หากปล่อยคราบหินปูนในสัตว์เลี้ยงไว้ อาจนำไปสู่โรคเหงือกและความเสียหายต่ออวัยวะ เนื้อหานี้สรุปวิธีป้องกันคราบหินปูนตามหลักฐานทางสัตวแพทย์ ตั้งแต่การสร้างนิสัยแปรงฟัน ขนมขัดฟัน ไปจนถึงการขูดหินปูน

สิ่งที่ต้องตรวจสอบก่อนเริ่มแปรงฟัน
ก่อนเริ่มแปรงฟัน ต้องให้สัตวแพทย์ตรวจสภาพช่องปากก่อนเสมอ หากแปรงฟันทั้งที่มีหินปูนสะสมมากหรือเหงือกอักเสบรุนแรง อาจทำให้เจ็บปวดและทำให้สัตว์เลี้ยงต่อต้านการถูกจับบริเวณปากอย่างมาก หากมีหินปูนรุนแรงอยู่แล้ว ลำดับที่ถูกต้องคือขูดหินปูนก่อนแล้วจึงฝึกนิสัยการแปรงฟัน

| วิธีป้องกัน | ประสิทธิผลในการกำจัดคราบจุลินทรีย์ | ความสะดวก | ค่าใช้จ่าย | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|---|
| แปรงฟันทุกวัน | ★★★★★ | ต่ำ | ต่ำ | มีประสิทธิภาพที่สุด |
| ขนมขัดฟัน | ★★★☆☆ | สูง | ปานกลาง | แนะนำผลิตภัณฑ์ที่รับรองโดย VOHC |
| สารเติมน้ำเพื่อดูแลฟัน | ★★☆☆☆ | สูง | ปานกลาง | วิธีเสริมการแปรงฟัน |
| ของเล่นขัดฟัน | ★★☆☆☆ | สูง | ต่ำ | ใช้เล่นได้ด้วย |
| อาหารสูตรดูแลฟัน | ★★★☆☆ | สูง | ปานกลาง | ใช้เป็นอาหารหลักได้ |
| การขูดหินปูน | ★★★★★ | — | สูง | ต้องดมยาสลบ แนะนำให้ทำเป็นระยะตามดุลยพินิจของสัตวแพทย์ |


สุนัขพันธุ์เล็กและสัตว์พันธุ์หน้าสั้นต้องระวังเป็นพิเศษ
สุนัขพันธุ์เล็ก เช่น มอลทีส ยอร์กเชียร์เทร์เรีย และชิวาวา มีขากรรไกรเล็ก ฟันจึงขึ้นชิดกัน ทำให้เศษอาหารและคราบจุลินทรีย์ติดได้ง่ายกว่าและหินปูนสะสมเร็วกว่า สัตว์พันธุ์หน้าสั้น เช่น ปั๊ก ชิสุ และแมวเปอร์เซีย ก็มีความเสี่ยงต่อโรคปริทันต์สูง เพราะปากสั้นและมักมีแนวฟันไม่เป็นระเบียบ สำหรับสายพันธุ์เหล่านี้ แนะนำให้ เริ่มฝึกนิสัยแปรงฟันตั้งแต่อายุน้อยกว่าและกำหนดช่วงห่างในการขูดหินปูนให้สั้นลง

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์
แชร์
[1] Small Animal Dentistry — Chapter 3: Periodontal Disease Prevention and Home Care
[2] Veterinary Dentistry: Principles and Practice, 2nd Ed — Chapter 8: Preventive Dentistry
[3] BSAVA Manual of Canine and Feline Dentistry and Oral Surgery, 4th Ed — Chapter 6: Periodontal Disease
[4] Clinical Veterinary Advisor: Dogs and Cats, 4th Ed — Section: Dental and Oral Disease