ถูกใจ

แชร์

อาการระยะแรกและการดูแลภาวะหัวใจล้มเหลวในสุนัข

หัวใจถาม-ตอบคณะที่ปรึกษาสัตวแพทย์ Meongsiljang

การสังเกตอาการระยะแรกของภาวะหัวใจล้มเหลวในสุนัขได้เร็ว ช่วยชะลอการดำเนินของโรคด้วยยาและการดูแลชีวิตประจำวัน เนื้อหานี้สรุปสัญญาณที่ตรวจได้ที่บ้าน เช่น อาการไอ การหายใจเปลี่ยนแปลง และความกระฉับกระเฉงลดลง รวมถึงวิธีดูแล

ภาวะหัวใจล้มเหลวในสุนัขคืออะไร?

สัตวแพทย์กำลังใช้หูฟังตรวจหัวใจสุนัขพันธุ์เล็ก

ภาวะหัวใจล้มเหลวในสุนัขเป็นโรคหัวใจที่หัวใจสูบฉีดเลือดไปทั่วร่างกายได้ไม่เพียงพอต่อความต้องการ ทำให้มีของเหลวคั่งในปอดหรือช่องท้อง หากตรวจพบตั้งแต่ระยะแรก การรักษาด้วยยาและการดูแลชีวิตประจำวันก็ช่วยชะลอการดำเนินของโรคได้อย่างมาก สิ่งที่ห้ามมองข้ามคือผู้เลี้ยงต้องสังเกตสัญญาณระยะแรกก่อน เช่น อาการไอ การหายใจเปลี่ยนแปลง และความกระฉับกระเฉงลดลง บทความนี้สรุปอาการระยะแรกที่ตรวจได้ที่บ้านและวิธีดูแลหลังวินิจฉัย

สาเหตุของภาวะหัวใจล้มเหลว

สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดของภาวะหัวใจล้มเหลวในสุนัขคือโรคลิ้นหัวใจ โดยเฉพาะภาวะลิ้นไมทรัลรั่วที่พบมากในสุนัขพันธุ์เล็ก เมื่อลิ้นหัวใจปิดไม่สนิท เลือดจะไหลย้อนและทำให้หัวใจทำงานหนักเกินไป ในสุนัขพันธุ์ใหญ่ สาเหตุสำคัญคือโรคกล้ามเนื้อหัวใจขยาย (Dilated Cardiomyopathy) ซึ่งทำให้กล้ามเนื้อหัวใจบางและยืดออกจนแรงบีบตัวลดลง นอกจากนี้ ความผิดปกติของหัวใจแต่กำเนิด การติดพยาธิหนอนหัวใจ และภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะที่เป็นอยู่นานก็อาจนำไปสู่ภาวะหัวใจล้มเหลวได้

5 อาการระยะแรกที่ผู้เลี้ยงควรตรวจสอบ

ไอแห้ง: อาการไอที่รุนแรงขึ้นเมื่อนอนในช่วงกลางคืนหรือเช้ามืด เกิดจากหัวใจที่โตขึ้นกดหลอดลม

อัตราการหายใจเพิ่มขึ้น: ควรระวังหากขณะนอนหลับหายใจเร็วกว่าปกติอย่างเห็นได้ชัดหรือดูเหมือนต้องออกแรงหายใจ การหายใจที่เปลี่ยนแปลงขณะหลับอาจเป็นสัญญาณระยะแรกว่าภาระของหัวใจเพิ่มขึ้น จึงควรบันทึกอัตราการหายใจขณะหลับตามปกติไว้ และหากสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงควรให้สัตวแพทย์ตรวจ

ทนต่อการออกกำลังกายลดลง: เหนื่อยง่ายแม้เดินเล่นระยะสั้นหรือหยุดยืนกลางทาง

ความกระฉับกระเฉงลดลง: สนใจเล่นน้อยลงและใช้เวลานอนเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

ความอยากอาหารลดลง: เริ่มปฏิเสธอาหารหรือขนมที่เคยกินได้ดี

สุนัขสีขาวพันธุ์เล็กนอนพักอย่างอ่อนแรงบนโซฟา

การดำเนินของภาวะหัวใจล้มเหลวในแต่ละระยะ

ตามเกณฑ์การแบ่งโรคหัวใจทางสัตวแพทย์ ภาวะหัวใจล้มเหลวแบ่งเป็นระยะ A~D การทราบว่าสัตว์เลี้ยงอยู่ในระยะใดช่วยให้เข้าใจแนวทางการรักษา

