ถูกใจ

แชร์

โรคกล้ามเนื้อหัวใจเสื่อมแบบห้องหัวใจขยายในสุนัขพันธุ์ด็อบเบอร์แมน (DCM) — คู่มือการตรวจสุขภาพประจำปีสำหรับพันธุ์ที่มีความเสี่ยงสูง

หัวใจสุขภาพตามสายพันธุ์คณะที่ปรึกษาสัตวแพทย์ Meongsiljang

สุนัขพันธุ์ด็อบเบอร์แมนมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคกล้ามเนื้อหัวใจเสื่อมแบบห้องหัวใจขยาย (DCM) สูงที่สุด ควรตรวจอัลตราซาวนด์หัวใจและตรวจ Holter 24 ชั่วโมงทุก 6-12 เดือนตั้งแต่อายุ 3 ปี เพื่อการวินิจฉัยตั้งแต่ระยะแฝง

โรค DCM ในด็อบเบอร์แมนคืออะไร — สรุปใจความสำคัญ

สุนัขพันธุ์ด็อบเบอร์แมนกำลังตรวจสุขภาพที่โรงพยาบาลสัตว์

โรคกล้ามเนื้อหัวใจเสื่อมแบบห้องหัวใจขยาย (DCM) ในด็อบเบอร์แมน คือโรคกล้ามเนื้อหัวใจที่ผนังห้องล่างหัวใจบางลงและห้องหัวใจขยายตัว ทำให้การบีบตัวลดลง เป็นโรคทางพันธุกรรมที่พบบ่อยในสุนัขพันธุ์ใหญ่ เช่น ด็อบเบอร์แมน เกรทเดน และไอริชวูล์ฟฮาวด์ สิ่งสำคัญที่สุดคือการค้นหาตั้งแต่เนิ่นๆ แม้ในระยะแฝง (occult phase) ที่ไม่มีอาการ ก็ตรวจพบการขยายตัวของห้องหัวใจและการลดลงของแรงบีบตัวด้วยอัลตราซาวนด์หัวใจ และตรวจพบภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะด้วย Holter 24 ชั่วโมง แนวทางตรวจคัดกรองสำหรับด็อบเบอร์แมนแนะนำให้ตรวจ Holter 24 ชั่วโมงทุกปีพร้อมอัลตราซาวนด์หัวใจตั้งแต่อายุ 3-4 ปี การเริ่มตรวจในช่วงเวลานี้เป็นหัวใจสำคัญแม้ไม่มีอาการ

ทำไมจึงพบบ่อยในด็อบเบอร์แมน

โรค DCM ในด็อบเบอร์แมนเป็นโรคที่มีพื้นฐานทางพันธุกรรมสูง ในด็อบเบอร์แมนมีการรายงานว่ามีการกลายพันธุ์ของยีนไทติน (titin, TTN) ซึ่งเกี่ยวข้องกับโรค DCM แบบครอบครัวและการเสียชีวิตกะทันหัน อย่างไรก็ตาม ในกรณีส่วนใหญ่ความผิดปกติของ DNA ที่ทำให้เกิดโรคยังไม่ได้รับการค้นพบทั้งหมด ตามตำราเรียนอุบัติการณ์ของโรค DCM ในสุนัขทั่วไปอยู่ที่ประมาณ 0.5-1.4% และรายงานสูงกว่าในสุนัขพันธุ์ใหญ่และพันธุ์ใหญ่มาก รวมถึงด็อบเบอร์แมน เนื่องจากเป็นโรคทางพันธุกรรม หากมีประวัติการวินิจฉัย DCM ในพ่อแม่หรือพี่น้อง ควรตรวจอัลตราซาวนด์หัวใจและ Holter อย่างครบถ้วนสำหรับลูกสุนัขในสายพันธุ์เดียวกัน

รายการตรวจสอบอาการที่น่าสงสัยของ DCM

ในระยะแรกแทบไม่มีอาการ แต่เมื่อโรคดำเนินไปจะแสดงสัญญาณดังต่อไปนี้ - ไม่ทนต่อการออกกำลังกาย: อ่อนเพลียง่ายหรือหยุดหอบเหนื่อยระหว่างเดินเล่นมากกว่าปกติ - ไอแห้ง: โดยเฉพาะเมื่อนอนหรือตื่นนอนจะเกิดขึ้นซ้ำๆ - หายใจลำบาก: หากอัตราการหายใจขณะพักเกิน 30 ครั้งต่อนาทีถือว่าผิดปกติ - หมดสติ·เป็นลม: ล้มลงกะทันหันหลังตื่นเต้นหรือออกกำลังกาย - ท้องบวม: หากภาวะหัวใจห้องขวาล้มเหลวจะเกิดน้ำคั่งในท้อง - เหงือกสีฟ้า: ซีดกว่าปกติหรือมีสีคล้ำ

