ถูกใจ

แชร์

강아지 망막 변성·노화성 망막 변화 증상과 원인, 진단·치료와 관리 포인트 총정리

หากสุนัขแก่ชนสิ่งของบ่อยในที่มืด — สาเหตุและการดูแลภาวะจอประสาทตาเสื่อม

สุขภาพดวงตาไกด์โรคคณะที่ปรึกษาสัตวแพทย์ Meongsiljang

ภาวะจอประสาทตาเสื่อมและการเปลี่ยนแปลงจอประสาทตาจากวัยในสุนัข เป็นโรคที่การมองเห็นลดลงจากสาเหตุความชราหรือพันธุกรรม การพบและดูแลแต่เนิ่นๆ สำคัญมาก

ภาวะจอประสาทตาเสื่อมและการเปลี่ยนแปลงจอประสาทตาจากวัยในสุนัขคืออะไร?

ภาพสุนัขแก่เคลื่อนไหวอย่างระมัดระวังในห้องมืด

ภาวะจอประสาทตาเสื่อมและการเปลี่ยนแปลงจอประสาทตาจากวัยในสุนัข เป็นโรคที่เซลล์รับแสงหรือเซลล์เยื่อบุผิวเม็ดสีของจอประสาทตาสูญเสียการทำงานและตายลงอย่างค่อยเป็นค่อยไป ทำให้การมองเห็นลดลง ตามตำราแล้วโรคจอประสาทตาทางพันธุกรรม(สองข้าง) ที่พบในหลายสายพันธุ์มีสัดส่วนสูง และแนวโน้มจะแสดงอาการชัดเจนขึ้นตามอายุ รูปแบบที่แสดงอาการช้ามักเริ่มมีอาการเมื่ออายุประมาณ 3-5 ปี และอาจสูญเสียการมองเห็นอย่างมากเมื่ออายุประมาณ 6-8 ปี ในระยะแรกมักเริ่มด้วยอาการตาบอดกลางคืนที่มองไม่เห็นในที่มืด หรือดูเหมือนรูม่านตาขยายใหญ่ขึ้น(การขยายรูม่านตาแบบสัมพัทธ์) - การมองเห็นลดลง: การส่งข้อมูลภาพทำได้ยากเนื่องจากเซลล์รับแสงเสียหาย - ปัจจัยทางพันธุกรรม: รายงานความเสี่ยงสูงในสายพันธุ์แท้จำนวนมาก - ลักษณะการดำเนินโรค: เกิดขึ้นพร้อมกันที่ตาทั้งสองข้างและดำเนินไปเรื่อยๆ ตามเวลา การพบแต่เนิ่นๆ และการดูแลอย่างสม่ำเสมอสำคัญมากต่อการรักษาการมองเห็น

สาเหตุหลักคืออะไร?

สาเหตุหลักของภาวะจอประสาทตาเสื่อมและการเปลี่ยนแปลงจอประสาทตาจากวัยในสุนัขคือปัจจัยทางพันธุกรรม ตำราอธิบายกลุ่มโรคนี้เป็นโรคจอประสาทตาทางพันธุกรรม(สองข้าง) ที่พบในสายพันธุ์แท้จำนวนมาก โดยดำเนินไปอย่างค่อยเป็นค่อยไปเมื่อเซลล์รับแสงสูญเสียการทำงานและตายลง เวลาการเกิดโรคและการดำเนินโรคแตกต่างกันตามรูปแบบ รูปแบบที่แสดงอาการช้ามักเริ่มมีอาการเมื่ออายุประมาณ 3-5 ปี - ความอ่อนแอทางพันธุกรรม: เป็นเหตุผลสำคัญที่สุดที่ทำให้ความเสี่ยงสูงในสายพันธุ์บางชนิด - การดำเนินโรคแบบก้าวหน้า: หน้าที่ของเซลล์จอประสาทตาลดลงเรื่อยๆ และดำเนินไปพร้อมกันที่ตาทั้งสองข้าง - ผลกระทบจากโรคตาอื่นร่วม: การอักเสบเช่นการอักเสบของจอประสาทตาและคอรอยด์ หรือการหลุดลอกของจอประสาทตาและโรคตาอื่นๆ ก็อาจทำให้เกิดความเสียหายของจอประสาทตาและการมองเห็นลดลงได้ แต่ให้จำไว้ว่าสาเหตุหลักของกลุ่มโรคนี้คือปัจจัยทางชีวภาพและพันธุกรรม

ภาพประกอบทางวิทยาศาสตร์เน้นเซลล์จอประสาทตาที่เสียหายจากความชรา

อาการและสัญญาณหลักคืออะไร?