ระยะ	สภาพ	ลักษณะสำคัญ
A	กลุ่มเสี่ยงสูง	โครงสร้างหัวใจยังไม่เปลี่ยนแปลง มีเพียงแนวโน้มจากสายพันธุ์และพันธุกรรม
B1	การเปลี่ยนแปลงระยะแรก	มีเสียงฟู่ของหัวใจแต่ขนาดหัวใจปกติ
B2	หัวใจโต	ขนาดหัวใจเพิ่มขึ้น แต่ยังไม่มีอาการ
C	เริ่มมีอาการ	มีอาการไอ หายใจลำบาก และทนต่อการออกกำลังกายลดลง
D	ระยะสุดท้าย	ไม่ตอบสนองต่อการรักษามาตรฐาน

หากมีอาการเหล่านี้ ให้ไปโรงพยาบาลสัตว์ทันที

หากมีอาการต่อไปนี้ ต้องไปโรงพยาบาลสัตว์ทันที • หายใจแรงและเร็วแม้ขณะพัก (50 ครั้งต่อนาทีขึ้นไป) • ลิ้นหรือเหงือกเปลี่ยนเป็นสีน้ำเงินจากภาวะเขียวคล้ำ • ล้มลงหรือหมดสติกะทันหัน • ช่องท้องโตขึ้นอย่างรวดเร็วจากของเหลวในช่องท้อง โดยเฉพาะภาวะเขียวคล้ำและหมดสติหมายถึงร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพออย่างรุนแรง เป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องรับมือภายในไม่กี่นาที

การตรวจวินิจฉัยที่โรงพยาบาลสัตว์

หากสงสัยภาวะหัวใจล้มเหลว สัตวแพทย์จะวินิจฉัยโดยใช้การตรวจหลายอย่างร่วมกัน

การฟังเสียงหัวใจ: ขั้นตอนแรกเพื่อตรวจหาเสียงฟู่หรือเสียงหัวใจที่ผิดปกติ

เอกซเรย์ทรวงอก: ตรวจการเปลี่ยนแปลงของขนาดหัวใจและตรวจว่ามีของเหลวคั่งในปอดหรือไม่ (ภาวะปอดบวมน้ำ)

อัลตราซาวนด์หัวใจ: เป็นการตรวจที่แม่นยำที่สุด สามารถดูสภาพลิ้นหัวใจ แรงบีบตัวของหัวใจห้องล่าง และการไหลย้อนของเลือดได้โดยตรง

การตรวจเลือด: ตรวจค่าบ่งชี้ความเสียหายของหัวใจ รวมถึงการทำงานของไตและตับ เป็นการตรวจที่จำเป็นก่อนเริ่มรักษาด้วยยา

ห้องตรวจที่แสดงภาพหัวใจสุนัขบนจออัลตราซาวนด์หัวใจ

ยาที่ใช้รักษาภาวะหัวใจล้มเหลว

หัวใจสำคัญของการรักษาภาวะหัวใจล้มเหลวคือการใช้ยาหลายชนิดร่วมกัน สัตวแพทย์จะสั่งยาตามระยะและสภาพของโรค

ยาขับปัสสาวะ: ขับของเหลวที่คั่งในปอดหรือช่องท้องออกทางปัสสาวะ ช่วยให้หายใจสะดวกขึ้น เป็นยาพื้นฐานที่สุดในการดูแลภาวะหัวใจล้มเหลว

ยาขยายหลอดเลือด: ขยายหลอดเลือดเพื่อลดภาระที่หัวใจต้องสูบฉีดเลือดออกไป ช่วยลดทั้งปริมาณเลือดก่อนเข้าสู่หัวใจและแรงต้านหลังการบีบตัว ทำให้หัวใจรักษาการไหลเวียนได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

ยากระตุ้นหัวใจ: เพิ่มแรงบีบตัวของกล้ามเนื้อหัวใจเพื่อให้การไหลเวียนเลือดดีขึ้น

ชนิดและขนาดยาแตกต่างกันตามสภาพ จึงต้องปฏิบัติตามใบสั่งยาของสัตวแพทย์

ผู้เลี้ยงกำลังป้อนยาให้สุนัขพันธุ์เล็กที่บ้าน

แนวทางดูแลที่บ้าน

การดูแลที่บ้านอย่างสม่ำเสมอหลังวินิจฉัยสามารถยกระดับคุณภาพชีวิตได้อย่างมาก

ตรวจอัตราการหายใจขณะหลับ: ทุกวันขณะสุนัขหลับ ให้นับจำนวนครั้งที่หายใจเป็นเวลา 15 วินาที แล้วคูณด้วย 4 เพื่อคำนวณอัตราต่อนาที หากเพิ่มขึ้นจากปกติอย่างเห็นได้ชัดหรือเกินเกณฑ์เฝ้าระวังที่สัตวแพทย์แจ้งไว้ ให้ติดต่อทันที

