ถูกใจ

แชร์

คู่มือฉบับสมบูรณ์เกี่ยวกับอาการและการป้องกันโรค Distemper ในสุนัข

ภูมิคุ้มกันไกด์การป้องกันคณะที่ปรึกษาสัตวแพทย์ Meongsiljang

โรค Distemper ในสุนัขเป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่มีอัตราการเสียชีวิตสูง คณะที่ปรึกษาทางสัตวแพทยศาสตร์จะอธิบายอาการ กำหนดการฉีดวัคซีนป้องกัน และวิธีรับมือเมื่อติดเชื้ออย่างละเอียด

โรค Distemper ในสุนัขคืออะไร

สัตวแพทย์กำลังฉีดวัคซีน Distemper ให้สุนัข

โรค Distemper ในสุนัขเป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่มีความสามารถในการแพร่กระจายสูงมาก เกิดจาก Paramyxovirus สิ่งสำคัญที่สุดคือ การฉีดวัคซีนป้องกันเป็นวิธีการป้องกันที่มีประสิทธิภาพสูงที่สุด หากหลังการติดเชื้อไม่เกิดการตอบสนองทางภูมิคุ้มกันที่เพียงพอ อาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ และแม้จะฟื้นตัวแล้ว ก็อาจมีภาวะแทรกซ้อนตลอดชีวิต เช่น ความเสียหายของระบบประสาทและความผิดปกติของดวงตา ดังนั้นจึงไม่ควรพลาดการฉีดวัคซีนพื้นฐาน DHPPL ที่เริ่มตั้งแต่อายุ 6-8 สัปดาห์หลังคลอดเป็นอันขาด

สิ่งที่ต้องตรวจสอบก่อนการป้องกัน

ก่อนฉีดวัคซีน จำเป็นต้องตรวจสอบสุขภาพของสุนัขก่อนเสมอ หากมีอาการท้องเสีย อาเจียน หรือมีไข้ หรืออยู่ในสภาวะที่สงสัยว่าติดพยาธิ หรือเพิ่งได้รับความเครียดอย่างมาก ควรเลื่อนการฉีดวัคซีนออกไป การตรวจและยืนยันสภาพร่างกายจากสัตวแพทย์ก่อนฉีดวัคซีนจะช่วยให้เกิดภูมิคุ้มกันได้อย่างถูกต้องและลดผลข้างเคียงได้

โรค Distemper ติดต่อได้อย่างไร

ไวรัส Distemper แพร่กระจายผ่านสารคัดหลั่งต่าง ๆ ที่สุนัขที่ติดเชื้อปล่อยออกมา เช่น สารคัดหลั่งจากระบบทางเดินหายใจ น้ำตา ปัสสาวะ และอุจจาระ การสัมผัสโดยตรงกับสัตว์ที่ติดเชื้อเป็นช่องทางการแพร่กระจายที่สำคัญที่สุด และการแพร่กระจายผ่านละอองฝอยจากการไอและจามก็เป็นเส้นทางที่พบได้บ่อยเช่นกัน ไวรัสชนิดนี้จะถูกทำให้ไม่มีฤทธิ์ค่อนข้างเร็วในสิ่งแวดล้อม และมีความไวต่อน้ำยาฆ่าเชื้อ รังสีอัลตราไวโอเลต ความแห้ง และอุณหภูมิสูง (50-60°C ขึ้นไป) ดังนั้นความเป็นไปได้ของการแพร่กระจายทางอ้อมผ่านสิ่งของที่ปนเปื้อน (fomite) จึงค่อนข้างต่ำ สุนัขที่มีความเสี่ยงในการติดเชื้อสูงเป็นพิเศษ ได้แก่ ลูกสุนัขอายุน้อยที่มีภูมิคุ้มกันอ่อนแอ สุนัขสูงอายุ และสุนัขที่ยังฉีดวัคซีนพื้นฐานไม่ครบ แม้จะไม่เป็นที่ทราบกันว่าสามารถแพร่สู่คนได้ แต่สามารถแพร่กระจายไปยังสุนัขตัวอื่นในพื้นที่เดียวกันได้อย่างรวดเร็ว ดังนั้นการกักกันและการจัดการด้านสุขอนามัยจึงมีความสำคัญมาก

