การผ่าตัดกระดูกหักในสุนัข ORIF คืออะไร? — สรุปตั้งแต่ขั้นตอนการผ่าตัดไปจนถึงการฟื้นตัว

ข้อต่อถาม-ตอบคณะที่ปรึกษาสัตวแพทย์ Meongsiljang

การผ่าตัดลดและตรึงกระดูกหักแบบเปิด (ORIF) คือการผ่าตัดกระดูกที่หักโดยตรงและทำให้มั่นคงด้วยอุปกรณ์ตรึงโลหะ เราสรุปขั้นตอนการผ่าตัดและกระบวนการฟื้นตัวให้เจ้าของเข้าใจง่าย

การผ่าตัดลดและตรึงกระดูกหักแบบเปิด (ORIF) คืออะไร?

ภาพเอ็กซ์เรย์และสัตวแพทย์ตรวจสอบบริเวณกระดูกหักของสุนัข

การผ่าตัดลดและตรึงกระดูกหักแบบเปิด (ORIF, Open Reduction and Internal Fixation) คือการผ่าตัดทางศัลยกรรมกระดูกโดยการเปิดผิวหนังเพื่อจัดชิ้นกระดูกที่หักให้ตรงกันและทำให้มั่นคงด้วยอุปกรณ์ตรึงโลหะเช่นหมุด·สกรู·แผ่นโลหะ หัวใจสำคัญคือการจัดเรียงที่แม่นยำ หากชิ้นกระดูกที่หักไม่ตรงกันและติดกัน จะทำให้การเดินผิดปกติตลอดชีวิต ดังนั้นสำหรับกระดูกหักที่ซับซ้อนซึ่งไม่สามารถตรึงด้วยเฝือกได้ง่ายๆ ORIF จึงเป็นมาตรฐานการรักษา

กรณีใดบ้างที่จำเป็นต้องใช้ ORIF?

กระดูกหักทุกกรณีไม่จำเป็นต้องผ่าตัด กรณีที่ชิ้นกระดูกแตกเป็นหลายชิ้น (กระดูกหักแบบบดขยี้) หรือมีการบุกรุกถึงผิวข้อต่อ หรือกระดูกยาวที่รับน้ำหนัก (เช่นกระดูกต้นขา·กระดูกหน้าแข้ง·กระดูกแขน) หัก จะพิจารณาใช้ ORIF เป็นลำดับแรก ในทางกลับกัน กระดูกหักแบบร้าวหรือกระดูกหักบางกรณีในสัตว์อายุน้อยสามารถติดได้ดีด้วยเฝือกหรือดามกระดูก สัตวแพทย์จะพิจารณาว่าจะผ่าตัดหรือไม่หลังจากดูลักษณะกระดูกหักด้วยเอ็กซ์เรย์และซีทีสแกน

เปรียบเทียบการรักษาแบบอนุรักษ์กับการผ่าตัด ORIF

รายการ	การรักษาแบบอนุรักษ์ (ดาม·เฝือก)	การผ่าตัด ORIF
กลุ่มเป้าหมาย	กระดูกหักแบบธรรมดา สัตว์อายุน้อย	กระดูกหักแบบซับซ้อน·บุกรุกข้อต่อ·กระดูกยาว
แนวโน้มการฟื้นตัวของการทำงาน	หลากหลายตามลักษณะกระดูกหักและสัตว์แต่ละตัว	การฟื้นตัวของการทำงานค่อนข้างเร็วเนื่องจากตรึงแน่น
ความแม่นยำในการจัดเรียงใหม่	ปานกลาง	สูงมาก
การรับน้ำหนักในระยะแรก	ยาก	เป็นไปได้
ความมั่นคงของการตรึง	พึ่งพาการตรึงภายนอก	มั่นคงด้วยอิมพลานต์โลหะภายใน

การตัดสินใจผ่าตัดต้องทำโดยสัตวแพทย์หลังการตรวจด้วยภาพเท่านั้น

การผ่าตัดดำเนินไปอย่างไร?