เจ้าของกำลังวัดอัตราการหายใจขณะพักของด็อบเบอร์แมนที่บ้าน

หากพบสัญญาณเหล่านี้ให้ไปห้องฉุกเฉินทันที

หากมีอาการหมดสติ หายใจลำบากกะทันหัน อัตราการหายใจขณะพักเกิน 40 ครั้งต่อนาที หรือเหงือกสีฟ้า ให้ไปโรงพยาบาลสัตว์ 24 ชั่วโมงทันที โรค DCM ในด็อบเบอร์แมนมีความเสี่ยงสูงต่อการเสียชีวิตกะทันหันจากภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ จึงถือว่าสัญญาณเหล่านี้เป็นกรณีฉุกเฉิน ระหว่างทางควรลดการตื่นเต้นและการออกกำลังกายให้น้อยที่สุด และให้เจ้าของวางสุนัขในตะกร้าหรือบนเสื่อเพื่อเคลื่อนย้าย

การตรวจ 4 อย่างหลักสำหรับการตรวจประจำปี

การตรวจประจำปีสำหรับโรค DCM ในด็อบเบอร์แมนประกอบด้วย 4 การตรวจ ได้แก่ อัลตราซาวนด์หัวใจ การติดตาม Holter 24 ชั่วโมง การตรวจเลือด NT-proBNP และคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (ECG) ในจำนวนนี้ อัลตราซาวนด์หัวใจและ Holter 24 ชั่วโมงเป็นสองเสาหลักในการวินิจฉัยระยะแฝง เนื่องจากคลื่นไฟฟ้าหัวใจแบบครั้งเดียวอาจพลาดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะแบบเป็นๆหายๆ จึงแนะนำให้ใช้ Holter ที่บันทึกต่อเนื่องเกิน 24 ชั่วโมงเป็นมาตรฐานสำหรับด็อบเบอร์แมน

เปรียบเทียบวัตถุประสงค์และความไวของการตรวจแต่ละประเภท

รายการ	อัลตราซาวนด์หัวใจ	Holter 24 ชั่วโมง	NT-proBNP	คลื่นไฟฟ้าหัวใจระยะสั้น
วัตถุประสงค์หลัก	ประเมินการขยายตัวและแรงบีบตัวของห้องหัวใจ	ตรวจสอบความถี่และประเภทของภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ	ไบโอมาร์กเกอร์ของภาวะหัวใจล้มเหลวและกล้ามเนื้อหัวใจ	ตรวจสอบความผิดปกติของการเต้นหัวใจระยะสั้น
ความไวในการวินิจฉัยระยะแฝง	สูง	สูงที่สุด	ดัชนีเสริม (ความไวต่ำ)	ต่ำ
ระยะเวลาแนะนำในการเริ่ม	3-4 ปี	3-4 ปี	ดำเนินการเสริม	พร้อมอัลตราซาวนด์
ระยะเวลาแนะนำ	12 เดือน (ลดระยะหากพบความผิดปกติ)	12 เดือน	ดำเนินการพร้อมอัลตราซาวนด์และ Holter	พร้อมอัลตราซาวนด์

แนวทางตรวจคัดกรองโรค DCM ในด็อบเบอร์แมนแนะนำให้ตรวจ Holter 24 ชั่วโมงปีละ 1 ครั้งตั้งแต่อายุ 3-4 ปีพร้อมอัลตราซาวนด์หัวใจ ไบโอมาร์กเกอร์เช่น NT-proBNP มีข้อจำกัดด้านความไวจึงใช้เป็นดัชนีเสริม

ตารางกำหนดการตรวจตามวัย

ความถี่ในการตรวจขึ้นอยู่กับอายุและประวัติครอบครัว - 1-2 ปี: ตรวจอัลตราซาวนด์หัวใจพื้นฐาน 1 ครั้งเพื่อตรวจสอบความผิดปกติของหัวใจแต่กำเนิด - ตั้งแต่อายุ 3-4 ปี: ตรวจ Holter 24 ชั่วโมงและอัลตราซาวนด์หัวใจทุกปีตามมาตรฐานแนวทางตรวจคัดกรอง - 5-7 ปี: เป็นช่วงที่วินิจฉัยโรค DCM ระยะแฝง (occult) ได้มากที่สุด จึงสำคัญมากที่ไม่ควรพลาดการตรวจ - มีประวัติครอบครัว DCM: เนื่องจากเป็นโรคที่มีพื้นฐานทางพันธุกรรมสูง หากอยู่ในสายพันธุ์เดียวกันควรตรวจอย่างครบถ้วนตั้งแต่ช่วงอายุน้อยกว่า - ได้รับการวินิจฉัยระยะแฝงแล้ว: ติดตามด้วยช่วงเวลาที่สั้นลงเพื่อประเมินการดำเนินของภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะและการตอบสนองต่อยา