อาการหลักของภาวะจอประสาทตาเสื่อมและการเปลี่ยนแปลงจอประสาทตาจากวัยในสุนัขคือการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับการมองเห็นลดลง - การมองเห็นตอนกลางคืนลดลง: อาการตาบอดกลางคืนที่มองไม่เห็นและหลงทางในที่มืดมักพบในระยะแรก - การรับรู้ภาพลดลง: พฤติกรรมการมองรอบข้างลดลง หลงทางแม้ในสถานที่คุ้นเคย และเดินผิดประตูหรือขั้นบันไดบ่อยขึ้น - การเปลี่ยนแปลงของรูม่านตา: ปฏิกิริยาต่อแสงช้าลง และอาจเห็นรูม่านตาขยายใหญ่ขึ้น(การขยายรูม่านตาแบบสัมพัทธ์) - การสูญเสียการมองเห็นแบบก้าวหน้า: ดำเนินไปอย่างช้าๆ ที่ตาทั้งสองข้างและอาจนำไปสู่การตาบอดในที่สุด แต่อาการขยี้ตาอย่างกะทันหันจากการตกเลือด การอักเสบ หรือความเจ็บปวด อาจเป็นสัญญาณของโรคอื่นเช่นการหลุดลอกของจอประสาทตาหรือการอักเสบ หากพบสัญญาณผิดปกติให้ไปพบแพทย์ทันที

ภาพจริง 4 ภาพแสดงการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมจากการมองเห็นลดลง

สัญญาณที่ต้องไปพบแพทย์ทันที

หากการมองเห็นแย่ลงอย่างกะทันหัน หรือมีเลือดออกในตา จุดสีแดง หรือรู้สึกเหมือนมีวัตถุลอยอยู่ ให้ไปพบแพทย์ทันที นี่อาจเป็นสัญญาณของการหลุดลอกของจอประสาทตาหรือการกำเริบของโรค นอกจากนี้หากมีอาการขยี้หรือเกาตาเพิ่มขึ้น และน้ำตาไหลออกมาอย่างต่อเนื่อง อาจมีความเสี่ยงของการติดเชื้อหรือการอักเสบร่วมด้วย การวินิจฉัยและการรักษาแต่เนิ่นๆ มีความสำคัญต่อการรักษาการมองเห็น

วิธีการวินิจฉัยที่ถูกต้องคืออะไร?

ภาวะจอประสาทตาเสื่อมและการเปลี่ยนแปลงจอประสาทตาจากวัยในสุนัขวินิจฉัยผ่านการตรวจตา ใช้เครื่องตรวจตาโดยตรงและทางอ้อมเพื่อสังเกตก้นตา(จอประสาทตา) และตรวจสอบการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างเช่นการเพิ่มขึ้นของแสงสะท้อนจากทาเพทัม(tapetum) การฝ่อของหลอดเลือดจอประสาทตา และการเสื่อมของหัวประสาทตา การทำงานของจอประสาทตา(กิจกรรมของเซลล์รับแสง) ประเมินด้วย ERG ในภาวะจอประสาทตาเสื่อมที่รุนแรงหรือภาวะจอประสาทตาเสื่อมเฉียบพลัน(SARD) ERG อาจปรากฏเป็นเส้นตรง หากจำเป็นใช้คลื่นเสียงความถี่สูงในลูกตาหรือ MRI เพื่อแยกโรคอื่นเช่นเนื้องอกหรือการบาดเจ็บ และใช้การตรวจเลือดเพื่อยืนยันโรคทั่วร่างกาย นอกจากนี้การตรวจพันธุกรรมตามสายพันธุ์สามารถประเมินความเสี่ยงของสายพันธุ์เฉพาะได้ การไปพบแพทย์เฉพาะทางจึงสำคัญสำหรับการวินิจฉัยที่ถูกต้อง