ORIF ดำเนินการภายใต้การดมยาสลบโดยเปิดบริเวณกระดูกหักเพื่อดูกระดูกโดยตรง - การลด (reduction): จัดชิ้นกระดูกที่ผิดตำแหน่งให้กลับสู่ตำแหน่งเดิม - การตรึง (fixation): ทำให้มั่นคงด้วยอิมพลานต์โลหะ อุปกรณ์ตรึงที่ใช้มีทั้งหมุดใส่ในโพรงกระดูก แผ่นโลหะและสกรูที่ติดบนผิวกระดูก และอุปกรณ์ตรึงภายนอกที่จับจากภายนอก ใช้แบบเดี่ยวหรือผสมกันตามลักษณะกระดูกหัก

ภาพประกอบผ่าตัดกระดูกต้นขาหักของสุนัขที่ตรึงด้วยแผ่นโลหะและสกรู

สิ่งที่ต้องตรวจสอบก่อนผ่าตัด

เนื่องจาก ORIF เป็นการผ่าตัดที่ต้องดมยาสลบและเปิดแผล สัตว์สูงอายุที่มีโรคประจำตัวต้องประเมินความเสี่ยงการดมยาสลบก่อนด้วยการตรวจเลือด·อัลตราซาวนด์หัวใจ·เอ็กซ์เรย์ทรวงอก นอกจากนี้หากเป็นกระดูกหักแบบเปิด (กระดูกโผล่ออกมานอกผิวหนัง) การควบคุมการติดเชื้อเป็นลำดับแรกจึงต้องกำหนดเวลาผ่าตัดหลังการปฐมพยาบาล ควรปรึกษาสัตวแพทย์อย่างเพียงพอเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายที่คาดการณ์ ประเภทอิมพลานต์ และความเป็นไปได้ที่จะเกิดซ้ำก่อนตัดสินใจ

กระบวนการฟื้นตัวหลังผ่าตัด

ทันทีหลังผ่าตัดจะใช้ยาแก้ปวดหลายวันเพื่อลดอาการบวมและปวด อย่างไรก็ตามตามตำราเรียน ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) ช่วยลดปวดแต่สามารถชะลอการติดของกระดูกได้ ดังนั้นสัตวแพทย์จะพิจารณาประเภทยา·ขนาดยา·ระยะเวลาอย่างรอบคอบตามน้ำหนักตัวและสถานะการฟื้นตัว ช่วงแรกหลังผ่าตัดต้องจำกัดการเคลื่อนไหวอย่างเคร่งครัดในกรง จากนั้นอนุญาตให้เดินเล่นด้วยเชือกสั้นๆ เป็นขั้นตอนภายในขอบเขตที่สัตวแพทย์กำหนด ถ่ายภาพเอ็กซ์เรย์เป็นระยะเพื่อตรวจสอบการก่อตัวของกระดูกค้ำและการติดของกระดูก ระยะเวลาการฟื้นตัวทั้งหมดขึ้นอยู่กับลักษณะกระดูกหักและสถานะของสัตว์แต่ละตัว จึงต้องปฏิบัติตามการตัดสินใจของสัตวแพทย์

สุนัขพันผ้าพันแผลขาพักฟื้นในกรงหลังผ่าตัด

จุดสำคัญในการดูแลที่บ้านที่ต้องปฏิบัติตาม

- จำกัดกิจกรรม: ห้ามกระโดดหรือขึ้นลงบันไดเด็ดขาด - ควบคุมน้ำหนัก: ความอ้วนทำให้ภาระเกินต่ออุปกรณ์ตรึง - ดูแลแผล: หากบริเวณผ่าตัดแดงหรือมีน้ำเหลืองไหล ให้ไปโรงพยาบาลทันที - โภชนาการ: ช่วงฟื้นตัวหลังผ่าตัด การได้รับอาหารที่สมดุลและสารอาหารที่เพียงพอมีความสำคัญ หากอาการเบื่ออาหารยังคงอยู่หรือเป็นสัตว์สูงอายุ·โรคเมตาบอลิซึม (เช่นภาวะต่อมหมวกไตทำงานเกิน) การติดของกระดูกอาจใช้เวลานานขึ้น จึงควรปรึกษาสัตวแพทย์เกี่ยวกับการจัดการโภชนาการ - ฟื้นฟูสมรรถภาพ: การเพิ่มปริมาณการออกกำลังกายเป็นขั้นตอนตามคำสั่งของสัตวแพทย์จะช่วยลดการฝ่อของกล้ามเนื้อ จุดเริ่มต้นและวิธีการฟื้นฟูสมรรถภาพขึ้นอยู่กับสถานะการติดของกระดูกที่ตรวจสอบด้วยเอ็กซ์เรย์และสถานะของสัตว์แต่ละตัว ซึ่งสัตวแพทย์จะเป็นผู้ตัดสินใจ