สัตวแพทย์กำลังทำอัลตราซาวนด์หัวใจให้สุนัขพันธุ์ด็อบเบอร์แมน

พบได้มากที่สุดเมื่ออายุ 6-10 ปี

ระยะแฝง (occult form) ของโรค DCM ในด็อบเบอร์แมนมักได้รับการวินิจฉัยเมื่ออายุ 5-7 ปี และอาจได้รับผลกระทบในอายุน้อยกว่า ระยะแฝงที่ไม่มีอาการเริ่มต้นก่อนที่อาการทางคลินิกจะปรากฏ ดังนั้นหากเลื่อนการตรวจโดยคิดว่า 'ยังเล็กอยู่คงไม่เป็นไร' อาจมีการทำลายหัวใจเกิดขึ้นแล้วเมื่อถึงเวลาวินิจฉัย ดังนั้นการเริ่มตรวจตั้งแต่อายุ 3-4 ปีแม้ไม่มีอาการจึงเป็นหัวใจสำคัญ

จุดที่ต้องดูแลที่บ้าน

นอกจากการตรวจแล้ว ยังมีสิ่งที่ต้องดูแลในชีวิตประจำวัน - การวัดอัตราการหายใจขณะพัก: บันทึกอัตราการหายใจ 1 นาทีขณะนอนหลับสัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง - การควบคุมปริมาณการออกกำลังกาย: หลังการวินิจฉัยต้องจำกัดการออกกำลังกายหนักและการเดินเล่นตอนกลางวันฤดูร้อน - การควบคุมน้ำหนัก: ภาวะอ้วนเพิ่มภาระให้หัวใจ - เปลี่ยนเป็นอาหารลดเกลือ: หลังวินิจฉัยภาวะหัวใจล้มเหลวให้เปลี่ยนเป็นอาหารตามคำสั่งของสัตวแพทย์ - ปฏิบัติตามเวลาการให้ยาอย่างเคร่งครัด: ยารักษาโรคหัวใจเช่น Pimobendan และ ACE inhibitors ช่วงเวลาในการทานมีผลต่อประสิทธิภาพของยา

สัตวแพทย์ผู้ตรวจสอบคอนเทนต์นี้

Dr. Tony — Punnawat Phongkittirak

สัตวแพทย์

สัตวแพทย์ผู้สำเร็จการศึกษาด้านสัตวแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ประเทศไทย และผ่านหลักสูตร IVSA ที่ North Carolina State University สหรัฐอเมริกา ด้วยประสบการณ์ทางคลินิกในโรงพยาบาลสัตว์ ปัจจุบันทำงานในสายงานเฮลท์แคร์สัตว์เลี้ยง และมุ่งมั่นสร้างระบบการดูแลดิจิทัลที่เชื่อมผู้เลี้ยงกับสัตวแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

สามารถรู้ล่วงหน้าเกี่ยวกับโรค DCM ในด็อบเบอร์แมนด้วยการตรวจยีนได้หรือไม่?

ในด็อบเบอร์แมนมีการรายงานว่ามีการกลายพันธุ์ของยีนไทติน (titin, TTN) ซึ่งเกี่ยวข้องกับโรค DCM แบบครอบครัวและการเสียชีวิตกะทันหัน ทำให้สามารถตรวจยีนได้บางส่วน อย่างไรก็ตาม ในกรณีส่วนใหญ่ความผิดปกติของ DNA ที่ทำให้เกิดโรคยังไม่ได้รับการค้นพบทั้งหมดและไม่สามารถตรวจจับการกลายพันธุ์ทั้งหมดได้ ดังนั้นไม่ว่าผลการตรวจยีนจะเป็นอย่างไร ควรตรวจอัลตราซาวนด์หัวใจและ Holter อย่างแน่นอน

ระยะแฝงของ DCM ต้องทานยาหรือไม่?