ภาพสัตวแพทย์ใช้เครื่องตรวจจอประสาทตาตรวจตาของสุนัข

วิธีการรักษาและการดูแลตามขั้นตอน

ภาวะจอประสาทตาเสื่อมและการเปลี่ยนแปลงจอประสาทตาจากวัยในสุนัขรักษาให้หายขาดได้ยาก และน่าเสียดายที่แม้ใช้สารต้านอนุมูลอิสระก็ไม่สามารถหยุดการดำเนินไปสู่การตาบอดได้ แต่ผลิตภัณฑ์ที่มีสารต้านอนุมูลอิสระแนะนำว่าอาจช่วยชะลอการดำเนินของโรคได้ ดังนั้นจุดเน้นของการดูแลคือการชะลอการดำเนินโรคและรักษาการมองเห็นที่เหลืออยู่และคุณภาพชีวิตมากกว่าการรักษาให้หายขาด ตรวจสอบการเปลี่ยนแปลงของสถานะด้วยการตรวจตาเป็นประจำ(เครื่องตรวจตา·ERG ฯลฯ) และตรวจสอบภาวะแทรกซ้อนเช่นต้อกระจกที่อาจเกิดขึ้นตามมา เนื่องจากเป็นโรคทางพันธุกรรม ให้ใช้ผลการตรวจพันธุกรรมเป็นแนวทางในการวางแผนการดูแล และการรักษาสภาพแวดล้อมภายในบ้านให้คงที่ช่วยเรื่องความปลอดภัยได้มาก

ภาพสุนัขแก่พักผ่อนอย่างสบายในสภาพแวดล้อมที่มั่นคง

จุดเน้นการดูแลในชีวิตประจำวันที่บ้าน

ภาวะจอประสาทตาเสื่อมและการเปลี่ยนแปลงจอประสาทตาจากวัยในสุนัข การดูแลที่บ้านมีความสำคัญมาก รักษาการจัดวางเฟอร์นิเจอร์ในบ้านให้คงที่ และติดแผ่นสะท้อนแสงที่บันไดหรือธรณีประตูเพื่อความปลอดภัย ติดไฟเรืองแสงหรือไฟเล็กๆ ในเวลากลางคืนเพื่อช่วยในการเคลื่อนไหว ตำแหน่งอาหารและน้ำควรคงที่ และของเล่นสำหรับเล่นก็ควรอยู่ในที่เดียวกัน การสื่อสารกับเจ้าของควรเสริมด้วยเสียงและสัมผัส มาตรการทั้งหมดนี้ช่วยรักษาคุณภาพชีวิต

การจัดสภาพแวดล้อมภายในบ้านที่ปลอดภัยสำหรับสุนัขที่การมองเห็นลดลง

สายพันธุ์บางชนิดต้องระวังเป็นพิเศษ

สายพันธุ์บางชนิดเช่นกลุ่มคอลลี คอกเกอร์สแปเนียล กลุ่มเทอร์เรีย รายงานความเสี่ยงโรคจอประสาทตาสูงจากปัจจัยทางพันธุกรรม ตำรารายงานว่ากลุ่มคอลลีเกี่ยวข้องกับโรคผิดปกติของเยื่อบุผิวเม็ดสีจอประสาทตา(RPED) หรือภาวะจอประสาทตาเสื่อมก้าวหน้าแบบ X-linked(PRA) และอเมริกันคอกเกอร์สแปเนียลเกี่ยวข้องกับภาวะจอประสาทตาเสื่อมก้าวหน้าแบบแท่ง-กรวย(PRCD)·ความผิดปกติของการก่อตัวของจอประสาทตา และแจ็ครัสเซลเทอร์เรีย·ยอร์คเชียร์เทอร์เรีย ฯลฯ เกี่ยวข้องกับการหลุดลอกของจอประสาทตา สายพันธุ์เหล่านี้ควรได้รับการตรวจตาเป็นประจำตั้งแต่ประมาณอายุ 3-5 ปีซึ่งเป็นช่วงที่รูปแบบที่แสดงอาการช้ามักพบ การประเมินความเสี่ยงล่วงหน้าด้วยการตรวจพันธุกรรมและวางแผนการดูแลที่เหมาะสมเป็นหัวใจสำคัญของการป้องกัน

สัตวแพทย์ผู้ตรวจสอบคอนเทนต์นี้

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

สัตวแพทย์

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

ภาวะจอประสาทตาเสื่อมในสุนัขรักษาให้หายขาดได้หรือไม่?

