ถูกใจ

แชร์

อาการ สาเหตุ การวินิจฉัยและการรักษาของแกรนูโลมาอีโอซิโนฟิลในแมว

ผิวหนัง/ขนไกด์โรคคณะที่ปรึกษาสัตวแพทย์ Meongsiljang

แกรนูโลมาอีโอซิโนฟิลในแมวเป็นโรคผิวหนังที่เกิดจากเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดอีโอซิโนฟิลสะสมมากเกินไป ทำให้เกิดแผลอักเสบเรื้อรัง รวบรวมอาการ สาเหตุ การวินิจฉัยและการรักษา รวมถึงวิธีป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำ

แกรนูโลมาอีโอซิโนฟิลในแมวคืออะไร?

ภาพการตรวจแผลที่ริมฝีปากของแมวที่เป็นแกรนูโลมาอีโอซิโนฟิล

แกรนูโลมาอีโอซิโนฟิลในแมวเป็นโรคผิวหนังเรื้อรังที่เกิดจากเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดอีโอซิโนฟิล (เซลล์ภูมิคุ้มกัน) สะสมมากเกินไปจนเกิดเป็นก้อนอักเสบ พบได้ 3 รูปแบบ ได้แก่ แผลไม่เจ็บ แผ่นอีโอซิโนฟิล และแกรนูโลมาเส้นอีโอซิโนฟิล ซึ่งแต่ละรูปแบบมีตำแหน่งและอาการต่างกัน สิ่งสำคัญคือส่วนใหญ่เกิดจากภูมิแพ้ต่อหมัด อาหาร หรือสิ่งแวดล้อม หากไม่กำจัดสาเหตุภูมิแพ้ อาการจะกลับมาเป็นซ้ำแม้หลังการรักษา หากพบแผลแปลกปลอมที่ริมฝีปากหรือผิวหนัง การวินิจฉัยแต่เนิ่นๆ เป็นหัวใจสำคัญ

ทำไมถึงเกิด? — สาเหตุและพื้นหลังการเกิดโรค

สาเหตุของแกรนูโลมาอีโอซิโนฟิลส่วนใหญ่เกิดจากปฏิกิริยาภูมิคุ้มกันไวเกินจากภูมิแพ้ เมื่อมีการกระตุ้นภูมิแพ้ซ้ำๆ เซลล์ภูมิคุ้มกันเช่นอีโอซิโนฟิลจะสะสมมากเกินไปในผิวหนังทำให้เกิดการอักเสบ

ภูมิแพ้ต่อหมัด: เป็นปัจจัยกระตุ้นที่พบบ่อยที่สุด ดังนั้นก่อนเริ่มการตรวจอย่างจริงจัง ควรตรวจสอบภูมิแพ้ต่อหมัดก่อน

ภูมิแพ้ต่ออาหาร: อาจเกิดปฏิกิริยาไวเกินต่อสารก่อภูมิแพ้ในอาหารเช่นโปรตีนบางชนิด

ภูมิแพ้ต่อสิ่งแวดล้อม: สารก่อภูมิแพ้ในสิ่งแวดล้อมเช่นละอองเกสร ไรฝุ่นในบ้าน อาจเป็นสาเหตุได้

ปัจจัยทางพันธุกรรม: มีการเสนอกลไกการเกิดโรคที่ภูมิแพ้และปัจจัยทางพันธุกรรมทำงานร่วมกัน อย่างไรก็ตาม ยากที่จะสรุปว่าแมวพันธุ์ใดเป็นโรคได้ง่ายกว่า และยังมีกรณีที่ไม่พบปัจจัยกระตุ้นภายนอก

เช็กลิสต์อาการตาม 3 รูปแบบ

ลักษณะและความรุนแรงของอาการคันจะแตกต่างกันไปตามรูปแบบการเกิด

แผลไม่เจ็บ: เกิดแผลสีน้ำตาลเหลืองขอบชัดเจนที่ริมฝีปากบน ตามชื่อ อาการเจ็บปวดมีน้อยมาก แมวจึงไม่รู้สึกไม่สบายตัวมากนัก แต่เห็นได้ชัด

แผ่นอีโอซิโนฟิล: เกิดแผลสีแดงชื้นนูนขึ้นที่ท้องและด้านในต้นขา เป็นรูปแบบที่คันที่สุดทั้ง 3 รูปแบบ ทำให้แมวเลียหรือเกาตลอดเวลา

แกรนูโลมาเส้นอีโอซิโนฟิล: เกิดแผลเส้นสีเหลืองแนวตั้งที่ต้นขาหลัง อาจพบที่คางหรือในปากได้

แผนภาพแสดงตำแหน่งการเกิด 3 รูปแบบของแกรนูโลมาอีโอซิโนฟิลในแมว

สัญญาณที่ต้องไปโรงพยาบาลทันที

หากอยู่ในสถานการณ์ต่อไปนี้ ควรไปโรงพยาบาลสัตว์โดยเร็ว • เมื่อเกิดแผลในปากหรือลำคอจนไม่สามารถกินอาหารได้ • เมื่อแผลขยายตัวเร็วหรือมีน้ำเหลืองหรือเลือดออก • เมื่อเลียอย่างรุนแรงจนมีหนองหรือมีกลิ่น (สงสัยการติดเชื้อแบคทีเรียทุติยภูมิ) • เมื่อรักษาด้วยสเตียรอยด์แล้วไม่ดีขึ้นเกิน 2 สัปดาห์

วิธีการวินิจฉัย — ตรวจสอบอย่างไร?