แนวทางการรักษาในระยะแฝง (occult) ขึ้นอยู่กับผลการตรวจเช่น ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะและระดับการขยายตัวของหัวใจ หากได้รับการวินิจฉัยระยะแฝง ควรปรึกษาสัตวแพทย์ผู้ดูแลทันทีว่าควรเริ่มยาเมื่อใดและต้องการยาชนิดใด แม้ไม่มีอาการ การติดตามสภาพหัวใจเป็นประจำเพื่อประเมินการดำเนินของโรคก็สำคัญ

ควรตรวจที่โรงพยาบาลใด?

อัลตราซาวนด์หัวใจและการติดตาม Holter ควรตรวจที่โรงพยาบาลสัตว์ระดับ 2 ที่มีผู้เชี่ยวชาญด้านหัวใจสัตว์เพื่อความแม่นยำ โดยทั่วไปจะคัดกรองที่โรงพยาบาลระดับ 1 แล้วส่งต่อ

นอกจากด็อบเบอร์แมนแล้ว มีพันธุ์ใดที่มีความเสี่ยงสูงต่อ DCM?

มีพันธุ์เช่น บ็อกเซอร์ เกรทเดน ไอริชวูล์ฟฮาวด์ คอกเกอร์สแปเนียล เป็นต้น อย่างไรก็ตาม ด็อบเบอร์แมนเป็นพันธุ์ที่มีความเสี่ยงสูงในหมู่สุนัขพันธุ์ใหญ่ที่มีความเสี่ยงต่อภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะและการเสียชีวิตกะทันหัน จึงแนะนำให้ใช้โปรโตคอลการตรวจแยกต่างหาก

หลังจากวินิจฉัย DCM แล้ว อายุขัยเฉลี่ยเป็นอย่างไร?

อายุขัยมีความแปรปรวนมากขึ้นอยู่กับระยะของโรคเมื่อวินิจฉัย ระดับภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ และการตอบสนองต่อการรักษา ตามตำราเรียนยังอธิบายว่าผลลัพธ์และพยากรณ์โรคแตกต่างกันมากตามพันธุ์และระยะการดำเนินโรค อย่างไรก็ตาม การค้นหาตั้งแต่เนิ่นๆในระยะแฝงและเริ่มติดตามดูแลจะช่วยให้การดูแลพยากรณ์โรคดีขึ้น ดังนั้นการตรวจตั้งแต่เนิ่นะจึงสำคัญที่สุด

แชร์

คอนเทนต์ที่เกี่ยวข้อง

ประโยชน์และแนวทางการให้โคเอนไซม์ Q10

อาหารเม็ดสำหรับสุนัขโรคหัวใจ แนะนำ BEST และเกณฑ์การเลือก

เปรียบเทียบยาป้องกันพยาธิหัวใจ (Heartgard·Interceptor·Trilhart)

การตรวจสุขภาพแมวไซบีเรียน — รายการตรวจสอบตามวัยและการจัดการโรคที่พบบ่อย

7 โรคทางพันธุกรรมในแมวไซบีเรียน — ตั้งแต่อาการไปจนถึงการดูแลตลอดชีวิต

การดูแลขนชั้นสามของไซบีเรียนฮัสกี้ — การแปรงขน·เป่าลม·ดูแลผิวเพื่อเตรียมพร้อมการผลัดขน

คู่มือการตรวจคัดกรอง PK Deficiency สำหรับแมวไซบีเรียน

การตรวจคัดกรอง HCM ในแมวไซบีเรียน — ตารางและรอบการตรวจตามอายุพร้อมการแปลผล

ตารางตรวจสุขภาพแมวเบอร์แมน — รายการตรวจสอบตามอายุและวิธีจัดการโรคที่พบบ่อย

รายการตรวจสอบโรคทางพันธุกรรมแมวเบอร์แมน

เอกสารอ้างอิง

[1] Wess G. et al., European Society of Veterinary Cardiology screening guidelines for dilated cardiomyopathy in Doberman Pinschers, Journal of Veterinary Cardiology, 2017

[2] Summerfield NJ. et al., Efficacy of pimobendan in the prevention of congestive heart failure or sudden death in Doberman Pinschers with preclinical dilated cardiomyopathy (The PROTECT Study), Journal of Veterinary Internal Medicine, 2012

[3] Textbook of Cardiovascular Medicine in Dogs and Cats — Cardiomyopathies chapter

[4] Meurs KM. et al., A splice site mutation in a gene encoding for PDK4, a mitochondrial protein, is associated with the development of dilated cardiomyopathy in the Doberman Pinscher, Human Genetics, 2012