อาการเริ่มต้นของโรคเบาหวานในสุนัข — คู่มือตรวจสอบกระหายน้ำปัสสาวะบ่อยและน้ำหนักลด

ต่อมไร้ท่อถาม-ตอบคณะที่ปรึกษาสัตวแพทย์ Meongsiljang

สรุปวิธีที่เจ้าของตรวจสอบสัญญาณเริ่มต้นที่พบบ่อยที่สุดของโรคเบาหวานในสุนัข ได้แก่ กระหายน้ำ ปัสสาวะบ่อย และน้ำหนักลด รวมถึงเกณฑ์การเข้าพบแพทย์

โรคเบาหวานในสุนัขคืออะไร? ดูอาการเริ่มต้นในภาพเดียว

สุนัขพันธุ์คอกเกอร์สเปเนียลวัยชราที่หาน้ำบ่อย

โรคเบาหวานในสุนัขเป็นโรคต่อมไร้ท่อที่ระดับน้ำตาลในเลือดสูงผิดปกติเนื่องจากขาดการหลั่งอินซูลินหรืออินซูลินทำงานไม่ได้ผล สิ่งที่สำคัญจริงๆ คือ การค้นพบแต่เนิ่นๆ หากมีอาการดื่มน้ำมากกว่าปกติ(กระหายน้ำ) จำนวนครั้งและปริมาณปัสสาวะเพิ่มขึ้น(ปัสสาวะบ่อย) และน้ำหนักลดลงแม้ว่าความอยากอาหารจะเพิ่มขึ้น(กินเก่ง) เป็นเวลา 1-2 สัปดาห์ขึ้นไป ไม่ใช่แค่ปัญหาสภาพร่างกายแต่ควรสงสัยว่าเป็นเบาหวาน อาการกระหายน้ำ ปัสสาวะบ่อย กินเก่ง และน้ำหนักลดลงนี้คือสัญญาณทางคลินิกที่เป็นตัวแทนของเบาหวานที่ตำราสัตวแพทย์ระบุ มักพบได้บ่อยกว่าในสุนัขวัยกลางคนและชรา และเป็นที่ทราบกันว่าในเพศเมียที่ไม่ได้ทำหมันมีความเสี่ยงสูงกว่า

ทำไมอาการกระหายน้ำ ปัสสาวะบ่อย และน้ำหนักลดจึงเกิดขึ้นพร้อมกัน?

ในโรคเบาหวานของสุนัขมีเหตุผลชัดเจนที่อาการทั้งสามปรากฏเป็นชุดเดียวกัน หากอินซูลินไม่ทำหน้าที่ กลูโคสจะไม่สามารถเข้าสู่เซลล์และสะสมในเลือด ไตพยายามขับกลูโคสส่วนเกินออกทางปัสสาวะโดยดึงน้ำออกมาด้วย(ปัสสาวะบ่อย) ร่างกายขาดน้ำจึงรู้สึกกระหายและดื่มน้ำมากขึ้น(กระหายน้ำ) ในขณะเดียวกันเซลล์ขาดพลังงานจึงต้องสลายกล้ามเนื้อและไขมันมาใช้ ทำให้เกิดสถานะที่ขัดแย้งกันคือความอยากอาหารเพิ่มขึ้นแต่น้ำหนักลดลง

ปกติ vs สงสัยเบาหวาน — ตัวเลขที่เจ้าของตรวจสอบที่บ้าน

รายการ	ช่วงปกติ	สงสัยเบาหวาน
ปริมาณน้ำดื่มต่อวัน (ต่อ 1kg ของน้ำหนักตัว)	ต่ำกว่า 90ml (ปกติ 50~60ml)	90ml ขึ้นไป
ปริมาณปัสสาวะต่อวัน (ต่อ 1kg ของน้ำหนักตัว)	ต่ำกว่า 45ml (ปกติ 20~40ml)	45ml ขึ้นไป
การเปลี่ยนแปลงของน้ำหนัก (1 เดือน)	ภายใน ±2%	ลดลงแม้กินเก่ง
ความอยากอาหาร	ปกติ	เพิ่มขึ้นแต่น้ำหนักลด
ระดับพลังงาน	คล้ายปกติ	เหนื่อยง่ายและอ่อนเพลีย