การตรวจด้วยตาเปล่าอาจแยกจากโรคผิวหนังอื่นๆ เช่นมะเร็งเซลล์สความัสได้ยาก จึงจำเป็นต้องมีการตรวจที่แม่นยำ

การตรวจเซลล์: เก็บตัวอย่างจากผิวแผลด้วยสำลีหรือสไลด์เพื่อตรวจสอบการมีอยู่ของอีโอซิโนฟิล เป็นการตรวจเบื้องต้นที่เร็วที่สุด

การตัดชิ้นเนื้อผิวหนัง: เมื่อต้องการยืนยันการวินิจฉัยหรือสงสัยมะเร็ง จะเก็บตัวอย่างเนื้อเยื่อหลังให้ยาชาแล้วส่งตรวจพยาธิวิทยา

การทดสอบอาหารแบบจำกัดชนิด: ให้กินอาหารที่มีสารก่อภูมิแพ้น้อยเพียงอย่างเดียวเป็นเวลา 6-8 สัปดาห์ เพื่อตรวจสอบภูมิแพ้ต่ออาหาร

การตรวจปรสิต: แม้จะมองไม่เห็นหมัดด้วยตาเปล่า สามารถตรวจสอบการติดเชื้อได้จากจุดดำรอบอุจจาระ

วิธีการรักษา — เรียนรู้ตามขั้นตอน

การรักษาจะดำเนินการตาม 2 แกนหลัก คือการยับยั้งการอักเสบและการกำจัดสาเหตุ

สเตียรอยด์ (เพรดนิโซโลน): เป็นยาหลักในการรักษา ใช้ขนาดสูงในระยะแรกเพื่อกดการอักเสบอย่างรวดเร็ว จากนั้นค่อยๆ ลดลงตามคำสั่งของสัตวแพทย์ ห้ามหยุดยาเองเพราะอาจเกิดอาการกำเริบ

ไซโคลสปอริน (ยาปรับภูมิคุ้มกัน): ใช้เป็นทางเลือกเมื่อไม่สามารถใช้สเตียรอยด์ในระยะยาวหรือมีอาการกำเริบบ่อย

การกำจัดสาเหตุภูมิแพ้: หากเป็นภูมิแพ้ต่อหมัด ให้กำจัดหมัดทั้งบ้าน หากเป็นภูมิแพ้ต่ออาหาร ให้เปลี่ยนเป็นอาหารที่มีสารก่อภูมิแพ้น้อย

ยาปฏิชีวนะ: เพิ่มเมื่อมีการติดเชื้อแบคทีเรียทุติยภูมิ

จุดสำคัญในการดูแลที่บ้าน

สิ่งเหล่านี้จำเป็นต้องดูแลที่บ้านระหว่างและหลังการรักษา

การใช้ยาป้องกันหมัดเป็นประจำ: ต้องดูแลทั้งร่างกายของแมวและสภาพแวดล้อมภายในบ้านเช่นพรมและเครื่องนอน

การใช้อาหารที่มีสารก่อภูมิแพ้น้อย: หลังวินิจฉัยภูมิแพ้ต่ออาหาร ต้องรักษาต่อเนื่อง 6-8 สัปดาห์ โดยไม่ให้อาหารเสริมหรืออาหารคน เพื่อประเมินผลได้อย่างถูกต้อง

การสวมปลอกคอ: การเลียหรือเกาแผลจะทำให้เกิดการติดเชื้อทุติยภูมิ ปลอกคอเอลิซาเบธหรือชุดป้องกันนุ่มๆ จะช่วยได้

การจัดการความเครียด: ความเครียดส่งผลต่อความผิดปกติของภูมิคุ้มกัน จึงควรให้เวลาเล่นเพียงพอและพื้นที่ซ่อนตัว

A cat resting while wearing a recovery neck collar

การป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำและการดูแลระยะยาว

แกรนูโลมาอีโอซิโนฟิลจะกลับมาเป็นซ้ำบ่อยมากหากไม่แก้ไขสาเหตุภูมิแพ้ มีการรายงานว่าภูมิแพ้และปัจจัยทางพันธุกรรมอาจทำงานร่วมกัน ดังนั้นในกรณีที่กำจัดสาเหตุได้ยาก อาจจำเป็นต้องดูแลตลอดชีวิต ห้ามหยุดยาสเตียรอยด์เองโดยไม่ได้รับคำสั่งจากสัตวแพทย์ และสำคัญมากที่ต้องแจ้งโรงพยาบาลทันทีเมื่อพบสัญญาณการกำเริบ

สัตวแพทย์ผู้ตรวจสอบคอนเทนต์นี้

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

สัตวแพทย์

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

แกรนูโลมาอีโอซิโนฟิลติดต่อสู่คนได้หรือไม่?