หากพบสัญญาณเหล่านี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันที

อาการบวมรุนแรง·มีไข้·หนองที่บริเวณผ่าตัด การเดินผิดปกติอย่างฉับพลันที่ไม่สามารถวางเท้าได้เลย ความรู้สึกที่อุปกรณ์ตรึงโผล่ออกมานอกผิวหนัง อาการเบื่ออาหาร·อ่อนเพลียที่ติดต่อกันเกิน 3 วัน เป็นสัญญาณของภาวะแทรกซ้อน แม้จะพบได้น้อย แต่การแตกของอุปกรณ์ตรึง ภาวะกระดูกอักเสบจากการติดเชื้อ และการติดของกระดูกล่าช้าอาจเกิดขึ้นได้ และในกรณีนี้อาจต้องผ่าตัดซ้ำ หากต้องการการปกป้องข้อต่อหลังผ่าตัด สามารถดู คู่มือการดูแลข้อต่อในสุนัข เพิ่มเติมได้

สัตวแพทย์ผู้ตรวจสอบคอนเทนต์นี้

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

สัตวแพทย์

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

ต้องถอดหมุดหรือแผ่นโลหะที่ฝังในกระดูกออกในภายหลังหรือไม่?

ส่วนใหญ่ไม่ต้องถอดออกก็ได้ แต่หากอยู่ใกล้แผ่นเจริญเติบโตของสัตว์อายุน้อย หรือเกิดปฏิกิริยาต่อสิ่งแปลกปลอม·การติดเชื้อ จะทำการผ่าตัดถอดออกหลังกระดูกติดสนิท

หลังผ่าตัดจะใช้เวลาเดินได้กี่วัน?

ความเร็วในการฟื้นตัวขึ้นอยู่กับบริเวณกระดูกหัก วิธีการตรึง และสถานะของสัตว์แต่ละตัว หากมีการตรึงภายในที่มั่นคง มักจะวางเท้าและฟื้นการทำงานได้ค่อนข้างเร็ว แต่เวลาที่เหมาะสมต้องให้สัตวแพทย์พิจารณาจากการติดของกระดูกด้วยเอ็กซ์เรย์ ระยะเวลาการฟื้นตัวสมบูรณ์ก็แตกต่างกันมากในแต่ละตัว

แมวสามารถรับ ORIF ได้หรือไม่?

ได้ แมวก็รับได้เช่นกัน แต่เนื่องจากตัวเล็กจึงต้องการอิมพลานต์ขนาดเล็ก และมีความไวต่อการบาดเจ็บของแผ่นเจริญเติบโตมากกว่า จึงควรปรึกษาสัตวแพทย์ศัลยกรรมกระดูกที่มีประสบการณ์

ไม่ผ่าตัด ORIF ใช้แค่เฝือกได้หรือไม่?

กระดูกหักแบบธรรมดาทำได้ แต่หากข้อต่อหรือกระดูกยาวหักซับซ้อน เฝือกไม่สามารถรักษาการจัดเรียงได้ อาจนำไปสู่การติดผิดรูปหรือไม่ติด

หลังผ่าตัดสามารถเดินเล่นเมื่อไหร่?

เวลาเริ่มเดินเล่นใหม่ขึ้นอยู่กับสถานะการติดของกระดูกมากกว่าวันที่กำหนด เริ่มจากเดินเล่นด้วยเชือกสั้นๆ ภายในขอบเขตที่สัตวแพทย์กำหนด เพิ่มเวลาเดินบนพื้นราบอย่างค่อยเป็นค่อยไป และห้ามวิ่งหรือกระโดดจนกว่าจะตรวจสอบด้วยเอ็กซ์เรย์ว่ากระดูกติดเพียงพอแล้ว

แชร์