ตามเกณฑ์ตำรา PU/PD ของสุนัขคือกรณีการดื่มน้ำต่อวันเกิน 90ml/kg และปัสสาวะเกิน 45ml/kg ตัวเลขเป็นเพียงข้อมูลอ้างอิง การเปลี่ยนแปลงเมื่อเทียบกับปกติสำคัญกว่าค่าสัมบูรณ์

7 สัญญาณเริ่มต้นที่ต้องตรวจสอบ

หากพบสัญญาณต่อไปนี้ควรพิจารณาตรวจเบาหวาน - กระหายน้ำ(多飮): ต้องเติมชามน้ำวันละสองครั้งขึ้นไป - ปัสสาวะบ่อย: การปัสสาวะเรี่ยราดเพิ่มขึ้นระหว่างเดินเล่นหรือในบ้าน - น้ำหนักลด: น้ำหนักลดจนสัมผัสซี่โครงและกระดูกสันหลังได้แม้กินเก่ง - ความอยากอาหารเพิ่มขึ้น: ความถี่ในการร้องขออาหารเพิ่มขึ้น - อ่อนเพลีย: พยายามเดินเล่นสั้นๆ และหอบเหนื่อยง่าย - ขนขาดความเงางาม: ขุย ขนแห้ง แผลผิวหนังหายช้า - โรคต้อกระจกดำเนินไป: เลนส์ตาทั้งสองข้างขุ่นมัวอย่างรวดเร็ว

ภาพประกอบดวงตาของสุนัขที่โรคต้อกระจกกำลังดำเนินไป

กรณีเหล่านี้ต้องเข้าพบแพทย์ทันที

หากมีอาการอาเจียน ความอยากอาหารหายไปหมด หายใจหอบแรง กลิ่นผลไม้จากปาก(กลิ่นอะซิโตน) หรือระดับสติลดลง ควบคู่ไปกับอาการกระหายน้ำ ปัสสาวะบ่อย และน้ำหนักลด ต้องสงสัยภาวะเลือดเป็นกรดจากเบาหวาน นี่คือสถานการณ์ฉุกเฉิน ต้องย้ายไปยังโรงพยาบาลที่เปิดทำการ 24 ชั่วโมงทันทีเพื่อรับการรักษาด้วยสารน้ำทางหลอดเลือดดำและอินซูลิน หากล่าช้าอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต

ที่โรงพยาบาลจะได้รับการตรวจอะไรบ้าง?

การวินิจฉัยเบาหวานไม่จบด้วยการวัดน้ำตาลในเลือดเพียงครั้งเดียว สัตวแพทย์มักจะดำเนินการตรวจน้ำตาลในเลือดขณะอดอาหาร ตรวจปัสสาวะ(น้ำตาลในปัสสาวะ คีโตน ความถ่วงจำเพาะปัสสาวะ) และตรวจ ฟรุกโตซามีน เพื่อดูค่าเฉลี่ยน้ำตาลในเลือดในระยะยาว เพื่อแยกแยะระหว่างภาวะน้ำตาลในเลือดสูงจากความเครียดและเบาหวานจริง มักมีการตรวจเคมีในเลือด เอนไซม์ตับอ่อน ฮอร์โมนไทรอยด์ และการทำงานของต่อมหมวกไตเพื่อตรวจสอบโรคที่พบร่วม การตรวจมักใช้เวลาประมาณครึ่งวัน

เมื่อได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นเบาหวาน — การจัดการ 3 แกน อินซูลิน อาหาร และการออกกำลังกาย

โรคเบาหวานในสุนัขส่วนใหญ่ต้องการการฉีดอินซูลินตลอดชีวิต อินซูลินมักให้ทางใต้ผิวหนังวันละ 1-2 ครั้งหลังมื้ออาหารทันที และสัตวแพทย์จะปรับขนาดยาโดยดูจากน้ำหนักและปฏิกิริยาของน้ำตาลในเลือด อาหารคืออาหารเม็ด ดัชนีน้ำตาลต่ำและไฟเบอร์สูง เป็นพื้นฐาน และการกินในปริมาณที่กำหนดตามเวลาที่กำหนดสำคัญ การออกกำลังกายเบาๆ เช่น การเดินเล่นต้องรักษาเวลาและความเข้มข้นที่คล้ายกันทุกวันเพื่อให้ระดับน้ำตาลในเลือดคงที่ 2-3 เดือนแรกเป็นช่วงที่ต้องไปโรงพยาบาลบ่อยเพื่อปรับขนาดยา