รายการตรวจสอบอาการสำคัญของโรค Distemper

อาการในระยะแรกมีความคล้ายคลึงกับไข้หวัด จึงอาจมองข้ามได้ง่าย หากพบอาการต่อไปนี้ควรไปพบสัตวแพทย์ทันที

ไข้สูง: มีไข้ต่อเนื่องหรือไข้ขึ้น ๆ ลง ๆ

น้ำมูก·ขี้ตา: สารคัดหลั่งที่ใสค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นหนองสีเหลืองหรือสีเขียว

ไอ·จาม: อาการทางระบบทางเดินหายใจรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ

อาเจียน·ท้องเสีย: มีอาการทางระบบทางเดินอาหารร่วมด้วย และอาจนำไปสู่ภาวะขาดน้ำรุนแรงและน้ำหนักลด

ฝ่าเท้าแข็ง: ฝ่าเท้าและจมูกแข็งตึง เป็นอาการลักษณะเฉพาะ

อาการทางระบบประสาท: ชัก กระตุก กล้ามเนื้อกระตุก สายตาพร่ามัว ฯลฯ — อาจปรากฏพร้อมกับอาการทั่วร่างกายหรือเกิดขึ้นล่าช้าหลังจากนั้นหลายสัปดาห์

สุนัขที่ดูอ่อนแรงจากอาการระยะแรกของโรค Distemper

กำหนดการฉีดวัคซีนพื้นฐาน DHPPL

โรค Distemper ป้องกันได้ด้วยวัคซีนรวม DHPPL โดย D หมายถึง Distemper, H หมายถึงโรคตับอักเสบติดต่อ (Adenovirus), P หมายถึง Parvovirus, P หมายถึง Parainfluenza และ L หมายถึง Leptospira การฉีดวัคซีนพื้นฐานเริ่มตั้งแต่อายุ 6-8 สัปดาห์หลังคลอด โดยฉีดทุก 2-3 สัปดาห์ จนครบ 5 ครั้ง หลังจากนั้น กำหนดการกระตุ้นวัคซีนจะแตกต่างกันตามส่วนประกอบของวัคซีน โดยวัคซีนไวรัสหลัก เช่น Distemper (DAP) มีคำแนะนำจากผู้ผลิตให้ฉีดกระตุ้นทุก 3 ปี ส่วน Leptospira และส่วนประกอบบางอย่างอาจแนะนำให้ฉีดทุกปี ดังนั้นจึงควรปรึกษาสัตวแพทย์ประจำตัวเพื่อกำหนดกำหนดการกระตุ้นวัคซีนที่เหมาะสม

กำหนดการฉีดวัคซีน DHPPL แต่ละครั้ง

รายการ	ครั้งที่ 1	ครั้งที่ 3	ครั้งที่ 5
กำหนดฉีด	อายุ 6~8 สัปดาห์	อายุ 12~14 สัปดาห์	อายุ 18~20 สัปดาห์
วัคซีน	DHPPL	DHPPL	DHPPL + พิษสุนัขบ้า
วัตถุประสงค์หลัก	สร้างภูมิคุ้มกันพื้นฐาน	เสริมภูมิคุ้มกัน	สร้างภูมิคุ้มกันสมบูรณ์
การตรวจระดับแอนติบอดี	ไม่จำเป็น	ตามดุลยพินิจ	แนะนำ

ครั้งที่ 2 และครั้งที่ 4 ฉีด DHPPL + Corona หรือ Kennel Cough ร่วมด้วย โปรโตคอลอาจแตกต่างกันตามสถานพยาบาล