ปัจจุบันรักษาให้หายขาดได้ยาก และแม้ใช้สารต้านอนุมูลอิสระก็ไม่สามารถหยุดการตาบอดได้ แต่สารต้านอนุมูลอิสระอาจช่วยชะลอการดำเนินของโรคได้ การพบแต่เนิ่นๆ และการดูแลอย่างสม่ำเสมอเป็นหัวใจสำคัญ

สุนัขแก่ที่การมองเห็นไม่ดีควรใช้ของเล่นแบบไหน?

ของเล่นยางที่มีกลิ่นแรงหรือของเล่นที่มีเสียงก็เป็นตัวเลือกที่ดี แม้การมองเห็นลดลงก็สามารถสำรวจได้

หากเกิดภาวะจอประสาทตาเปลี่ยนแปลง ควรให้อาหารอย่างไร?

ให้อาหารในที่เดิมคงที่ และใช้ชามที่มีกลิ่นแรงหรือมีเสียงจะช่วยได้

สุนัขที่การมองเห็นแย่ลงสามารถเดินเล่นได้หรือไม่?

สามารถเดินเล่นได้ แต่ควรเลือกเส้นทางที่คุ้นเคยมากกว่าสถานที่ใหม่ และจับสายจูงให้แน่นเพื่อความปลอดภัย

ควรตรวจจอประสาทตาบ่อยแค่ไหน?

หากอายุ 7 ปีขึ้นไปแนะนำตรวจตาปีละครั้ง หากมีอาการแนะนำให้ตรวจทุก 6 เดือน

แชร์

คอนเทนต์ที่เกี่ยวข้อง

5 อันดับผลิตภัณฑ์เสริมสำหรับปัญหาน้ำตาสุนัขที่แนะนำในปี 2026

แนะนำผลิตภัณฑ์ดูแลโรคยูเวียอักเสบในสุนัขและเกณฑ์การเลือก

7 เคล็ดลับสำคัญในการดูแลหลังการทดสอบน้ำตา (Schirmer) สำหรับสุนัขที่สัตวแพทย์แนะนำ

อาการและสาเหตุของเนื้องอกในช่องปากแมว การวินิจฉัย การรักษา และจุดดูแล

อาการและสาเหตุของฟันสุนัขหัก การวินิจฉัย การรักษา และจุดสำคัญในการดูแล

อาการเริ่มต้นของโรคเม็ดเลือดขาวในแมวและการวินิจฉัย การรักษา การพยากรณ์โรคและการดูแล

มะเร็งพลาสมาเซลล์ในสุนัข: อาการเริ่มต้น การวินิจฉัย การรักษา และการดูแล

อาการเริ่มต้นและการวินิจฉัย·การรักษาของเนื้องอกเนื้อเยื่ออ่อนในสุนัข, แนวทางการจัดการและพยากรณ์โรค

หากสุนัขของคุณมีโปรตีนในปัสสาวะและบวม — สาเหตุและเวลาในการรักษาโรคไตอักเสบ

อาการและเส้นทางติดเชื้อพยาธิในแมว การรักษาและการป้องกัน

เอกสารอ้างอิง

[1] Ettinger SJ, Feldman EC, Côté E. Textbook of veterinary internal medicine: diseases of the dog and the cat. 8th ed. St. Louis, MO: Elsevier; 2017.

[2] Clinical Atlas of Canine and Feline Ophthalmic Disease, 2nd Ed. Blackwell Publishing; 2007.

[3] Hendrix DVH. Canine conjunctiva and nictitating membrane. In: Gelatt KS, editor. Veterinary ophthalmology. Oxford: Blackwell Publishing; 2007.