สัญญาณน้ำตาลในเลือดต่ำที่เจ้าของต้องรู้

ในสุนัขที่ได้รับอินซูลิน สถานการณ์ฉุกเฉินที่อันตรายที่สุดไม่ใช่ภาวะน้ำตาลในเลือดสูงแต่คือ ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ หากพบอาการสั่น เดินเซ อ่อนเพลียอย่างฉับพลัน หน้าตาเหม่อลอย หรือชัก ต้องทาน้ำผึ้งหรือไซรัปลงบนเหงือกทันทีและไปโรงพยาบาล มักเกิดขึ้นหลังฉีดอินซูลินแล้วไม่กินอาหาร หรือวันที่ออกกำลังกายมากกว่าปกติ เมื่อออกไปข้างนอกควรสร้างนิสัยพกหลอดน้ำผึ้งขนาดเล็ก

สัตวแพทย์ผู้ตรวจสอบคอนเทนต์นี้

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

สัตวแพทย์

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

โรคเบาหวานในสุนัขรักษาให้หายขาดได้ไหม?

โรคเบาหวานในสุนัขส่วนใหญ่เป็นชนิดที่ 1 (ขึ้นกับอินซูลิน) ดังนั้นการดูแลตลอดชีวิตเป็นหลักการ อย่างไรก็ตามหากพบแต่เนิ่นๆ และจัดการอินซูลิน อาหาร และการออกกำลังกายได้ดี สามารถรักษาอายุขัยและคุณภาพชีวิตใกล้เคียงปกติได้

การดื่มน้ำมากอย่างเดียวคือเบาหวานทั้งหมดไหม?

ไม่ใช่ กลุ่มอาการคุชชิ่ง ภาวะไตวาย ภาวะมดลูกอักเสบเป็นหนอง และอากาศร้อนก็เพิ่มปริมาณการดื่มน้ำได้ ดังนั้นเมื่ออาการกระหายน้ำ ปัสสาวะบ่อย และน้ำหนักลดเกิดขึ้นพร้อมกันเป็นเวลานาน 1-2 สัปดาห์ จึงควรสงสัยเบาหวานและเข้ารับการตรวจ

สามารถวัดน้ำตาลในเลือดเองที่บ้านได้ไหม?

ได้ หากใช้ **เครื่องวัดน้ำตาลในเลือดสำหรับสัตว์เลี้ยง** ไม่ใช่สำหรับคน อย่างไรก็ตามครั้งแรกควรเรียนรู้ตำแหน่งการเจาะเลือด(ขอบหู ฝ่าเท้า) และเวลา(ก่อนฉีด หลังอาหาร) จากสัตวแพทย์ บันทึกและแสดงให้ดูตอนเข้ารับการตรวจ

สุนัขพันธุ์ไหนเสี่ยงต่อเบาหวาน?

สุนัขวัยกลางคนและชราอายุ 7 ปีขึ้นไป เพศเมียที่ไม่ได้ทำหมัน สุนัขอ้วน และบางพันธุ์เช่น ปุดเดิ้ล ดัชชุนด์ มินิเจอร์ชเนาเซอร์ ซามอยด์ มีอัตราการเกิดสูง สุนัขที่เคยเป็นตับอ่อนอักเสบเรื้อรังก็อยู่ในกลุ่มเสี่ยง

ต้องเปลี่ยนเป็นอาหารตามแพทย์สั่งเสมอไหม?

ในอุดมคติแนะนำอาหารตามแพทย์สั่งสำหรับเบาหวาน(ไฟเบอร์สูง ดัชนีน้ำตาลต่ำ) อย่างไรก็ตามบางกรณีอาจปฏิเสธอาหารตามแพทย์สั่งเนื่องจากความอยากอาหารลดลง จึงมีการใช้วิธีประนีประนอมโดยเสริมไฟเบอร์ในอาหารทั่วไปตามคำปรึกษาของสัตวแพทย์ สิ่งสำคัญที่สุดคือ **เวลาและปริมาณเดียวกันทุกวัน**

แชร์