อาหารโซเดียมต่ำ: ขนมที่มีโซเดียมสูงหรืออาหารของคนทำให้การคั่งของของเหลวแย่ลง ควรขอคำแนะนำเรื่องอาหารประกอบการรักษาโรคหัวใจ

ออกกำลังกายอย่างเหมาะสม: หลีกเลี่ยงการออกกำลังกายหนัก แต่ยังคงเดินเล่นระยะสั้น หากหอบรุนแรงขึ้นให้พักทันที

จัดการการให้ยา: การลืมให้ยาหรือลดขนาดยาเองอาจทำให้อาการทรุดลงอย่างรวดเร็ว สิ่งสำคัญคือต้องให้ยาครบถ้วนตามเวลาที่กำหนด

สายพันธุ์ที่มีความเสี่ยงสูงต่อภาวะหัวใจล้มเหลว

สุนัขบางสายพันธุ์มีความเสี่ยงต่อภาวะหัวใจล้มเหลวสูงกว่า โดยรวมแล้วสุนัขพันธุ์เล็กถึงพันธุ์กลางมีอัตราการเกิดโรคลิ้นไมทรัลสูง และคาวาเลียร์คิงชาลส์สแปเนียลเป็นสายพันธุ์เสี่ยงสูงที่สำคัญ โดยเฉพาะสายพันธุ์นี้ควรเริ่มตรวจหัวใจตั้งแต่อายุยังน้อย ในกลุ่มสุนัขพันธุ์ใหญ่ โดเบอร์แมน บ็อกเซอร์ และเกรตเดนมีความเสี่ยงสูงต่อการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรจากโรคหัวใจ หากเลี้ยงสุนัขสายพันธุ์เหล่านี้ ควรตรวจอัลตราซาวนด์หัวใจทุกปีแม้ยังไม่มีอาการ

สัตวแพทย์ผู้ตรวจสอบคอนเทนต์นี้

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

สัตวแพทย์

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

ภาวะหัวใจล้มเหลวในสุนัขรักษาให้หายขาดได้หรือไม่?

ภาวะหัวใจล้มเหลวส่วนใหญ่รักษาให้หายขาดได้ยาก แต่การรักษาด้วยยาและการดูแลชีวิตประจำวันสามารถชะลอการดำเนินของโรคและคงคุณภาพชีวิตไว้ได้ ยิ่งตรวจพบเร็ว การดูแลยิ่งได้ผลดี

ต้องให้ยารักษาภาวะหัวใจล้มเหลวตลอดชีวิตหรือไม่?

ส่วนใหญ่ต้องให้ยาตลอดชีวิต ชนิดหรือขนาดยาอาจปรับตามสภาพ แต่การหยุดยาเองอาจทำให้อาการทรุดลงอย่างรวดเร็ว ต้องปรึกษาสัตวแพทย์

วัดอัตราการหายใจขณะหลับอย่างไร?

ขณะสุนัขหลับ ให้นับจำนวนครั้งที่หน้าอกยกขึ้นและลงเป็นเวลา 15 วินาที แล้วคูณด้วย 4 เพื่อคำนวณอัตราการหายใจต่อนาที บันทึกค่าปกติไว้อย่างต่อเนื่อง และหากเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัดให้ติดต่อสัตวแพทย์

สุนัขที่มีภาวะหัวใจล้มเหลวยังเดินเล่นได้หรือไม่?

สามารถเดินเล่นเบา ๆ ได้ แต่ควรหลีกเลี่ยงการวิ่งหรือเล่นอย่างหนัก หากไอรุนแรงขึ้นหรือหยุดยืนระหว่างเดิน ให้พักทันที ควรปรึกษาสัตวแพทย์เรื่องระดับการออกกำลังกาย

มีผลิตภัณฑ์เสริมสุขภาพที่ดีต่อหัวใจหรือไม่?

มีงานวิจัยว่าโภชนบำบัดอาจช่วยดูแลโรคหัวใจบางชนิดได้ อย่างไรก็ตาม หลักฐานทางสัตวแพทย์เกี่ยวกับประสิทธิผลของผลิตภัณฑ์เสริมบางชนิดยังไม่ชัดเจนเพียงพอ จึงควรปรึกษาสัตวแพทย์ผู้ดูแลก่อนเริ่มให้เอง และตัดสินใจว่าจะใช้ร่วมกับยาตามใบสั่งหรือไม่

แชร์