วิธีดูแลที่ถูกต้องหลังการฉีดวัคซีน

หลังการฉีดวัคซีน 1-2 วัน อาจมีอาการอ่อนเพลียเล็กน้อย ห้ามอาบน้ำในวันเดียวกัน, ห้ามเดินเล่นอย่างหนัก, ลดความเครียดให้น้อยที่สุด คือสิ่งสำคัญที่สุด ควรรออยู่ที่คลินิกเป็นเวลา 1 ชั่วโมงหลังฉีดวัคซีนเพื่อสังเกตอาการแพ้เฉียบพลัน (Anaphylaxis) หากหน้าบวม อาเจียน หรือหายใจลำบาก ต้องไปพบสัตวแพทย์ทันที ต้องรอให้ครบ 2 สัปดาห์หลังการฉีดครั้งที่ 5 จึงจะเกิดภูมิคุ้มกันสมบูรณ์ ดังนั้นก่อนหน้านั้นควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสกับสุนัขตัวอื่น

สุนัขกำลังพักผ่อนอยู่ที่บ้านหลังการฉีดวัคซีน

ไปพบสัตวแพทย์ทันทีเมื่อสงสัยว่าติดเชื้อ

โรค Distemper ไม่มียาเฉพาะสำหรับกำจัดไวรัสโดยตรง สามารถทำได้เพียงการรักษาตามอาการเพื่อบรรเทาอาการเท่านั้น ยิ่งตรวจพบได้เร็วและเริ่มการรักษาด้วยการให้น้ำเกลือ อิเล็กโทรไลต์ สารอาหาร และการจัดการการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนได้เร็วเท่าใด อัตราการรอดชีวิตก็จะยิ่งสูงขึ้นเท่านั้น หากมีอาการอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น ไข้สูง น้ำมูกเป็นหนอง หรือชัก ต้องไปโรงพยาบาลสัตว์ภายใน 24 ชั่วโมง การวินิจฉัยทำได้ยากด้วยการตรวจเพียงอย่างเดียว จึงจำเป็นต้องตรวจหาแอนติเจนของไวรัสและการตรวจแอนติบอดีจากตัวอย่างหลายชนิด เช่น เลือด ปัสสาวะ การป้ายเยื่อบุตา และน้ำไขสันหลัง พร้อมทั้งต้องรับการรักษาแบบกักกันในโรงพยาบาลและการดูแลสนับสนุนอย่างใกล้ชิด

ข้อควรระวังตามสายพันธุ์และสถานการณ์เฉพาะ

สุนัขทุกสายพันธุ์สามารถติดเชื้อได้ แต่โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ลูกสุนัขอายุต่ำกว่า 3 เดือน, สุนัขสูงอายุ และ สุนัขที่เป็นโรคเรื้อรัง ซึ่งมีภูมิคุ้มกันอ่อนแอ อาจเผชิญกับอาการที่รุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้มากกว่า นอกจากนี้ควรทราบว่าการติดเชื้อ CDV เองนั้นก่อให้เกิดการยับยั้งภูมิคุ้มกันอย่างรุนแรง ซึ่งอาจนำไปสู่การติดเชื้อแทรกซ้อนจากเชื้อฉวยโอกาส เช่น Nocardia และ Salmonella สำหรับสุนัขที่มาจากศูนย์พักพิงสุนัขจรจัดหรือร้านสัตว์เลี้ยง ควรตรวจสอบบันทึกการฉีดวัคซีนพื้นฐานให้ชัดเจน และหากไม่แน่ใจ ควรพิจารณาตรวจระดับแอนติบอดีก่อนการฉีดวัคซีนซ้ำ

ข้อควรระวังตามสายพันธุ์และสถานการณ์เฉพาะ

สัตวแพทย์ผู้ตรวจสอบคอนเทนต์นี้

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

สัตวแพทย์

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

ถึงแม้จะฉีดวัคซีนแล้ว ยังสามารถติดโรค Distemper ได้หรือไม่

พบได้น้อยแต่เป็นไปได้ หากการฉีดวัคซีนพื้นฐานไม่ครบถ้วน ภูมิคุ้มกันเกิดขึ้นไม่เพียงพอ หรืออยู่ในสภาวะที่ภูมิคุ้มกันลดลงอย่างรุนแรง ก็อาจติดเชื้อได้ กำหนดการกระตุ้นวัคซีนจะแตกต่างกันตามส่วนประกอบของวัคซีน (DAP เช่น Distemper แนะนำให้ฉีดทุก 3 ปี) ควรตรวจระดับแอนติบอดีเป็นระยะเพื่อติดตามสถานะภูมิคุ้มกัน

