Osborn MK, et al. Antibiotic resistance genes, integrons and multiple antibiotic resistance in thirty-five serotypes of Salmonella enterica isolated from humans and animals in the UK. J Antimicrob Chemother. 2004;53:208

[4] CDC. Salmonella Infections Linked to Pet Food and Treats. Public Health Guidelines