ไม่ติดต่อ แกรนูโลมาอีโอซิโนฟิลเป็นโรคที่เกิดจากปฏิกิริยาภูมิคุ้มกันและภูมิแพ้ของแมว จึงไม่ติดต่อสู่คนหรือสัตว์เลี้ยงอื่น

ต้องให้กินสเตียรอยด์ต่อไปเรื่อยๆ หรือไม่?

หากพบและกำจัดสาเหตุภูมิแพ้ สามารถป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำได้โดยไม่ต้องใช้สเตียรอยด์ หากการกำจัดสาเหตุทำได้ยาก อาจใช้ขนาดรักษาต่ำสุดหรือเปลี่ยนเป็นไซโคลสปอริน

แผลที่ริมฝีปากของแมวเป็นมะเร็งหรือไม่?

แผลไม่เจ็บไม่ใช่มะเร็ง อย่างไรก็ตาม อาจดูคล้ายมะเร็งเซลล์สความัส จึงสำคัญที่ต้องแยกแยะด้วยการตรวจเซลล์หรือการตัดชิ้นเนื้อที่โรงพยาบาล อย่าตัดสินเองและควรตรวจสอบเสมอ

ตรวจภูมิแพ้ต่ออาหารอย่างไร?

อาหารทดสอบการกำจัดอาหารที่ให้กินอาหารที่มีสารก่อภูมิแพ้น้อยตามคำสั่งสัตวแพทย์เป็นเวลา 6-8 สัปดาห์ จะแม่นยำกว่าแผงตรวจภูมิแพ้ในเลือด ในช่วงเวลานี้ห้ามให้อาหารเสริมและอาหารคน

แผลหายแล้วหยุดยาได้หรือไม่?

ห้ามหยุดยาเองโดยไม่ได้รับคำสั่งจากสัตวแพทย์ แม้อาการจะหายไป การอักเสบภายในอาจยังคงอยู่ และการหยุดยาสเตียรอยด์กะทันหันอาจทำให้เกิดอาการกำเริบ จึงต้องปรึกษาและลดขนาดยาอย่างช้าๆ

แชร์

คอนเทนต์ที่เกี่ยวข้อง

แชมพูยาสำหรับสุนัขแนะนำ TOP 5 — หนองในผิวหนัง·การติดเชื้อแบคทีเรีย

5 อันดับแชมพูยาสำหรับโรคผิวหนังเชื้อยีสต์ในสุนัขที่สัตวแพทย์แนะนำ — บรรเทาอาการคันและน้ำมัน

แนะนำน้ำมันปลาโอเมก้า 3 สำหรับสุนัข TOP 5 — เปรียบเทียบปริมาณ EPA·DHA

สุนัขขนร่วงบ่อย — สาเหตุและการรักษาโรคผิวหนังจากฮอร์โมนเพศ

อาการและสาเหตุความผิดปกติของฮอร์โมนในสุนัขตั้งครรภ์และให้นมบุตร การวินิจฉัย การรักษา และจุดสำคัญในการดูแล

อาการและการจัดการหลังการทำหมันสุนัข: ฮอร์โมนเปลี่ยนแปลง สาเหตุ การวินิจฉัยและการรักษา

หากสุนัขหอบและสั่นกะทันหัน — อาการและวิธีรักษาเนื้องอกต่อมหมวกไต

สุนัขไม่โตและอ่อนเพลีย — อาการ·การวินิจฉัย·การรักษาภาวะต่อมใต้สมองทำงานน้อย

สุนัขของคุณไม่ได้แค่อ้วน — สาเหตุและจุดจัดการภาวะดื้ออินซูลิน

วิธีฉีดอินซูลินในสุนัข การปรับขนาดยา อาการและสาเหตุ การวินิจฉัย การรักษาและจุดสำคัญในการดูแล

เอกสารอ้างอิง

[1] Miller WH Jr, Griffin CE, Campbell KL. Muller and Kirk's Small Animal Dermatology, 7th Edition. Elsevier, 2013.

[2] Gross TL, Ihrke PJ, Walder EJ, Affolter VK. Skin Diseases of the Dog and Cat: Clinical and Histopathologic Diagnosis, 2nd Edition. Blackwell Publishing, 2005.

[3] Little SE (Ed.). The Cat: Clinical Medicine and Management, 2nd Edition. Elsevier, 2022.

[4] Favrot C, Steffan J, Seewald W, et al. Establishment of diagnostic criteria for feline nonflea-induced hypersensitivity dermatitis. Vet Dermatol. 2012;23(1):45-e11.