สุนัขที่หายจากโรค Distemper แล้วจะไม่ติดเชื้ออีกหรือ

เมื่อติดเชื้อครั้งหนึ่งและฟื้นตัวแล้ว อาจเกิดภูมิคุ้มกันในระดับหนึ่งได้ อย่างไรก็ตาม แม้จะฟื้นตัวแล้ว ก็อาจมีภาวะแทรกซ้อนตลอดชีวิต เช่น อาการทางระบบประสาทและฝ่าเท้าแข็ง การได้รับภูมิคุ้มกันอย่างปลอดภัยผ่านการฉีดวัคซีนมีความสำคัญมากกว่าการพึ่งพาการติดเชื้อตามธรรมชาติมาก

รับเลี้ยงสุนัขจรจัดโตเต็มวัยมาแต่ไม่มีบันทึกการฉีดวัคซีน ควรทำอย่างไร

ควรตรวจระดับแอนติบอดีที่โรงพยาบาลสัตว์ก่อน หากระดับแอนติบอดีเพียงพอ ให้ดำเนินการฉีดวัคซีนกระตุ้นตามกำหนดที่สัตวแพทย์แนะนำ หากไม่เพียงพอ ให้ฉีดวัคซีน 2 ครั้ง ห่างกัน 2-3 สัปดาห์

สามารถเดินเล่นกับสุนัขตัวอื่นได้เมื่อไร

ควรรอให้ครบอย่างน้อย 2 สัปดาห์หลังการฉีดวัคซีนครั้งที่ 5 และเกิดภูมิคุ้มกันสมบูรณ์แล้วจึงจะปลอดภัยในการสัมผัสกับสุนัขตัวอื่น ก่อนหน้านั้น แนะนำให้เดินเล่นสั้น ๆ ใกล้บ้านเท่านั้น

ผลข้างเคียงของวัคซีน Distemper มีอะไรบ้าง

ส่วนใหญ่จะมีอาการปวดบริเวณที่ฉีด มีไข้ต่ำ อาเจียน หรือเบื่ออาหาร ซึ่งจะหายภายใน 1-2 วัน หากมีอาการแพ้ที่พบได้น้อย เช่น หน้าบวมหรือหายใจลำบาก ต้องไปพบสัตวแพทย์ทันที

แชร์

คอนเทนต์ที่เกี่ยวข้อง

คู่มือประสิทธิภาพและการให้วิตามิน C

7 อันดับสายพันธุ์สุนัขขาสั้น

ผลของวิตามินดีและปริมาณที่แนะนำ

ผิวของน้องแห้งกร้านทุกหน้าหนาว — สรุปครบสาเหตุผิวแห้งและการดูแลความชุ่มชื้น

ภูมิคุ้มกันและระบบทางเดินหายใจของสัตว์เลี้ยงในช่วงเปลี่ยนฤดู — การจัดการโภชนาการและการจัดการสิ่งแวดล้อม อะไรควรมาก่อน

การอบอุ่นในร่มเทียบกับการเดินเล่นฤดูหนาว — วิธีป้องกันความหนาวและภาวะน้ำแข็งกัดในสัตว์เลี้ยง

โรคลมแดดในแมวช่วงฤดูร้อน — สัญญาณเตือนที่ต้องไม่พลาดและการจัดการอุณหภูมิภายในบ้าน

ความแตกต่างของวัคซีนรวมแมว 3 ชนิด·4 ชนิด·5 ชนิด และคู่มือการฉีดวัคซีน

วิธีตรวจพยาธิหนอนหัวใจและขั้นตอนการรักษาเมื่อผลเป็นบวก

คู่มือดูแลสุขภาพแมวสูงวัย: รายการตรวจสุขภาพหลังอายุ 7 ปี

เอกสารอ้างอิง

[1] Greene CE, Infectious Diseases of the Dog and Cat, 4th Edition, Chapter 3 Canine Distemper, 2012

[2] WSAVA Vaccination Guidelines Group, Guidelines for the Vaccination of Dogs and Cats, 2016

[3] Day MJ et al., Recommendations on vaccination for Asian small animal practitioners, JSAP, 2015